Afiş, bildiri, dilekçe ve sanat eseri: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Afiş, bildiri, dilekçe ve sanat eseri: Anayasa Mahkemesi ifade özgürlüğünü başka nerede koruyor?” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
İzinsiz afiş cezası hangi kanun maddesine dayanır, emre aykırılıkla fark ne?
Dosyanda cezanın dayanağına bakmalısın: izinsiz afiş Kabahatler Kanunu m. 42, emre aykırılık ise m. 32 kapsamındadır. Emre aykırılık için eylem tarihinde usulüne uygun ilan edilmiş bir emrin bulunması gerekir.
Valilik izin şartı koymuşsa ve ona aykırı hareket edersem ihlal bulunmaz mı?
Her zaman değil. Mahkeme, şeklen usule uygun verilmiş bir emre aykırılığın tek başına müdahale için yeterli olmadığını, zorunlu toplumsal ihtiyacın gerekçelendirilmesi gerektiğini belirtti. Bir dosyada tutanakta broşürün içeriğine hiç yer verilmemişti.
Duruşmada savcıya söylediğim sözler nedeniyle avukata hapis cezası verilebilir mi?
Bir dosyada duruşmada savcıya yönelttiği sözler nedeniyle iki kez 11 ay 20 gün hapis cezası alan müdafi için Mahkeme ihlal buldu. Savunma görevi yapan avukata hapis cezası verilmesinin acil ihtiyacının gösterilmediğini ve sözlerin yalnızca duruşma salonunda söylendiğini vurguladı.
Yıkılan sanat eseri için Anayasa Mahkemesi ne dedi?
Kars'ta belediye kararıyla yapılan İnsanlık Anıtı'nın yıktırılmasında Genel Kurul ihlal buldu. Alenileşen bir sanat eserinin insanlığın fikrî servetinin parçası olduğunu ve kamu organlarının yıkımın demokratik toplumda gerekli olduğunu gösteremediğini belirtti; altı üye karşı oy kullandı.
Bilgi edinme talebim reddedilirse Anayasa Mahkemesine başvurabilir miyim?
Anayasa'nın 26. maddesi resmî makamlarca tutulan bilgiye ulaşma konusunda genel bir hak tanımıyor. Buna rağmen erişim engeli kararlarına ilişkin istatistikleri isteyen başvurucunun talebinde ihlal bulundu; çünkü idare mahkemesi asıl talebi tespit edememişti.
Bu başlıkta ihlal oranı ne durumda?
Bu başlıkta 180 şikâyetin 72'sinde ihlal bulundu. Son yıllarda ihlal oranı yükseldi: 2025'te karara bağlanan 19 şikâyetin 14'ünde ihlal bulundu.