Kamera Kaydı Delil Olur mu? Tek Başına Yeter mi, Nasıl İstenir ve Yargıtay Hangi Hükümleri Bozdu

Mahkeme kamera kaydının delil değerini; görüntünün elde edilme biçimi, kayıt zinciri, gösterdiği olay ve kişiyle kurduğu bağ üzerinden belirler. Güvenlik kamerası, KGYS veya telefon görüntüsü olayın zamanını, yerini ve hareket sırasını gösterebilir; mahkeme görüntünün kapsamadığı olguları başka delillerle aydınlatır.

Kayıtların üzerine yeni görüntü yazılabildiği için ilk adımı Cumhuriyet savcısı atar: olayın tarihi, saat aralığı, kameranın yeri ve kayıt sahibini belirleyerek görüntüyü muhafaza altına alır. Mağdur, şüpheli veya müdafi de bu bilgileri gecikmeden savcılığa ya da kolluğa bildirir.

Savcı kaydı belirli zaman aralığıyla dosyaya alır

Görüntüyü elinde bulunduran kişi, mümkünse sistemden çıkarılan asıl dosyayı dışa aktarma biçimiyle korur. Kaydın hangi cihazdan, kim tarafından ve ne zaman alındığını gösteren tutanak; savcıya ve mahkemeye dosyanın geçtiği yolu izleme imkânı verir. Kişi kayıt cihazını değiştirmeden veya sıfırlamadan veri taşıyıcısını teslim eder.

İşyeri, apartman, otel, toplu taşıma aracı veya kamu kamerasındaki görüntüyü Cumhuriyet savcısı ya da mahkeme resmî yazıyla ister. Bu yazıya müzekkere denir. Kişi talebinde soruşturma numarasını, kameranın yerini, baktığı yönü ve istenen saat aralığını göstererek kaydın silinmeden korunmasını isteyebilir.

Dosyaya sunma amacı, görüntüyü soruşturma makamına ulaştırmaktır. Kişi kaydı sosyal medyada veya çevresinde yaydığında görüntüdeki diğer kişilerin özel hayatını ve kişisel verilerini ayrıca etkileyebilir.

Saklama süresini sistemin kapasitesi ve ayarı belirler

Güvenlik kameralarının tamamı için tek bir saklama süresi yoktur. Disk kapasitesi, kamera sayısı, görüntü kalitesi ve cihaz ayarı bazı sistemlerde birkaç günlük, bazılarında daha uzun bir kayıt döngüsü oluşturur. Bu nedenle kişi başvurusunu varsayılan bir otuz günlük süreye bırakmadan yapar.

CMK m. 160, Cumhuriyet savcısına şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplama ve muhafaza etme görevi verir. AYM'nin Abdullah Süngü kararına konu soruşturmada kolluk kamera bulunmadığına dair tutanak düzenlemiş, başvurucu görüntüyü daha sonra kendisi sunmuş, başka kameraların kayıtları ise geçen sürede silinmişti. Bu olay, savcının kayıt araştırmasını ilk günlerde yapmasının pratik önemini gösterir.

Mahkeme görüntünün gösterdiği olguyu sınırlar

Bir kişinin belirli saatte binaya girdiğini gösteren kayıt giriş olgusunu ispatlayabilir. Kamera binanın içini görmüyorsa mahkeme içerideki eylem hakkında aynı görüntüden sonuç çıkarmaz.

Yargıtay 6. Ceza Dairesinin incelediği bir hırsızlık dosyasında görüntü, evde çalışan kişinin çekmecedeki cüzdanı alıp içine baktığını gösteriyordu. Daire kaydı görüntülenen teşebbüs bakımından kullandı; önceki aylarda kaybolan para ve ziynetler yönünden ayrı delil aradı.

Kamera açısı kişinin olay yerindeki varlığını, aracın geliş yönünü, eşyanın alınmasını veya hareket sırasını gösterebilir. Ses içermeyen kayıt konuşmanın içeriğini; dar açı da kamera dışında kalan hareketi göstermez. Mahkeme gerekçeli kararında görüntüdeki olgu ile o olgudan çıkardığı sonucu ayrı ayrı açıklar.

