HTS Kayıtları Delil Olur mu? Baz İstasyonu Ne Gösterir, Yargıtay Hangi Hükümleri Bozdu

HTS kaydı, bir telefon hattının veya cihazın iletişim trafik bilgilerini ceza dosyasına taşır. Mahkeme kaydın delil değerini; numara, cihaz, fiilî kullanıcı, zaman ve baz istasyonu verisi ile isnat edilen olay arasındaki bağ üzerinden belirler.

Uygulamada HTS denilen geçmiş trafik kaydı; iki hat arasındaki aramanın tarihini, saatini, yönünü ve süresini, kullanılan cihazı tanıtan IMEI bilgisini ve iletişim sırasında hizmet veren baz istasyonunu içerebilir. Konuşmanın içeriği ise HTS'nin konusu değildir; adlî makamların görüşme sırasında içeriği kaydetmesi telefon dinleme kararının şartlarına tabidir.

HTS kaydında hangi bilgiler bulunur?

Ceza Muhakemesi Kanunu geçmiş iletişim trafik verisinin alınmasını iletişimin tespiti adıyla düzenler. HTS ise uygulamada bu kayıt ve analizler için kullanılan kısaltmadır. İletişimin tespiti, haberleşmenin içeriğine girmeden arama, aranma, zaman, süre, kimlik ve bağlantı bilgilerini belirler.

İstenen kaydın kapsamına göre arayan ve aranan numaralar, aramanın tarihi ile saati, görüşmenin süresi, çağrının yönü, SMS bilgisi, hattı veya cihazı tanıtan teknik veriler ve iletişim sırasında bağlantı kurulan baz istasyonu görülebilir.

Savcılık veya mahkeme veri türünü ve tarih aralığını talebinde somutlaştırır; operatör elindeki kayıtları gönderir. Şüpheli, sanık ve müdafi raporun sütunlarını, açıklama anahtarını ve dayanak ham operatör kaydını birlikte okuyarak hangi bilginin dosyaya geldiğini belirleyebilir.

HTS kaydı hangi olguyu ispatlayabilir?

Teknik kayıt önce bir iletişim olayını gösterir. Kişi, yer veya suç amacı hakkındaki daha ileri sonuç ise ek bir bağ gerektirir. Aşağıdaki tablo kayıttaki bilgi ile dosyada kurulmak istenen sonuç arasındaki farkı gösterir.

Yargıtay 18. Ceza Dairesi, tehdit ve hakaret dosyasında görüşme kaydını iletişimin varlığı bakımından ele almış; söylenen sözlerin ispatı için konuşma içeriğini aramıştır. Böylece kayıt ile o kayıttan çıkarılan sonuç ayrı delil soruları olarak kalır. Özel kişinin aldığı konuşma kaydının hangi şartlarda kullanılabileceği gizli ses kaydı yazısında ayrıca incelenmiştir.

Baz istasyonu verisi konumu nasıl sınırlar?

Baz istasyonu verisi telefonu bir hizmet alanına yerleştirir; GPS gibi nokta koordinatı üretmez. HTS raporu telefonun iletişim sırasında bağlandığı istasyonu ve varsa belirli yöne hizmet veren sektörü gösterir.

Coğrafya, binalar, şebeke yoğunluğu, anten yönü, teknik kapasite ve o andaki ağ koşulları kapsama alanını değiştirir. Mahkeme belirli bir adres veya buluşma sonucu kuracaksa istasyonun olay tarihindeki konumunu, sektör yönünü, hizmet alanını, bağlantı saatlerini ve telefonların önceki–sonraki hareketini açıklayan teknik veriyi değerlendirir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, yoğun kullanım alanında iki hattın aynı baz istasyonundan sinyal almasını buluşma iddiası için yeterli bulmamıştır. Ortak baz kaydı çevreyi daraltabilir; kişilerin yüz yüze geldiği sonucunu ise zaman çizelgesi, kamera, tanık veya başka bir konum verisi tamamlar.

