Haksız gözaltı ve tutuklama tazminatı: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Haksız gözaltı ve tutuklama tazminatı: Anayasa Mahkemesi hangi miktarı yetersiz buluyor?” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Beraat kararından sonra tazminat için hangi süreye uymalıyım?
Beraat ya da kovuşturmaya yer olmadığı kararının kesinleşmesinin sana tebliğinden itibaren üç ay, her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde tazminat istemelisin (CMK m. 142/1). Bu süreyi kaçırmamak için kararın kesinleşme ve tebliğ tarihini kontrol et.
Birkaç saatlik gözaltı için de tazminat istenebilir mi?
Hasan Akboğa dosyasında kişi gece evinde yakalanıp emniyete götürülmüş, ifadesi alınıp birkaç saat sonra bırakılmıştı. Tazminat davası gözaltına alınmadı denerek reddedildi. Genel Kurul, açık kanun hükmünün öngörülemez biçimde yorumlandığına ve tazminat hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Konutu terk etmeme gibi adli kontrol tedbiri için tazminat alınabilir mi?
CMK m. 141'de adli kontrol tedbirleri tazminat sebebi olarak sayılmamıştı. Genel Kurul, meşru amacı gösterilmeden uygulanan konutu terk etmeme tedbiri için iç hukukta tazmin yolu bulunmamasını Anayasa m. 19/9'un ihlali saydı.
Resen tutukluluk incelemesi gecikirse tazminat hakkım doğar mı?
Doğmaz. CMK m. 108'e göre resen yapılan otuz günlük incelemeler kişinin itiraz hakkı kapsamında görülmüyor; birkaç gün gecikme için m. 19/9 kapsamında tazminat hakkı doğmuyor. Tutuklamaya yapılan itirazın hiç incelenmemesi ise m. 19/8'in ihlalidir.
Nihai karar e-tebligatla geldiyse Anayasa Mahkemesi başvuru süresi ne zaman başlar?
E-tebligatla yapılan bildirimde otuz günlük bireysel başvuru süresi tebligatın açıldığı tarihte başlıyor. Başvuru formunda daha geç bir öğrenme tarihi bildiren başvurucunun başvurusu süre aşımından reddedildi.
Mahkeme manevi tazminatı belirlerken nelere bakar?
Anayasa Mahkemesi manevi tazminatı ölçerken kişinin sosyal ve ekonomik durumunu, mesleğini, suçlamanın niteliğini, tedbirin nasıl uygulandığını, süresini ve kişi üzerindeki etkisini gözetiyor. Derece mahkemesinin takdir yetkisi var, ama ihlalle orantılı olmayan önemsiz bir miktar Anayasa'ya aykırıdır.