Sosyal güvenlik ve mülkiyet hakkı: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Sosyal güvenlik ve mülkiyet hakkı: Anayasa Mahkemesi aylık iadesi ve ikramiyede ne zaman ihlal buluyor?” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Kamu görevinden çıkarıldığım gün idare beni resen emekli etti, sonra aylıklarım geri isteniyor, ihlal olur mu?
Olabilir. Şaban Umut ve Diğerleri kararında emeklilik işlemini idare kendi inisiyatifiyle yapmıştı ve başvurucuların kusuru yoktu; talep bulunmadığı gerekçesiyle aylıkların geri istenmesi ihlal sayıldı.
Askerlik borçlanması Kurumca kabul edilmişti, yıllar sonra ölüm aylığım iptal edildi, ne olur?
Ümmü Çakır kararında askerlik ve Bağ-Kur sürelerinin 24 gün çakışması gerekçesiyle aylık başlangıçtan itibaren iptal edilmişti. Mahkeme, idarenin hatalı işlemlerinden doğan yükün bütünüyle kişiye bırakılmasının müdahaleyi ölçüsüz kıldığını belirtti.
Çalıştığım işyerinin sigorta bildirimleri sahte çıktı, aylığım iptal edilirse ihlal olur mu?
Her zaman olmaz. Bülent Sinan Kaya kararında, sahte bildirimlerin söz konusu olduğu ve başvurucunun fiilen çalıştığını ispatlayamadığı dosyada aylığın iptali ve ödenenlerin geri istenmesi ihlal sayılmadı. Mahkeme başvurucunun kusurunun ağırlığını gözetti.
Yaş şartını sağlamadan emekli aylığı ve ikramiye istersem Anayasa Mahkemesi ne der?
Konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez bulunabilir. Henüz hak kazanılmamış bir ödeme için meşru beklenti yoksa ve açık bir kanun hükmü ya da yerleşik içtihat gösterilemiyorsa başvuru kabul edilmiyor (Ayhan Doğruöz kararı).
Değer kaybı nedeniyle ikramiye farkı nasıl hesaplandı, örnek var mı?
Güler Ergin kararında 1970-1988 arasında öğretmenlik yapan başvurucuya 18 yıl sonra 149,66 TL ikramiye ve 22,81 TL faiz ödenmişti. Mahkeme farkı 12.574,78 TL hesapladı, faizi mahsup ederek 12.551,97 TL maddi tazminata hükmetti.
Anayasa Mahkemesi sosyal güvenlik şikâyetlerinde ne sıklıkla ihlal buluyor?
9 Ekim 2026'ya kadar yayımlanan 118 kararda 125 şikâyet var ve 36'sında ihlal bulundu. 26'sı açıkça dayanaktan yoksun sayıldı, 18'i konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez bulundu, 14'ünde ihlal olmadığına karar verildi.