Mahkeme kimliği teknik inceleme ve destek delilleriyle belirler

Görüntünün çözünürlüğü, ışık, kamera açısı, kişinin uzaklığı ve hareketi karşılaştırmaya elverişliliği belirler. Yüz seçilemiyorsa bilirkişi; beden özelliklerini, yürüyüşü, giysiyi ve diğer ayırt edici işaretleri görüntünün izin verdiği ölçüde karşılaştırır.

Bilirkişinin fiziksel özellikleri incelemesi ile tanık veya mağdurun kişiler arasından birini seçmesi farklı işlemlerdir. İkinci yöntemde teşhis işleminin güvenceleri uygulanır; mahkeme iki yöntemin sonuçlarını birbirinin yerine koymaz.

AYM'nin 2022/51793 numaralı başvurusunda sanık, kayıttaki kişinin kendisi olmadığını yargılama boyunca ileri sürdü. Yargıtay görüntü ile karşılaştırmaya elverişli fotoğrafların teknik inceleme yapabilecek bir kuruluşa gönderilmesini istedi; Adli Tıp daha sonra verinin kimlik hakkında karar vermeye yetmediğini bildirdi. Savunma böyle bir uyuşmazlıkta asıl görüntünün incelenmesini, uygun fotoğraflarla karşılaştırılmasını ve HTS, tanık veya başka kamera açılarının dosyaya alınmasını isteyebilir.

Yargıtay kamera kaydına dayanan hükmü hangi gerekçelerle bozuyor?

Yargıtay'ın kamera kaydının tartışıldığı ve hükmü bozduğu 65 kararını (2013–2022) tam metinleriyle okuyup bozma gerekçelerine göre ayırdık. Kararları bozma gerekçelerini bulmak için aradığımızdan bu sayılar bozma ile onama arasındaki oranı göstermez; Yargıtay'ın hangi eksikliği tekrar tekrar bozma nedeni saydığını gösterir. Bir kararda birden fazla gerekçe bulunabilir.

1. Görüntüdeki kişinin sanık olup olmadığı teknik incelemeyle belirlenmemiş (49 karar). Sanık "görüntüdeki kişi ben değilim" diyorsa Yargıtay şunu istiyor: sanığın önden, profilden ve boydan çekilmiş, teşhise elverişli fotoğrafları alınır; gerekirse daha önce girdiği cezaevinden ya da askerlik yaptığı birlikten fotoğrafları da getirtilir; kayıt bu fotoğraflarla birlikte Adli Tıp Kurumuna ya da Emniyet veya Jandarma kriminal laboratuvarına gönderilir ve görüntü iyileştirme teknikleriyle karşılaştırılır. Kolluğun kendi karşılaştırması ya da denetime elverişsiz bir rapor yetmez (13. Ceza Dairesi, 14.5.2015, E.2014/23103, K.2015/9227; 7.1.2020, E.2019/8870, K.2020/150; 3.11.2020, E.2020/6007, K.2020/10734; 6. Ceza Dairesi, 10.3.2021, E.2020/6886, K.2021/4298). Karşılaştırmada kullanılan fotoğrafın kimlik bilgisi şüpheliyse yeni fotoğraf alınır (6. Ceza Dairesi, 17.3.2022, E.2021/9253, K.2022/3751).
2. Asıl kayıt incelenmemiş ya da görüntü karşılaştırmaya elverişsiz (10 karar). Kriminal laboratuvar kaydın aslı gönderilmediği için karşılaştırma yapamadığını bildirdiği hâlde mahkeme, emekli bir polisin bilirkişi raporuna dayanarak mahkûmiyet kurmuştu; görüntü yalnız sanığın binaya eli boş girip poşetle çıktığını gösterebiliyordu. Yargıtay, şüpheden uzak ve kesin delil bulunmadığı gerekçesiyle hükmü bozdu (2. Ceza Dairesi, 2.12.2019, E.2019/8488, K.2019/18396). Kriminal laboratuvar çözünürlük düşük ve kişi kameraya uygun açıda olmadığı için karşılaştırma yapamadığını bildirdiğinde Yargıtay araştırmayı burada bırakmadı: görüntülerin ve sanığın fotoğraflarının başka bir teknik kuruma (o dosyada TRT'ye) gönderilip bilirkişi raporu alınmasını istedi ve bu yapılmadan kurulan hükmü bozdu (8. Ceza Dairesi, 22.2.2018, E.2016/12249, K.2018/1913).
3. Kayıt getirtilmeden ya da araştırılmadan hüküm kurulmuş (9 karar). Olay yerini gören kameranın varlığı biliniyorken kayıt istenmeden ya da istenip istenmediği araştırılmadan verilen hüküm eksik araştırma nedeniyle bozuluyor.
4. Görüntü duruşmada izlenmemiş (5 karar). Yargıtay, işyeri kamera kayıtlarının duruşmada izlenip ne gösterdiğinin tutanağa geçirilmesini, sanığın kasadan para alıp almadığının bu yolla tespitini istedi (15. Ceza Dairesi, 16.9.2019, E.2017/13137, K.2019/8358).

