AİHM'de Önemli Zarar Şartı (AİHS m. 35/3-b): kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “AİHM'de Önemli Zarar Şartı (AİHS m. 35/3-b)” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
AİHM'de önemli zarar şartı hangi maddede düzenlenir, iki unsuru nedir?
AİHS m. 35/3-b'de düzenlenir. Başvurucu önemli bir zarara uğramamışsa ve Sözleşmede tanımlanan insan haklarına saygı başvurunun esastan incelenmesini gerektirmiyorsa AİHM başvuruyu kabul edilemez bulur. Şartın iki unsuru önemli zarar yokluğu ve insan haklarına saygı güvencesidir.
Cezaevinde bir aylık mektup ve telefon yasağı AİHM'de önemli zarar sayılır mı?
Hayır, kısa ve sınırlı kısıtlamalar önemli zarar sayılmadı. Tekmenüray ve İncedere/Türkiye kararında slogan atma nedeniyle bir ay süreyle mektup, faks ve telefon yasağı şikâyeti önemli zarar yokluğu nedeniyle kabul edilemez bulundu (28.2.2023).
Çocuklarımla uzun süre görüşemezsem AİHM bunu önemsiz sayar mı?
Hayır. Subaşı ve diğerleri/Türkiye kararında Mahkeme, başvurucuların okul çağındaki çocuklarını haftalık olarak görememelerinin uzun süren dönemlerini önemsiz bir zarar saymadı ve Hükümetin itirazını reddetti (6.12.2022).
Avukatla görüşme gizliliği kısıtlanırsa önemli zarar itirazı kabul edilir mi?
Canavcı ve diğerleri/Türkiye kararında Mahkeme itirazı reddetti. Avukat ile müvekkil arasındaki gizliliğin ancak istisnai durumlarda sınırlanabilecek temel bir kural olduğunu vurguladı (14.11.2023).
Önemli zarar nasıl ölçülür, sadece benim hissettiğim zarar yeter mi?
Hayır. Başvurucunun öznel algısı ile dosyada nesnel olarak neyin tehlikede olduğu birlikte değerlendirilir. Öznel algı tek başına yetmez, nesnel gerekçelerle desteklenmelidir. Ölçü göreceli olup olayın bütün koşullarına bağlıdır.
Mahkeme önemli zarar şartını ne zaman iç mahkeme incelemesi aramaz hâle geldi?
15 No.lu Protokol 1 Ağustos 2021'de yürürlüğe girdi ve şikâyetin bir iç mahkemece gereği gibi incelenmiş olması güvencesini maddeden çıkardı. Mahkeme artık yalnız önemli zarar ve insan haklarına saygı sorularına bakar.