Bağımsız ve tarafsız mahkeme: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Bağımsız ve tarafsız mahkeme: Anayasa Mahkemesi hangi durumlarda ihlal buluyor?” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Mahkemenin bağımsız olmadığı iddiası Anayasa Mahkemesinde sonuç verir mi?
Genel yapısal itirazlar sonuç vermedi. Karar özetinde özel yetkili mahkemeler geçen 39 ceza kararının hiçbirinde ihlal bulunmadı. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi geçen 32 idari yargı kararının hepsi açıkça dayanaktan yoksun bulundu. Somut ve güçlü bir olguya dayanmak gerekir.
Kararı veren hâkim itiraz heyetinde de yer alırsa Anayasa Mahkemesi ne diyor?
Mahkeme bunu nesnel tarafsızlığın ihlali sayıyor. Serkan Şeker kararında disiplin cezası şikâyetini reddeden hâkim, itirazı inceleyen heyette de bulunuyordu; 2026 tarihli Seyfi Gür kararında da aynı sonuca varıldı. Bu kararlarda yeniden yargılamaya hükmedildi.
Heyette daha önce dosyaya bakmış birkaç üye olması tek başına ihlal midir?
Hayır. Kalabalık bir kurulda birkaç üyenin daha önce aynı dosyaya bakmış olması tek başına yeterli görülmedi. Danıştay dairesinde temyiz incelemesine katılan üç üyenin, otuzu aşkın üyeyle toplanan İdari Dava Daireleri Kurulunda da yer alması ihlal sayılmadı.
Askerî yargıda mahkûm olduktan sonra görevsizlik iddiası ileri sürebilir miyim?
Duruma bağlı. Askerî savcı olan başvurucunun davası askerî yargıda görülmüştü; hangi yargı kolunda yargılanacağı belirsizdi ve Askerî Yargıtay meseleyi Uyuşmazlık Mahkemesine taşımamıştı, bu nedenle kanuni hâkim güvencesinin ihlal edildiğine karar verildi. Yüce Divan iddiasında ise ihlal bulunmadı.
Anayasa Mahkemesi başvurusu için süre ne kadar?
Kesin kararın sana tebliğinden itibaren otuz günlük başvuru süresine uymalısın. Ayrıca hâkimin reddi ve kanun yolları aracılığıyla itirazlarını derece mahkemelerine ileri sürmen gerekir.
AİHM bağımsızlık ihlali buldu ama askerî hâkim nedeniyle yenileme reddedildiyse ne olur?
Abdullah Altun kararında Anayasa Mahkemesi, heyetinde askerî hâkim bulunan mahkemece mahkûm olan başvurucunun yargılamanın yenilenmesi talebinin reddini ihlal saydı. Mahkeme, AİHM kararının ancak askerî hâkim bulunmayan bir mahkemede yeniden yargılama yapılarak giderilebileceğini belirtti.