İmar planı ve mülkiyet: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “İmar planı ve mülkiyet: Anayasa Mahkemesi hangi durumda ihlal buluyor?” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
İmar planında yola ayrılan arsam kaç yıl kamulaştırılmazsa ihlal sayılır?
Sabit bir yıl yok, ama Anayasa Mahkemesi plan onayından yaklaşık on dört yıl sonra hâlâ kamulaştırılmayan, yola ayrılmış bir taşınmazın malike şahsen aşırı bir külfet yüklediğine karar verdi (Hüseyin Ünal, 2018). Otuz yıl sonraki bir okul alanında da ihlal buldu.
İmar başlığında Anayasa Mahkemesi kaç kararda ihlal buldu?
Ekim 2026 başına kadar 325 kararda 338 şikâyet var ve 231'inde ihlal bulundu. İhlal bulunan şikâyetlerin 228'inde yeniden yargılamaya hükmedildi. 231 ihlalin 200'ü, imar planında kamu hizmetine ayrılıp kamulaştırılmayan taşınmazlara ilişkin.
Taşınmazım sit alanı ilan edilip plan yapılmazsa tazminat alabilir miyim?
Ayten Temeltaş kararında alan 2010'da III. derece doğal sit alanı ilan edilmiş, koruma amaçlı imar planı yıllarca yapılmamıştı. Anayasa Mahkemesi, kısıtlama ve belirsizliğe rağmen hiç tazminat ödenmemesinin bütün külfeti malike yüklediğini belirterek ihlal buldu.
Yıkılan yapım için yalnızca enkaz bedeli verilmesi yeterli mi?
Yıkım kararı yargı kararıyla hukuka aykırı bulunmuşsa yeterli değil. Cemal Korkmaz ve Kemal Korkmaz kararında yapı bedeli 71.100 TL olarak belirlendiği hâlde 7.113 TL enkaz bedeline hükmedilmesi ihlalin sürmesine yol açtı.
Belediye ruhsat için parselin bir kısmının bedelsiz terkini isteyebilir mi?
Anayasa Mahkemesi Lider Ada İnşaat kararında, imar planı iptal edildikten sonra yeniden ruhsat verilmesinin parselin yeşil alanda kalan kısmının bedelsiz terkine bağlanmasını ve sorumluluğun tümüyle başvurucuya bırakılmasını ölçüsüz buldu. Ruhsat kanunda olmayan şarta bağlanamaz.
Taşınmazım planda kamu hizmetine ayrılmadıysa kamulaştırma isteyebilir miyim?
İsteyemezsin. Taşınmaz planda kamu hizmetine ayrılmamışsa kamulaştırma yükümlülüğü de doğmuyor. Genel Kurul, askerî güvenlik bölgesi ve tarımsal niteliği korunacak alanda kalan taşınmazlar için şikâyeti açıkça dayanaktan yoksun buldu.