Hat ile fiilî kullanıcı nasıl eşleştirilir?

Mahkeme abonelik kaydı, SIM kart, IMEI ve kullanım olguları arasında üç basamaklı bir bağ kurar. IMEI, cihazı tanıtan teknik numaradır; aynı SIM kart farklı cihazlarda, aynı cihaz da farklı hatlarla kullanılabilir.

1. HTS satırındaki numara ve SIM kart belirlenir.
2. Numaranın olay tarihinde bağlandığı cihaz ve IMEI eşleştirilir.
3. Cihazın kimden ele geçirildiği, beyanlar ve kullanım alışkanlıklarıyla fiilî kullanıcı belirlenir.

Aile içinde ortak kullanılan hat, çalışana verilen şirket telefonu veya el değiştiren cihaz abonelik ile kullanıcının ayrılmasına yol açabilir. Yargıtay bu nedenle yalnız hat sahibine veya seçilmiş HTS satırlarına dayanan hükümleri bozmuş; mahkemeden olay tarihindeki kullanıcıyı ve ilgili bütün hatları araştırmasını istemiştir.

Mahkeme HTS'nin delil değerini nasıl belirler?

Mahkeme önce kaydın ispat ettiği teknik olguyu belirler, sonra bu olgudan isnat edilen fiile giden bağı diğer delillerle kurar. Fiilî kullanıcıyı gösteren kayıtlar, kamera veya tanık anlatımı, anlam taşıyan iletişim örüntüsü, banka hareketi, araç güzergâhı ya da fiziki takip bu bağı güçlendirebilir.

HTS çağrının varlığı bakımından doğrudan bilgi verebilir. Çağrının suç amacıyla yapıldığı, telefonu sanığın kullandığı veya kişilerin buluştuğu ileri sürülüyorsa hüküm bu ek sonucu taşıyan delili de göstermelidir.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2024 tarihli bir dosyada bu yöntemi iki sanık yönünden ayrı uygulamıştır. Daire, HTS ile birlikte sanık beyanı ve olay bağlantısı bulunan kişi hakkındaki mahkûmiyeti korumuş; iletişim bağı ve ek delil bulunmayan diğer kişi hakkındaki hükmü bozmuştur.

Sanık HTS kaydını lehine nasıl kullanabilir?

Sanık veya müdafi, olay saatinde telefonun başka bölgede bağlantı kurduğunu, iddia edilen kişiler arasında iletişim bulunmadığını ya da suçlamadaki zaman çizelgesinin kayıtla uyuşmadığını gösterebilir. Açıklama, HTS satırının suçlamadaki hangi olguyla çeliştiğini tarih ve saat üzerinden kurmalıdır.

Telefon ile kişinin birlikte hareket ettiği ayrıca doğrulanır; iletişim yokluğu da alternatif hat ve uygulamalar gözetilerek anlamlandırılır. Böylece savunma teknik kaydı kesin bir sonuç gibi sunmak yerine suçlamanın belirli halkasını sınar.

Anayasa Mahkemesi Yusuf Kukul kararında, baz istasyonu kayıtlarına göre sanığın olay saatinde olay yerinde bulunmadığı, HTS ile tanık anlatımının uyuşmadığı ve adli tıp raporundaki başka bir kişiye ait DNA profili gibi itirazlar istinaf kararında karşılanmadan verilen mahkûmiyeti gerekçeli karar hakkının ihlali saydı ve yeniden yargılama yapılmasına karar verdi (B. No. 2020/13941, 2.3.2023, §§ 33–38).

Yargıtay HTS yüzünden hangi hükümleri bozuyor?