Bu kararlar sanık ve müdafi için açık bir yol gösteriyor: görüntüdeki kişinin kimliği tartışmalıysa, dilekçede asıl kaydın ve teşhise elverişli fotoğrafların Adli Tıp Kurumuna ya da kriminal laboratuvara gönderilmesi istenir; mahkeme bu talebi karşılamadan hüküm kurarsa istinaf ve temyiz dilekçesinde bu eksiklik, yukarıdaki kararlara dayanılarak ileri sürülür.

Asıl dosya ve işlem zinciri kaydın bütünlüğünü gösterir

Teknik bilirkişi; dosyanın hangi cihazdan ve hangi yöntemle çıkarıldığını, olaydan önceki ve sonraki kesintisiz aralığı, cihaz saati ile gerçek saat arasındaki farkı, yeniden kodlama izlerini ve asıl verinin korunup korunmadığını raporlar.

Ekran videosu, mesajlaşma uygulamasından iletilmiş düşük kaliteli kopya veya birkaç sabit kare ayrıntı kaybına yol açabilir. Cumhuriyet savcısı asıl cihazdaki kaydı ve dışa aktarma tutanağını ister; mahkeme seçilmiş kesitin olayın akışını değiştirip değiştirmediğini denetler.

Sanık ve müdafi, bilirkişinin kullandığı görüntüye ve rapor eklerine erişerek saat farkı, kesinti, görüntü kalitesi ve kimlik tespitine ilişkin itirazlarını sunar. Mahkeme bu itirazların sonuca etkisini gerekçeli kararında karşılar.

Kayıt yeri ve amacı hukuka uygunluğun sınırını çizer

Mahkeme kaydın yapıldığı alanı, gözetimin amacını, süresini, hedefini ve görüntüye erişen kişileri birlikte inceler. Kamuya açık caddeyi gören güvenlik kamerası ile kişinin mahrem yaşam alanını sürekli kaydeden gizli kamera bu ölçüler karşısında farklı sonuç doğurur.

AİHM, López Ribalda ve diğerleri/İspanya kararında gizli işyeri kamerasını; ciddi hırsızlık şüphesi, kaydın gördüğü alan, süre, izleyen kişiler ve kullanım amacı üzerinden inceledi. Çalışanların önceden bilgilendirilmesi temel güvencedir; somut olayda Mahkeme, kasa çevresiyle sınırlı ve kısa süreli gözetimi diğer güvencelerle birlikte değerlendirdi.

Ani gelişen olayda kişinin delili korumak için aldığı görüntü ile önceden planlanan sürekli gözetim de aynı değildir. Özel kişinin yaptığı kaydın sınırları gizli ses kaydının delil değeri yazısında ayrıca açıklanmıştır.

Mevcut kayıt ile teknik izleme farklı hukukî işlemlerdir

Bir işyerinin günlük güvenlik amacıyla tuttuğu görüntüyü Cumhuriyet savcısının suçtan sonra istemesi, CMK m. 140'taki teknik araçlarla izleme tedbiri değildir. Kolluk belirli bir şüpheliyi gizlice izlemek için teknik araç kullanacaksa hâkim; katalog suçu, somut delillere dayanan kuvvetli şüpheyi ve başka yolla delil elde etme imkânını denetler. Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde karar veren savcı, kararı yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunar.

