Hukuk ve idare davalarında silahların eşitliği: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Hukuk ve idare davalarında silahların eşitliği: Anayasa Mahkemesi neyi ihlal sayıyor?” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Bu konudaki Anayasa Mahkemesi başvurularının kaçında ihlal bulundu?
449 kararda 490 şikâyet var ve 124'ünde ihlal bulundu; hukuk davalarında 65, idare davalarında 59. 302 şikâyet açıkça dayanaktan yoksun bulundu, 28'i başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle reddedildi. İhlal bulunan şikâyetlerin 119'unda yeniden yargılamaya hükmedildi.
Mahkeme sunduğum fotoğraf ve sağlık belgelerini incelemeden davamı reddetti, bu ihlal midir?
Esasa etkili delillerin değerlendirme dışı bırakılması ihlal sayılabilir. Ankara Garı saldırısında bulunduğunu ileri süren başvurucunun manevi tazminat davası, sunduğu fotoğraflar ve sağlık belgeleri incelenmeden reddedilmişti. Genel Kurul bunu ihlal saydı.
Hücre cezasına karşı şikâyetimi infaz hâkimliği kabul etti, savcı itiraz edince bana haber verilmeli miydi?
Evet. Karşı tarafın kanun yoluna başvurusu aleyhe karar verilmesi ihtimalini doğuran esaslı bir usul işlemidir. Bir hükümlünün şikâyetini kabul eden infaz hâkimliği kararına karşı savcı itirazı kendisine bildirilmeden reddedildiğinde, Anayasa Mahkemesi silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlaline karar verdi.
Yargıtay işe iade davasını kesin olarak reddederse bu tek başına ihlal mi?
Hayır. İşe iade davasında Yargıtayın ilk derece kararını ortadan kaldırıp davayı kesin olarak reddetmesi, kanunun öngördüğü bir yetki olduğu için tek başına ihlal sayılmadı. Ancak Yargıtayın başvurucunun tebliğe ilişkin esaslı iddiasını karşılamaması gerekçeli karar hakkının ihlali sayıldı.
Emekli aylığı davam sürerken kanun değişirse silahların eşitliği ihlal edilmiş olur mu?
Olabilir. Yasama organı süren bir davanın sonucunu belirleyecek biçimde kanun çıkardığında Mahkeme, taraflardan birinin orantısız ve açık bir dezavantaja uğrayıp uğramadığına bakar. Emekli aylıklarındaki artış oranlarına ilişkin davalar sürerken yapılan değişiklik başvurucular aleyhine sonuçlandığı için ihlal bulundu.