Ayrımcılık yasağı: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Ayrımcılık yasağı: Anayasa Mahkemesi hangi farklı muameleyi ihlal sayıyor?” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Sadece ayrımcılık gerekçesiyle başvurursam Anayasa Mahkemesi ihlal bulur mu?
Pratikte bulmuyor. Ayrımcılık başlığında 377 kararda 380 şikâyet var ve hiçbirinde ihlal bulunmadı. Mülkiyet hakkıyla bağlantılı ayrımcılık başlığında ise 54 şikâyetin 48'inde ihlal bulundu. Bu yüzden şikâyetini bir temel hakla birlikte ileri sürmelisin.
Anayasa Mahkemesi ayrımcılığı hangi ölçütlerle inceliyor?
Mahkeme önce başvurucunun karşılaştırıldığı kişilerle benzer durumda olup olmadığına, sonra farklı muamelenin nesnel ve haklı bir sebebi bulunup bulunmadığına, son olarak da orantılı olup olmadığına bakıyor. Haklı sebep olsa bile farklı muamele kişiye orantısız bir külfet yüklememeli.
Yabancı uyruklu olduğum için döner sermaye ek ödemesi verilmediyse ihlal olur mu?
Olabilir. Arif Huseynli kararında yabancı uyruklu tıpta uzmanlık öğrencilerine ödemeyi öngören açık bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle döner sermaye ek ödemesi yapılmamıştı. Ödemeyi yasaklayan hüküm yoktu ve vatandaşlık temelindeki farklı muamelenin haklı bir sebebi bulunmadı.
Kız çocuğu olduğum için vakıf gelirinden pay verilmemesi ihlal sayılır mı?
Ayşe Tezel ve Diğerleri kararında Genel Kurul, cinsiyet temelli farklı muamelede takdir marjının daraldığını, vakfedenin iradesine saygı amacının bu ayrımı orantılı kılmadığını belirterek ihlal buldu. Başvurucular kadın alt soydan geldikleri için vakıf galle fazlasından yararlanamamıştı.
Sonradan vatandaş olduğum için yurt dışı hizmet borçlanmam kısıtlandıysa ne olur?
Bedrettin Morina kararında, sonradan Türk vatandaşlığına geçen başvurucuya yurt dışındaki hizmetlerini yalnızca vatandaşlığa alındıktan sonraki dönem için borçlanma imkânı tanınması, doğumla vatandaş olanlarla arasındaki fark için haklı ve objektif gerekçe gösterilemediğinden ihlal sayıldı.
Üniversite hastanesinde uzman doktor olarak nöbet ücreti almıyorsam ihlal olur mu?
Olabilir. Acil, yoğun bakım ve icap nöbeti tutan diğer personele nöbet ücreti ödendiği hâlde 2547 sayılı Kanun'a tabi üniversite hastanesi uzman doktorlarına ödenmemesi, nesnel ve makul bir gerekçeye dayanmadığı için Anayasa Mahkemesince ihlal sayıldı.