Yargıtay'ın HTS kaydının tartışıldığı ve hükmü bozduğu 138 kararını (2011–2026) tam metinleriyle okuyup bozma gerekçelerine göre ayırdık. Kararları bozma gerekçelerini bulmak için aradığımızdan bu sayılar bozma ile onama arasındaki oranı göstermez; Yargıtay'ın hangi eksikliği tekrar tekrar bozma nedeni saydığını gösterir. Bir kararda birden fazla gerekçe bulunabilir. Bozulan hükümlerin 33'i beraat kararıydı: Yargıtay, HTS araştırılmadan verilen beraati de katılanın ya da Cumhuriyet savcısının temyizi üzerine bozuyor.

1. Telefonların olay saatinde nerede olduğu baz kayıtlarıyla araştırılmamış (82 karar). Sanık olay günü başka yerde olduğunu söylüyorsa Yargıtay, sanığın kullandığı hattın olay saatinde hangi baz istasyonundan sinyal aldığının getirtilmesini istiyor. Hırsızlık suçlamasıyla yargılanan ve suç yerine hiç gitmediklerini söyleyen sanıklar hakkında, telefonlarının o tarihte o ilçeden sinyal alıp almadığı araştırılmadan kurulan mahkûmiyet bozuldu (13. Ceza Dairesi, 4.4.2018, E.2016/3209, K.2018/5021). İftira suçlamasında e-postaların gönderildiği internet kafede sanığın bulunup bulunmadığı, baz istasyonu gösteren HTS kayıtlarıyla araştırılmalıydı (8. Ceza Dairesi, 3.2.2021, E.2019/18044, K.2021/1623). Aynı kural mağdur için de işliyor: sanığın olay yerinde bulunduğu iddiasını araştırmadan verilen beraat, katılanın temyizi üzerine bozuldu (3. Ceza Dairesi, 17.12.2019, E.2019/15838, K.2019/23111). Rapordan baz istasyonlarının yeri anlaşılamıyorsa istasyonların konumunu ve birbirine uzaklığını gösteren ek bilirkişi raporu alınır (10. Ceza Dairesi, 17.3.2022, E.2019/5516, K.2022/3438).
2. Mesaj ve arama iddiası HTS ile doğrulanmamış (25 karar). Tehdit, şantaj, hakaret ve kişilerin huzur ve sükûnunu bozma dosyalarında Yargıtay, iddia edilen arama ve mesajların ya da sanığın savunmasında anlattığı karşılıklı iletişimin HTS kayıtlarıyla belirlenmesini istiyor. Tehdit suçundan verilen hüküm, sanığın hattına ait arama, aranma, mesaj alma ve gönderme kayıtları getirtilmeden kurulduğu için bozuldu (4. Ceza Dairesi, 28.9.2022, E.2022/6842, K.2022/18300). Şantaj dosyasında sanık, önce katılanın kendisini aradığını savunmuştu; katılanın hatlarından sanığın işyeri telefonunun aranıp aranmadığı araştırılmadan verilen mahkûmiyet bozuldu (4. Ceza Dairesi, 28.6.2018, E.2017/23032, K.2018/12853). Katılanın da sanığa mesaj gönderip göndermediği araştırılmadan verilen beraat ise katılanın temyizi üzerine bozuldu (18. Ceza Dairesi, 21.1.2016, E.2015/12467, K.2016/1189).
3. Çalınan telefonun sonradan kim tarafından kullanıldığı araştırılmamış (33 karar). Hırsızlık ve yağma dosyalarında suça konu telefona sonradan takılan hatlar IMEI üzerinden HTS ile belirlenebilir. Yargıtay, telefonun suç tarihinden sonra kullanılıp kullanılmadığı ve kim tarafından kullanıldığı araştırılmadan kurulan mahkûmiyeti bozdu (2. Ceza Dairesi, 27.4.2015, E.2014/8930, K.2015/8802). Yalnız fotoğraf teşhisine dayanılan bir dosyada da çalınan telefonla ilgili HTS araştırması yapılmaması bozma nedeni oldu (22. Ceza Dairesi, 26.5.2016, E.2015/15350, K.2016/9021).
4. Hattın fiilî kullanıcısı belirlenmemiş (34 karar). Hat başkası adına kayıtlıysa Yargıtay, hattı kimin kullandığının HTS'deki sık görüşülen numaraların kullanıcıları tanık olarak dinlenerek araştırılmasını istiyor. Sahte abonelikle açılan hatta ilişkin dolandırıcılık dosyasında hattın fiilî kullanıcısı tespit edilmeden verilen beraat bozuldu (15. Ceza Dairesi, 6.6.2018, E.2015/8705, K.2018/4297).

