Mülkiyet ve etkili başvuru: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Mülkiyet ve etkili başvuru: Anayasa Mahkemesi hangi durumda ihlal buluyor?” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Etkili başvuru hakkı mülkiyetle birlikte ne anlama gelir?
Anayasa'nın 40. maddesi, hakkı ihlal edilen herkese yetkili makama gecikmeden başvurma imkânı tanır. Mülkiyet hakkıyla birlikte bu, zararını isteyebileceği ya da işlemi denetletebileceği etkili bir yolun bulunmasını ve fiilen işlemesini gerektirir. Devletin alacağı tahsil etme yükümlülüğü yoktur.
Temyiz yolu açıkken doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurabilir miyim?
Hayır. Seyfi Deniz kararında Genel Kurul, aynı konuda yüzlerce Yargıtay kararı bulunduğu açıklamasını yeterli görmedi ve temyize gitmeden yapılan başvuruyu başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle reddetti. Önce olağan kanun yolları tüketilmelidir.
Ölmüş paydaşa tebligat yapılıp taşınmaz satıldıysa ne olur?
Aynur Ceylan ve Diğerleri kararında ortaklığın giderilmesi davasında, dava tarihinden önce ölmüş paydaşa hayattaymış gibi tebligat yapılarak taşınmaz satılmış, mirasçılara itiraz imkânı tanınmamıştı. Genel Kurul ihlal buldu ve 1.213.273 TL maddi tazminata hükmetti.
Bir kanun dava açmamı tamamen yasaklıyorsa Anayasa Mahkemesi ne diyor?
Bir kanun hükmü dava yolunu kategorik olarak kapatıyorsa ihlal bulunuyor. Sabri Uhrağ kararında kömür madenciliğine bağlı tasman nedeniyle evi yıkılan başvurucunun tazminat davası, 3303 sayılı Kanun'un 3. maddesi nedeniyle esasa girilmeden reddedilmişti. Genel Kurul ihlal buldu ve yapısal sorunu Meclise bildirdi.
Tasfiyesi yıllarca bitmeyen şirkete yatırdığım parayı alabilir miyim?
Kenan Yıldırım kararında 1999–2000'de şirkete para yatıran başvurucu, yirmi yılı aşkın süredir bitmeyen tasfiye nedeniyle dava ve icra yolunu işletemiyordu. Genel Kurul ihlal buldu ve 30.000 TL manevi tazminat verdi.
KHK ile kapatılan kurumdan aldığım taşınmaz muvazaalı sayılabilir mi?
7082 sayılı Kanun'un 12. maddesi bu devirleri aksi ispat edilemez biçimde muvazaalı sayıyordu; Anayasa Mahkemesi kuralı 2023'te iptal etti. Genel Kurul Ebubekir Suratlı kararında, devrin muvazaalı olmadığını ispat imkânının tamamen ortadan kaldırıldığını belirterek ihlal buldu.