AİHM'de Geçici Tedbir Talebi (Kural 39): kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “AİHM'de Geçici Tedbir Talebi (Kural 39)” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
AİHM geçici tedbir talebi ne zaman kabul edilir?
Bir Sözleşme hakkına yönelik, giderilemeyecek veya yeterince tazmin edilemeyecek yakın bir zarar tehlikesi varsa. Tehlikenin ilk bakışta delille gösterilmesi gerekir. Kabul oranı düşüktür: 2023-2025 arasında Türkiye hakkındaki 633 talepten 11'i kabul edildi.
Sınır dışı edilmeden hemen önce AİHM'e başvursam yeter mi?
Yetmeyebilir. Mahkeme, planlanan uygulamadan bir iş gününden daha kısa süre önce gelen talepleri inceleyemeyebilir. Talebi iç hukuktaki son karardan hemen sonra yapmalısın. Sınır dışı etmeyi durduran bir iç hukuk yolu açıkken de tedbir uygulanmaz.
Sınır dışı etme kararına karşı Türkiye'de kaç gün içinde dava açılır?
Sınır dışı etme kararına karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulur. Yabancı, rızası olmadıkça dava açma süresi içinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmez.
Devlet AİHM'in tedbir kararına uymazsa ne olur?
Tedbir bağlayıcıdır. Devlet uymazsa Mahkeme bireysel başvuru hakkının (AİHS m. 34) ihlal edildiğine karar verir. Mamatkulov ve Askarov davasında tedbire rağmen iade yapıldığı için m. 34 ihlali bulundu.
Talebimde hangi bilgiler ve belgeler bulunmalı?
Adın, soyadın, güncel adresin veya tutulduğun yer, doğum tarihin ve uyruğun, varsa temsilcinin bilgileri yer alır. Gerekçede mevcut durumun, iddia edilen yakın zararın ve dayanılan Sözleşme maddeleri anlatılır. Güncel sağlık raporları ve iç hukuktaki bütün karar ve dilekçeler eklenir.
Tedbir kararı verilirse tutulmam hukuka uygun hâle gelir mi?
Hayır. Tedbir, kişinin gözetim altında tutulmasını kendiliğinden hukuka uygun kılmaz. M.C./Türkiye dosyasında tedbirin uygulanmasının tutulmanın m. 5 § 1'e uygunluğunu tek başına etkilemediği belirtildi ve kişi hürriyeti hakkının ihlal edildiğine karar verildi.