Bu kararlar sanık ve müdafi için açık bir yol gösteriyor: dilekçede hattın numarası, kullanıcısı, istenen tarih ve saat aralığı ile HTS'nin hangi iddiayı doğrulayacağı ya da çürüteceği yazılır; mahkeme bu talebi karşılamadan hüküm kurarsa istinaf ve temyiz dilekçesinde eksiklik, yukarıdaki kararlara dayanılarak ileri sürülür.

HTS kaydını kim, hangi kararla ister?

CMK m. 135/6 uyarınca soruşturmada hâkim karar verir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısı kararını yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunar; hâkim de en geç yirmi dört saat içinde kararını açıklar. Kovuşturmada kararı davaya bakan mahkeme verir.

Karar; yüklenen suçu, tedbir uygulanacak kişiyi, iletişim aracının türünü, telefon numarasını veya bağlantı kodunu ve süreyi gösterir. Cumhuriyet savcısı ya da görevlendirdiği adlî kolluk, karar doğrultusunda operatörden belirli veri türünü ve tarih aralığını ister.

Dinleme ve kayda alma konuşma içeriğine; iletişimin tespiti geçmiş trafik bilgilerine ulaşır. CMK m. 135/8'deki katalog suç listesi dinleme, kayda alma ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesini sınırlar. İletişimin tespiti bakımından aynı katalog şartı uygulanmaz.

Kararın hukuka uygunluğu ile kaydın suçu ispatlama gücü ayrı denetimlerden geçer. Mahkeme usul güvencelerini elde etme aşamasında, kaydın olayla bağını ise hükümde ele alır. Hukuka aykırı elde etmenin sonucu hukuka aykırı delil yazısında açıklanmıştır.

HTS kayıtları ne kadar süre saklanır?

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu m. 51/10, veri kategorilerine göre saklama süresini haberleşme tarihinden başlayarak bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmayacak bir aralıkta kurar; ilgili düzenleme her veri türünün süresini belirler. Soruşturma, inceleme, denetim veya uyuşmazlığa konu olan veriler ise süreç tamamlanıncaya kadar saklanır.

Eski tarihli veri gerekiyorsa kişi veya müdafi, istenen kayıt türünü ve tarih aralığını belirterek soruşturmada Cumhuriyet savcısından, kovuşturmada mahkemeden operatöre müzekkere yazılmasını talep edebilir.

HTS raporuna itiraz hangi kayıtlara dayanır?

Şüpheli, sanık veya müdafi itirazı iki eksende kurar: teknik kayıt doğru okunmuş mudur ve mahkemenin bu kayıttan çıkardığı sonuç dosyadaki diğer delillerle uyumlu mudur?

1. Karardaki kişi, hat, veri türü, süre ve talep edilen tarih aralığı karşılaştırılır.
2. Ham operatör kaydı ile kolluk veya bilirkişi analizindeki satırlar eşleştirilir.
3. SIM kart, IMEI, abonelik ve fiilî kullanıcı arasındaki zincir kurulur.
4. Çağrının yönü, türü, saat dilimi ve farklı operatör kayıtlarının zaman uyumu kontrol edilir.
5. Baz istasyonunun konumu, sektör yönü, olay tarihindeki hizmet alanı ve önceki–sonraki bağlantılar açıklanır.
6. Suçlamayı destekleyen ve sanık lehine olan satırlar aynı zaman çizelgesinde diğer delillerle karşılaştırılır.

