Anayasa Mahkemesi İptal Kararı Ne Zaman Yürürlüğe Girer: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Anayasa Mahkemesi İptal Kararı Ne Zaman Yürürlüğe Girer? Geriye Yürür mü, Davalara Etkisi” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
İptal kararı verildiği gün mü yoksa yayımlandığı gün mü geçerli olur?
Belirleyici tarih kararın verildiği gün değil, Resmî Gazete'de yayımlandığı gündür (Anayasa m. 153/3). İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamadığı için karar ile yayım arasında haftalar, bazen aylar geçebilir.
İptal edilen kurala göre verilmiş kesinleşmiş mahkûmiyetim kendiliğinden kalkar mı?
Hayır. İptal kararı kesinleşmiş mahkûmiyetleri kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kesinleşmiş hükümde iptal kararından yararlanmanın yolu çoğu zaman bireysel başvuru ve ardından yeniden yargılamadır. Bireysel başvuru süresi otuz gündür.
Mahkeme kanunu Anayasa'ya aykırı bulursa ne yapar, ben ne yapmalıyım?
Davaya bakan mahkeme uygulanacak kuralı Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin iddiasını ciddi bulursa, gerekçeli kararla kuralı Anayasa Mahkemesine gönderir ve davayı geri bırakır (Anayasa m. 152/1). İddia reddedilirse istinaf ve temyiz dilekçelerinde yeniden ileri sürmelisin.
İtiraz yoluyla gönderilen davada Anayasa Mahkemesi kaç ayda karar verir?
Anayasa Mahkemesi kararını işin kendisine noksansız gelişinden itibaren beş ay içinde verir. Bu sürede karar çıkmazsa mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre sonuçlandırır (Anayasa m. 152/3).
Anayasa Mahkemesinin esastan reddettiği kural için tekrar itiraz edilebilir mi?
Hemen edilemez. Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı hüküm için itiraz başvurusu yapılamaz (Anayasa m. 152/4).
Erteleme süresi bitti ama kanun koyucu düzenleme yapmadıysa ne olur?
Erteleme süresi dolduğunda kural yine yürürlükten kalkar. Erteleme süresince iptal edilen kural yürürlükte kalır. Kanun koyucunun yeni düzenleme yapması gerekir; yapmazsa Mahkeme bunu sonraki kararlarında tespit eder.