Konut dokunulmazlığı ve arama: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Konut dokunulmazlığı ve arama: Anayasa Mahkemesi hangi aramaları ihlal sayıyor?” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Savcının yazılı emriyle ev araması yapılabilir mi?
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri yeterlidir, ama bu da sonradan hâkim denetimine bağlıdır (Anayasa m. 21). Aksi hâlde konutta arama için usulüne göre verilmiş hâkim kararı gerekir.
Tanıksız aramada Anayasa Mahkemesi ne kadar tazminat verdi?
Mehmet Cengiz ve Rıdvan Cengiz kararında Mahkeme, savcının yazılı emriyle yapılsa bile kanuni dayanağı olmayan aramanın ihlal olduğunu belirterek yeniden yargılamaya ve her bir başvurucuya 15.000 TL manevi tazminata hükmetti. Karar, o dosyanın koşullarına aittir.
Arama kararı somut bir ihbara dayanıyorsa yine de ihlal olur mu?
Arama kararı somut bir ihbara dayanıyor, aranacak kişi, yer, zaman ve neden açıkça belirtilmişse sonuç farklı olabilir. Uyuşturucu ticareti ihbarı üzerine evi ve aracı aranan başvurucuların tazminat davasının reddi ihlal sayılmadı (Ayşegül Çengel Kömür ve diğerleri).
Aramada ele geçen delil mahkûmiyetimde belirleyiciyse ne yapmalıyım?
Bu itirazı derece mahkemelerinde ileri sürmelisin. Mahkeme, kanuni dayanağı olmayan aramada ele geçen delillerin mahkûmiyette belirleyici biçimde kullanılmasının yargılamanın hakkaniyetini zedelediğini belirtti. Ayrıca kesin kararın tebliğinden itibaren otuz günlük başvuru süresine uyman gerekir.
Konut dokunulmazlığı başvurularının kaçında ihlal bulunuyor?
Mahkemenin konut dokunulmazlığı başlığında şikâyet içeren 116 kararındaki 123 şikâyetin yalnızca 3'ünde ihlal bulundu. 70 şikâyet açıkça dayanaktan yoksun sayıldı, 30'unda başvuru yollarının tüketilmediğine karar verildi.
Arama için neden önce CMK 141 tazminat davası açmam gerekiyor?
Mahkemeye göre CMK'nın 141. maddesine göre açılacak tazminat davası, aramanın hukuka aykırı bulunması hâlinde tazminat da sağlayabilen etkili bir yoldur. Bu yol tüketilmeden yapılan başvuru incelenemiyor (Salih Sönmez).