Mevcut güvenlik kaydının alınması da hukuk ve güvenilirlik denetimine tabidir. Mahkeme kaydın amacı ile elde edilme biçimini inceler; kanuna aykırı elde edilen görüntüyü CMK m. 206 ve 217 uyarınca hüküm dışında tutar. Bu sonucun ayrıntıları hukuka aykırı delil yazısında yer alır.

Talep kayıt yeri, saat ve ispat amacını gösterir

Kişi veya müdafi, “kamera kayıtları getirilsin” demek yerine aşağıdaki beş bilgi grubunu dilekçede bir araya getirir:

1. 01

   Kameranın yeri, baktığı yön, kayıt sahibi ve olayın tarih-saat aralığı.

2. 02

   Kaydın silinmeden korunması ve asıl cihazdan usulüne uygun çıkarılması talebi.

3. 03

   Olaydan önceki ve sonraki kesintisiz bölüm ile cihaz saatindeki farkın tespiti.

4. 04

   Kimlik veya değişiklik tartışması varsa bilirkişinin cevaplayacağı somut sorular.

5. 05

   Görüntünün açıklayacağı olgu ve onunla birlikte incelenecek tanık, HTS, konum veya adlî rapor.

Örneğin kişi, kaydın şüphelinin olay yerinde bulunmadığını, aracın geliş yönünü veya olayın iddia edilen sırayla gerçekleşmediğini göstereceğini açıkça yazar. Savcı ve mahkeme talebin dosya sonucuna etkisini bu açıklama üzerinden görür.

Savcı ve mahkeme sonuca etkili kaydı araştırır

Kamera kaydının varlığı yer ve saat bilgisiyle bildirildiğinde Cumhuriyet savcısı görüntüyü ister; kayıt silinmişse ne zaman talep edildiğini, o tarihte erişilebilir olup olmadığını ve başka kameraların bulunup bulunmadığını araştırır.

Mahkeme de görüntünün içermediği olguyu kayıtla doğrulanmış saymaz. AYM'nin 2021/44360 numaralı başvurusunda gerekçeli karar, müştekinin anlattığı sözleri kamera kaydının doğruladığını kabul etmişti; bilirkişi raporu ise görüntüde konuşma içeriğinin bulunmadığını gösteriyordu. AYM, sınanmayan müşteki beyanının belirleyici kaldığını ve savunmaya yeterli karşı dengeleyici güvence sağlanmadığını belirledi.

Sanık veya müdafi, kaydın koruduğu lehe olguyu, görüntünün sınırını ve bilirkişi incelemesindeki eksikliği açıkça gösterir. Mahkeme bu iddiayı dosyanın sonucunu değiştirme gücü oranında araştırır ve vardığı sonucu gerekçelendirir.

Yargıtay bu araştırma yapılmadan kurulan hükmü bozuyor. 18. Ceza Dairesi, sanık olay yerini gören market kamerasının incelenmediğini ileri sürmüş ve tanıklar savunmasını doğrulamışken kayıt getirtilip çözümü yaptırılmadan verilen mahkûmiyeti eksik inceleme ve yetersiz gerekçe nedeniyle bozdu (Yargıtay 18. Ceza Dairesi, E. 2015/10690, K. 2015/9557, 28.10.2015). 4. Ceza Dairesi de tarafsız görgü tanığı bulunmayan bir tehdit dosyasında, müdafiin olay yerinde kamera bulunabileceğini bildirmesi üzerine kayıtların araştırılması ve tarafların HTS kayıtlarının getirtilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozdu (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2016/13950, K. 2020/9912, 14.9.2020).

