Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Başvuru Rehberi: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Targal Avukatlık Bürosu tarafından yazılan “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Başvuru Rehberi” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
AİHM başvurusunun son günü hafta sonuna veya tatile denk gelirse süre uzar mı?
Hayır. Başvuru, son iç hukuk kararının bildirilmesinden itibaren dört ay içinde yapılır ve son gün tatile denk gelse de süre uzamaz (Sabri Güneş/Türkiye [BD]).
AİHM başvuru formunu eksik doldurursam ne olur?
Eksik form süreyi korumaz; Mahkeme eksik başvuruyu incelemez (Kural 47 § 5.1). Eksiklik dört aylık süreyi de durdurmadığı için formu postaya vermeden önce olayları, ihlal iddialarını ve kabul edilebilirlik açıklamasını kontrol etmelisin.
AİHM'e başvuru tarihi nasıl belirlenir?
Başvuru tarihi, Kural 47'nin şartlarını karşılayan formun postaya verildiği gündür ve posta damgasıyla belirlenir (Kural 47 § 6-a). Bu yüzden gönderi makbuzunu saklamalısın.
AİHM başvurusunda kimliğimin gizli tutulmasını isteyebilir miyim?
Evet. Kimliğinin kamuya açıklanmasını istemeyen başvurucu bunu formda belirtir ve gerekçesini açıklar; Mahkeme kimliğin gizli tutulmasına izin verebilir (Kural 47 § 4).
AİHM başvurusu için avukat tutmak zorunlu mu?
Başvurucu başlangıçta başvuruyu kendisi yapabilir. Başvuru hükümete bildirildikten sonra ise kural olarak taraf devletlerden birinde mesleğini icra etmeye yetkili bir avukatla temsil edilir (Kural 36 §§ 1–2, 4).
AİHM ihlal kararından sonra mahkûmiyetim için yargılamanın yenilenmesini isteyebilir miyim?
Evet. Mahkûmiyetin Sözleşmenin ihlali suretiyle verildiğinin ve hükmün bu aykırılığa dayandığının kesinleşmiş AİHM kararıyla tespit edilmesi hâlinde, kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde hükmü veren mahkemeden yargılamanın yenilenmesi istenir (CMK m. 311/1-f).