AİHM Başvurusu Ne Kadar Sürer: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “AİHM Başvurusu Ne Kadar Sürer? Türkiye Kararlarında Başvurudan Karara Geçen Süre” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
AİHM Daire kararından sonra Büyük Daireye gönderme için ne kadar süre var?
Esastan incelenen başvuruda Daire kararından sonra Büyük Daireye gönderme talebi üç ay içinde yapılabilir. Yerleşik içtihatla çözülebilen dosyalar üç yargıçlı komite, yeni bir sorun içerenler yedi yargıçlı Daire tarafından karara bağlanır.
AİHM tek hâkim kabul edilemezlik kararına itiraz edebilir miyim?
Hayır. Belgelerden başvurunun kabul edilemez olduğu açıkça anlaşılıyorsa dosya tek hâkime gider ve Hükümetten görüş istenmeden karara bağlanır; bu karar kesindir (Sözleşme m. 27/2). Bu başvurular öncelik politikasının son kategorisinde yer aldığından genellikle esas kararlarından çok daha kısa sürede sonuçlanır.
Başvuru sürerken tahliye olursam veya iç hukukta karar çıkarsa AİHM'e haber vermeli miyim?
Evet. Tahliye, beraat, Anayasa Mahkemesi kararı veya tazminat gibi gelişmeler AİHM'e bildirilmelidir. Mahkeme mağdur sıfatını inceleme tarihine kadarki gelişmelere göre değerlendirir; bildirim yapılmazsa dosyanın seyri bundan etkilenebilir.
AİHM'in verdiği görüş veya adil tazmin süresini kaçırırsam ne olur?
AİHM'in görüş veya adil tazmin talebi için verdiği süreler kesindir. Süresinde sunulmayan adil tazmin talebi karşılıksız kalabilir. Bu yüzden Mahkemeden gelen yazılardaki tarihleri hemen not edip süre dolmadan cevap vermek gerekir.
Aynı konudaki başvurum neden yıllardır bekliyor, uzun tutukluluk dosyaları neden geride kalıyor?
AİHM başvuruları geliş sırasına göre değil önceliğe göre inceler. Yerleşik içtihat kapsamındaki tekrarlayan dosyalar beşinci kategoride yer alır ve sıralamada geride kalabilir. Örneğin Tanrıverdi kararında 23 Ocak 2017'de yapılan başvuru 24 Eylül 2026'da komite kararıyla sonuçlandı.
AİHM Büyük Daire kararları daha mı hızlı çıkıyor?
Genel olarak evet. 2023-2026 arasındaki Türkiye kararlarında Büyük Daire kararlarında başvuru ile karar yılı arasındaki fark 3 yıldı; Daire ve komite kararlarında ortanca 6 yıldı. Yapısal sorun içeren Yalçınkaya ve Kavala (No. 2) dosyaları 2-3 yılda sonuçlandı.