Süreler: kayıt silinmeden, hüküm kesinleşmeden

• Olaydan hemen sonra. Kayıt döngüsü kısa olabileceği için Cumhuriyet başsavcılığına kameranın yerini ve saat aralığını gösteren yazılı başvuru yapılır; savcı delili toplamak ve korumakla yükümlüdür (CMK m. 160/2).
• Kovuşturmada. Kaydın getirtilmesi, duruşmada izlenmesi ve bilirkişiye gönderilmesi delil olarak istenir. Mahkeme talebi ancak delil kanuna aykırı elde edilmişse, ispat edilmek istenen olayın karara etkisi yoksa ya da talep davayı uzatmak amacı taşıyorsa reddedebilir (CMK m. 206/2).
• Hükümden sonra. İstinaf ve temyiz süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m. 273/1 ve 291/1; 2.3.2024 tarihli 7499 sayılı Kanunla). Kesinleşen hükme karşı adil yargılanma hakkının ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvuru süresi, kesinleşmenin öğrenilmesinden itibaren 30 gündür.

Kamera kaydı hakkında sık sorulan sorular

Evet. Mahkeme güvenlik kamerası, KGYS veya telefon görüntüsünü delil olarak değerlendirir; görüntünün nasıl elde edildiğine, kayıt zincirine, neyi gösterdiğine ve kişiyle kurduğu bağa bakar. Kanuna aykırı elde edilen görüntü CMK m. 206 ve 217 uyarınca hükme esas alınmaz.

Dilekçede kameranın yeri, baktığı yön, kayıt sahibi ve olayın tarih-saat aralığı gösterilir; kaydın silinmeden korunması ve asıl cihazdan usulüne uygun çıkarılması istenir. Cumhuriyet savcısı görüntüyü kayıt sahibinden resmî yazıyla (müzekkere) ister.

Bütün sistemler için tek bir süre yoktur. Disk kapasitesi, kamera sayısı, görüntü kalitesi ve cihaz ayarı kayıt döngüsünü belirler; bazı sistemler birkaç gün içinde eski görüntünün üzerine yazar. Bu yüzden talep olaydan hemen sonra yapılır.

Görüntü elverişliyse uygun fotoğraflarla karşılaştırılır; yüz seçilemiyorsa bilirkişi beden özelliklerini, yürüyüşü, giysiyi ve diğer ayırt edici işaretleri görüntünün izin verdiği ölçüde inceler. Bir tanığın görüntüdeki ya da karşısındaki kişiyi seçmesi ise teşhis işlemidir ve kendi güvencelerine tabidir.

Kayıt yalnızca gösterdiği olguyu ispatlar. Örneğin kişinin binaya girdiğini gösteren görüntü içerideki eylemi göstermez; mahkeme görüntünün kapsamadığı olguları tanık, HTS veya adlî rapor gibi başka delillerle aydınlatır ve gerekçesinde ikisini ayırır.

Sanık veya müdafi kaydın göstereceği lehe olguyu, kameranın yerini ve saat aralığını yazar; kimlik, saat farkı veya kesinti tartışması varsa bilirkişinin cevaplayacağı soruları da belirtir. Yargıtay sonuca etkili kaydı araştırmadan kurulan hükmü eksik inceleme nedeniyle bozuyor.

Av. Ertuğrul Targal

Targal Avukatlık Bürosunun kurucu avukatıdır. Meslekî ve akademik çalışmalarını ceza hukuku, ceza muhakemesi ve insan hakları hukuku konularında sürdürmektedir.

Başlıca hukukî kaynaklar

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, özellikle m. 140, 160, 206 ve 217
2. Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2021/10682, K. 2022/5430, 11.4.2022
3. Yargıtay 18. Ceza Dairesi, E. 2015/10690, K. 2015/9557, 28.10.2015
4. Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2016/13950, K. 2020/9912, 14.9.2020
5. AYM, B. No: 2022/51793
6. AYM, Abdullah Süngü, B. No: 2016/7039, 28.11.2019
7. AYM, S.G., B. No: 2021/44360, 19.11.2024
8. AİHM, López Ribalda ve diğerleri/İspanya [BD], B. No: 1874/13 ve 8567/13, 17.10.2019
9. Ersin Şare, “Ses veya Görüntü Kayıtlarının Delil Olma Vasfı”, Mersin Barosu Dergisi, S. 51, 2023, ss. 167-239
10. Yalçın Kaplan, “Ceza Muhakemesi Hukukunda Derin Öğrenme ile Elde Edilen Görsel Verilerin Delil Niteliği”, 2026