Müdafi teknik uyuşmazlığın sonuca etkisini göstererek bilirkişi incelemesi talep edebilir. Mahkeme gerekli görürse bilirkişiye kapsama alanı, sektör, hat–IMEI eşleşmesi, saat uyumu ve raporun ham veriyi doğru aktarıp aktarmadığı hakkında somut sorular yöneltir.

Anayasa Mahkemesi, Üzeyir Yıldızoğlu kararında mahkûmiyette belirleyici olan HTS ve ardışık arama raporuna yönelik esaslı itirazların cevapsız bırakılmasını gerekçeli karar hakkına aykırı bulmuştur. Mahkeme dayanak ham kaydı, analiz yöntemini ve savunmanın sonuca etkili itirazını karşılaştırarak ulaştığı sonucu gerekçesinde açıklar.

Aynı ilke ankesörlü ve sabit hatlardan ardışık aranma kayıtlarında da uygulanıyor. Anayasa Mahkemesi 2 Eylül 2026 tarihli Gökhan Dişdiş kararında, mahkûmiyetin tek dayanağı ardışık aranmayı gösteren HTS kayıtları olduğu hâlde birlikte aranan kişilerin araştırılmamasını, operasyonel hat araştırması yapılmamasını ve bilirkişi raporunun görev yerlerinin tamamını kapsamamasını, savunmanın bu yöndeki itirazları karşılanmadığı için gerekçeli karar hakkının ihlali saydı (B. No. 2023/50081, §§ 30–31). Bu delilin ayrıntıları ardışık arama yazısındadır.

Telefonun hafızasındaki mesaj, fotoğraf ve uygulama verileri ise telefon incelemesi ve dijital delil yazısındaki ayrı karar rejimine tabidir.

Süreler: kayıt silinmeden, hüküm kesinleşmeden

• Soruşturmada. Operatör kayıtları veri türüne göre bir ila iki yıl saklandığından, olay tarihini, hattı ve saat aralığını gösteren yazılı başvuru gecikmeden Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Savcı şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamak ve korumakla yükümlüdür (CMK m. 160/2).
• Kovuşturmada. HTS ve baz kayıtlarının getirtilmesi, gerekirse bilirkişi incelemesi delil olarak istenir. Mahkeme talebi ancak delil kanuna aykırı elde edilmişse, ispat edilmek istenen olayın karara etkisi yoksa ya da talep davayı uzatmak amacı taşıyorsa reddedebilir (CMK m. 206/2).
• Hükümden sonra. İstinaf ve temyiz süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m. 273/1 ve 291/1; 2.3.2024 tarihli 7499 sayılı Kanunla). Kesinleşen hükme karşı gerekçeli karar hakkının ya da silahların eşitliğinin ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvuru süresi, kesinleşmenin öğrenilmesinden itibaren 30 gündür.

HTS kayıtları hakkında sık sorulan sorular

HTS, bir telefon hattının geçmiş iletişim trafik kaydı için uygulamada kullanılan kısaltmadır. Kanun bu işlemi iletişimin tespiti olarak adlandırır. Kayıt; arayan ve aranan numaraları, aramanın tarihini, saatini, süresini ve yönünü, SMS bilgisini, cihazın IMEI numarasını ve bağlantı kurulan baz istasyonunu gösterebilir. Konuşmanın içeriği HTS'de yer almaz.

Ceza dosyası için HTS kaydını soruşturmada hâkim kararıyla Cumhuriyet savcısı, kovuşturmada davaya bakan mahkeme ister (CMK m. 135/6). Şüpheli, sanık veya müdafi istenecek kayıt türünü ve tarih aralığını belirterek savcılıktan ya da mahkemeden operatöre müzekkere yazılmasını talep eder.

