Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Rehberi: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Targal Avukatlık Bürosu tarafından yazılan “Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Rehberi” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru için süre ne kadar ve nasıl hesaplanır?
Başvuru süresi, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, yol öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gündür. Süre tebliğle değil, kararın öğrenilmesiyle başlar; avukatın öğrenmesi de başvurucunun öğrenmesi sayılır. Son gün hafta sonuna denk gelirse süre izleyen ilk iş günü biter; adli tatil süreyi uzatmaz.
Bireysel başvuruyu hangi kararlara karşı yapabilirim?
Mahkeme kararları, savcılık ve kolluk işlemleri, idari kararlar ve devletin koruma yükümlülüğünü yerine getirmemesi kapsama girer. Başvuru, 23 Eylül 2012'den sonra kesinleşen işlem ve kararlara karşı yapılabilir. Kanunlar ve düzenleyici idari işlemler doğrudan başvurunun konusu olamaz.
Başvuru formunu nereye ve nasıl teslim ederim, harç ödemek zorunda mıyım?
Formu Anayasa Mahkemesine doğrudan, herhangi bir mahkeme aracılığıyla ya da yurt dışında dış temsilcilikler aracılığıyla verebilirsin; teslim edildiği gün başvuru tarihi sayılır. Harcı ödeyecek durumda değilsen adli yardım isteyip mali durumunu gösteren belgeleri forma eklersin.
Bireysel başvurum hangi nedenlerle kabul edilemez bulunur?
En sık nedenler şunlardır: şikâyetin derece mahkemelerinde dile getirilmemesi, yanlış merciye başvurulması, sürenin tebliğden hesaplanması, delil değerlendirmesine itiraz edilmesi ve zararın önemini açıklamamak. 23 Eylül 2012 ile 30 Haziran 2026 arasında 536.926 başvuru kabul edilemez bulundu.
Başvuruda yalnızca hakkımın adını yazmak yeterli mi?
Hayır. Başvurucu her hakkı ayrı ayrı ve gerekçesiyle açıklar. Formda hangi olayın o hakkı nasıl sınırladığı ve derece mahkemesinin bu itirazı nasıl karşıladığı anlatılır. Yalnız hakkın adını yazmak yetmez.
Anayasa Mahkemesi ihlal bulursa ne olur, AİHM'e ne zaman gidebilirim?
İhlal bir mahkeme kararından kaynaklanıyorsa dosya yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilir. Anayasa Mahkemesi kararı tebliğ edildikten sonra AİHM'e başvuru için dört aylık süre işlemeye başlar. Bu sürenin son günü hafta sonuna veya bayrama denk gelse de uzamaz.