AİHM Kararlarının Uygulanması ve Bakanlar Komitesi: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “AİHM Kararlarının Uygulanması ve Bakanlar Komitesi” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
AİHM kararı ne zaman kesinleşir?
Büyük Daire kararları verildikleri gün kesindir. Komite kararları verildikleri gün, Daire kararları ise taraflar Büyük Daireye gönderme istemezse üç ay sonra kesinleşir (AİHS m. 28/2, 44). Kesinleşen karar, uygulamayı denetleyecek Bakanlar Komitesine gönderilir.
AİHM'in hükmettiği tazminat süresinde ödenmezse ne olur?
Süre aşılırsa ödemeye kadar Avrupa Merkez Bankasının marjinal kredi faizine üç puan eklenerek hesaplanan basit faiz işler. Tutar ödeme günündeki kurla Türk lirasına çevrilir ve doğabilecek vergi tutara eklenir. Süre dolduğu hâlde ödeme almadıysan Bakanlar Komitesine yazılı bildirimde bulunabilirsin.
Bireysel tedbir ve genel tedbir arasındaki fark nedir?
Bireysel tedbir, ihlalin başvurucu üzerindeki sonuçlarını giderir; bu bir tahliye, kaydın silinmesi ya da ceza dosyalarında yargılamanın yenilenmesi olabilir. Genel tedbir ise ihlal kanundan, yerleşik uygulamadan veya yapısal bir sorundan kaynaklanıyorsa o kaynağı değiştirerek aynı ihlalin tekrarını önler.
AİHM kararına dayanarak ceza davasında yargılamanın yenilenmesi için süre ne kadardır?
Ceza davalarında yol CMK m. 311/1-f'dir. Hükümlü, AİHM kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde hükmü veren mahkemeden yargılamanın yenilenmesini ister. Bireysel tedbir alınmadan Bakanlar Komitesi dosyayı kapatmaz.
Bakanlar Komitesi karar uygulanmazsa Mahkemeye gidebilir mi?
Evet. Komite, devletin kesin karara uymayı reddettiği görüşündeyse devlete ihtarda bulunduktan sonra üçte iki oy çokluğuyla meseleyi Mahkemeye taşıyabilir (AİHS m. 46/4). Türkiye hakkında bu yol Kavala dosyasında kullanıldı. Bu usul ilk ihlali yeniden tartışmaya açmaz ve para cezası öngörmez.
Bakanlar Komitesine gönderdiğim bildirimde neleri yazmalıyım?
Bildirim somut olmalıdır. Ödeme yapılmadıysa kesinleşme tarihini ve sürenin dolduğunu; yenileme talebi reddedildiyse ret kararını ve gerekçesini; ihlalin sürdüğünü gösteren yeni bir işlem varsa o işlemi belgeleriyle yaz. Komite bildirimleri kurallarının 9.1. maddesi kapsamında belge olarak yayımlar.