Dinleme ve kayda almadaki katalog suç sınırı (CMK m. 135/8) iletişimin tespitine uygulanmaz. Hâkim, yüklenen suçu, kişiyi, numarayı ve süreyi gösteren gerekçeli bir kararla geçmiş trafik verisinin alınmasına karar verebilir.

Elektronik Haberleşme Kanunu m. 51/10, saklama süresini veri türüne göre haberleşme tarihinden başlayarak bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmayacak şekilde belirler. Soruşturma veya kovuşturmaya konu olan veriler süreç bitene kadar saklanır; dosyaya daha önce alınmış kayıt dosyada kalır.

HTS çağrının varlığını, zamanını ve yönünü gösterir. Telefonu o anda kimin kullandığı, konuşmanın neyle ilgili olduğu veya kişilerin buluştuğu ise başka delillerle kurulur. Yargıtay, yalnız hat sahipliğine ya da seçilmiş HTS satırlarına dayanan mahkûmiyetleri bozmuştur.

Sanık olay yerinde bulunmadığını, iddia edilen aramanın ya da mesajın yapılmadığını veya hattı başkasının kullandığını savunuyorsa Yargıtay, HTS ve baz istasyonu kayıtları getirtilmeden kurulan hükmü eksik araştırma nedeniyle bozuyor (örneğin 13. Ceza Dairesi, 4.4.2018, E.2016/3209, K.2018/5021; 4. Ceza Dairesi, 28.9.2022, E.2022/6842, K.2022/18300). Sanık veya müdafi bu kayıtları hattı, tarihi ve saat aralığını belirterek dilekçeyle ister; talep karşılanmazsa istinaf ve temyizde ileri sürer.

Hayır. Baz istasyonu telefonu bir hizmet alanına yerleştirir, GPS gibi nokta konumu vermez. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, yoğun kullanım alanında iki hattın aynı istasyondan sinyal almasını buluşma iddiası için yeterli bulmamıştır.

Av. Ertuğrul Targal

Targal Avukatlık Bürosunun kurucu avukatıdır. Meslekî ve akademik çalışmalarını ceza hukuku, ceza muhakemesi ve insan hakları hukuku konularında sürdürmektedir.

Başlıca hukukî kaynaklar

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, özellikle m. 135, 137 ve 138
2. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, m. 51
3. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2013/247, K. 2015/60, 24.3.2015
4. Yargıtay 18. Ceza Dairesi, E. 2015/8184, K. 2015/4481, 9.7.2015
5. Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2024/9534, K. 2024/15830, 3.12.2024
6. AYM, Üzeyir Yıldızoğlu, B. No. 2022/100969, 2.7.2025
7. AYM, Yusuf Kukul, B. No. 2020/13941, 2.3.2023
8. AYM, Gökhan Dişdiş, B. No. 2023/50081, 2.9.2026
9. Yargıtay 13. Ceza Dairesi, E.2016/3209, K.2018/5021, 4.4.2018; 8. Ceza Dairesi, E.2019/18044, K.2021/1623, 3.2.2021; 3. Ceza Dairesi, E.2019/15838, K.2019/23111, 17.12.2019; 10. Ceza Dairesi, E.2019/5516, K.2022/3438, 17.3.2022; 4. Ceza Dairesi, E.2022/6842, K.2022/18300, 28.9.2022 ve E.2017/23032, K.2018/12853, 28.6.2018; 18. Ceza Dairesi, E.2015/12467, K.2016/1189, 21.1.2016; 2. Ceza Dairesi, E.2014/8930, K.2015/8802, 27.4.2015; 22. Ceza Dairesi, E.2015/15350, K.2016/9021, 26.5.2016; 15. Ceza Dairesi, E.2015/8705, K.2018/4297, 6.6.2018
10. Feyza Elif Canbaz Karacif, “İletişimin Tespiti Kayıtları (HTS) ve Haberleşme Özgürlüğü”, AkdHFD, 2024