AİHM'de Adil Tazmin Talebi (AİHS m. 41): kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “AİHM'de Adil Tazmin Talebi (AİHS m. 41)” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
AİHM'de adil tazmin talebini ne zaman ve nasıl sunmalıyım?
Talebi, başvuru Hükümete bildirildikten sonra esasa ilişkin görüşler için verilen süre içinde, bütün kalemleri ayrıntılı olarak ve belgeleriyle sunmalısın (İçtüzük Kural 60 § 2). Bu şartlara uyulmazsa Daire talebi tamamen veya kısmen reddedebilir.
AİHM'den maddi tazminat almak için ne kanıtlamalıyım?
İhlal ile zarar arasında doğrudan bir nedensellik bağı kurmalı, zararın varlığını ve mümkün olduğunca tutarını belgelerle kanıtlamalısın. Uzak veya varsayıma dayanan bağlantı yetmez; İpek/Türkiye davasında 100.000 €'luk talep nedensellik bağı görülmediği için reddedildi.
Manevi tazminat için acımı kanıtlamam ve tutarı gerekçelendirmem gerekir mi?
Gerekmez. Manevi zarar ile ihlal arasındaki bağ çoğu zaman makul olarak varsayılır; başvurucu miktarı Mahkemenin takdirine bırakabilir. Mahkeme ise başvurucunun talep ettiğinden fazlasına hükmetmez, bu yüzden tutar yazacaksan benzer kararlardaki tutarları gözetmelisin.
AİHM'den avukatlık ücretini isterken hangi belgeleri sunmalıyım?
Avukatla yapılmış ücret sözleşmesi, makbuz ve ayrıntılı çalışma çizelgesi talebin dayanağıdır. Hiç belge sunulmazsa masraf talebi reddedilir; Müyesser Uğur davasında 25.000 €'luk talep bu nedenle reddedildi. Belge sunulsa da Mahkeme belgedeki tutarla sınırlı kalabilir.
AİHM'in hükmettiği tazminat ne kadar sürede ödenir?
Devlet, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde öder. Geç öderse Avrupa Merkez Bankasının marjinal kredi faizine üç puan eklenerek hesaplanan basit faizi de öder. Tutar avroyla belirlenir ve ödeme günündeki kurla Türk lirasına çevrilir.
Yeniden yargılama yolu varsa AİHM yine de tazminat verir mi?
Her zaman vermez. Ünal ve diğerleri kararında Mahkeme, başvurucuların yargılamanın yenilenmesini isteyebileceğini belirterek ihlal tespitini manevi zarar için yeterli saydı. Yeniden yargılama giderim sağlayamıyorsa durum değişir; Kerimoğlu davasında 12.500 € manevi tazminat verildi.