AİHM Demirtaş Kararları: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “AİHM Demirtaş Kararları: Büyük Daire (2020), Demirtaş (No. 4) (2025) ve Uygulama” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Bakanlar Komitesi Demirtaş kararı için ne yaptı?
AİHM kararlarının uygulanmasını Bakanlar Komitesi denetler. Komite Demirtaş (No. 2) kararı için 2 Aralık 2021, 9 Mart 2023 ve 6 Mart 2025 tarihli üç ara karar aldı. Son ara karar Yüksekdağ Şenoğlu ve Diğerleri kararını da kapsıyor.
Demirtaş (No. 4) kararında hangi tazminat verildi?
2025'teki Demirtaş (No. 4) kararında ikinci tutukluluk dönemi için 3.245 avro maddi, 32.500 avro manevi tazminat ve 20.000 avro masraf verildi. Karar 8 Temmuz 2025 tarihlidir.
Büyük Daire kararı ile Daire kararı arasındaki fark nedir?
Daire 2018'de makul şüphe yokluğu şikâyetinde ihlal bulmamıştı. Dava Büyük Daireye gönderilince Büyük Daire 2020'de makul şüphe şikâyetinde de ihlal buldu ve ifade özgürlüğünü ayrıca inceledi.
AİHM Demirtaş kararında milletvekilliği hakkıyla ilgili ne dedi?
Büyük Daire, başvurucu milletvekilliği sıfatını korusa da tutukluluk nedeniyle Meclis çalışmalarına katılmasının fiilen imkânsız olduğunu belirtti. Bunu seçilme ve milletvekilliği görevini yapma hakkının özüne aykırı buldu; Protokol 1 m. 3 ihlali oybirliğiyle verildi.
Demirtaş (No. 4) kararında AİHM Anayasa Mahkemesinin bekleme süresi hakkında ne söyledi?
Başvurucunun ikinci tutukluluğa karşı 7 Kasım 2019'da yaptığı bireysel başvuru dört yılı aşkın süre karara bağlanmamıştı. Daire bunu hızlı denetim sayılamayacak bir süre olarak değerlendirdi ve bireysel başvuruyu bu nedenle etkisiz buldu.
Demirtaş (No. 4) kararında Bakanlar Komitesinin yetkisi tartışıldı mı?
Evet. Hükümet, yeni tutukluluğun 2020 kararının kapsamı dışında kaldığını ve uygulamanın Bakanlar Komitesine ait olduğunu savundu. Daire, yeni bir başvuruda ileri sürülen yeni olguları incelemenin Komitenin yetkisine müdahale olmadığını belirterek 20 Eylül 2019 sonrasındaki tutukluluğu incelemeye yetkili olduğuna karar verdi.