Bariz takdir hatası ve içtihat farklılığı: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Bariz takdir hatası ve içtihat farklılığı: Anayasa Mahkemesi hangi kararı hakkaniyete aykırı buluyor?” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Bariz takdir hatası şikâyetlerinin kaçı kabul ediliyor?
974 kararda 999 şikâyet var. 630'u açıkça dayanaktan yoksun bulundu; ihlal ise 196 şikâyette bulundu. Yani üç şikâyetten ikisi kabul edilmiyor. İhlal bulunan şikâyetlerin 150'sinde yeniden yargılamaya, 32'sinde manevi tazminata hükmedildi.
Mahkeme yerleşik içtihattan ayrılırsa gerekçe göstermek zorunda mı?
Evet. Göçebe olduğu için 1995'te verilen tarımsal iskân hak sahipliğinin geri alındığı davada bölge idare mahkemesi, Danıştay'ın yerleşik içtihadının aksine karar vermiş ve nedenini açıklamamıştı. Genel Kurul bu durumda ihlal buldu (Ahmet Taban ve Diğerleri, 29/9/2022).
Kanunun geniş yorumlanarak hakkım kısıtlanırsa Anayasa Mahkemesi müdahale eder mi?
Hak ve özgürlükleri sınırlayan hükümlerin geniş yorumlanması öngörülemez sonuçlar doğurabilir. OHAL döneminde meslekten çıkarılan eski bir savcının baro levhasına yazılmasının iptalinde Genel Kurul, kamu hizmetinde istihdam yasağının serbest avukatlığı da kapsadığı yorumunu zorlama ve öngörülemez buldu (M.B., 23/7/2020).
Terör olayları nedeniyle evimi terk ettim, manevi tazminat davam reddedildi; Anayasa Mahkemesi ne dedi?
Murat Beydili kararında idare mahkemesi, zararın özel ve olağan dışı olmadığını kabul etmişti. Genel Kurul bu yorumu bariz takdir hatası saydı ve yeniden yargılamaya hükmetti (17/6/2021). Terör olaylarından doğan zararlara ilişkin 53 ihlal kararı vardır.
Şirketim ihale yasağı aldı, yetkililer hakkındaki tespit şirkete yansıdı; Anayasa Mahkemesine gidebilir miyim?
Özyörükoğlu kararında şirket yetkilileri hakkındaki tespit üzerine ihale feshedilmiş, şirket bir yıl ihalelerden yasaklanmıştı. Bölge idare mahkemesi tespitlerin şirkete değil yetkililere yönelik olduğunu belirterek tazminatı reddetti. Genel Kurul 2026'da, açıkça belli olan hususların değerlendirilmediğini belirterek ihlal buldu.
Başvurmadan önce dosyamda neleri kontrol etmeliyim?
Şikâyetinin yalnız delil ya da kanun yorumuna mı yönelik olduğuna, bariz hata veya açık keyfîlik gösterip gösteremediğine bak. Aynı olaydan doğan başka davaların farklı sonuçlanıp sonuçlanmadığına, daireler arasında görüş ayrılığı olup olmadığına ve mahkemenin içtihattan ayrılma gerekçesini açıklayıp açıklamadığına da bak.