Tanık sorgulama ve tanık dinletme hakkı: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Tanık sorgulama ve tanık dinletme hakkı: Anayasa Mahkemesi hangi durumda ihlal buluyor?” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Anayasa Mahkemesi tanık beyanını hangi üç soruyla denetliyor?
Önce tanığın duruşmada hazır edilmemesinin geçerli bir nedeninin olup olmadığına bakıyor. Sonra beyanın mahkûmiyetin tek veya belirleyici delili olup olmadığını, öyleyse savunmanın zorluğunu telafi eden yeterli güvencelerin sağlanıp sağlanmadığını inceliyor.
Tanık başka ilde oturuyorsa istinabe yeterli neden sayılır mı?
Hayır. Tanığın başka bir ilde oturması tek başına geçerli neden değildir. Selçuk Arslan dosyasında mahkeme tanıkların getirilmesinin zor olup olmadığını tartışmamıştı. CMK m. 180/5 de SEGBİS imkânı varsa tanığın bu yöntemle dinlenmesini öngörüyor.
Tanık beyanı duruşmada okunursa dinlenmiş sayılır mı?
Hayır. Genel Kurul R.T. kararında, tanık beyanını içeren tutanağın duruşmada okunmasının tanığın duruşmada dinlenmesiyle eş değer olmadığını vurguladı. CMK m. 210/1 de olayın delili tek bir tanığın açıklamasından ibaretse tanığın duruşmada dinlenmesini öngörüyor.
SEGBİS ile tanık dinlenmesi yeterli güvence sayılır mı?
Evet, sanığın soru sorabileceği biçimde SEGBİS ile dinleme telafi edici bir güvence sayılıyor. Müdafiin katılıp soru sorabildiği duruşma da bazı durumlarda yeterli; ancak beyan fiziksel teşhise ya da maddi olaya ilişkinse sanığın tanıkla aynı duruşmada bulunması gerekebilir.
Tanık sorgulama ihlali kararından sonra yeniden yargılama mı tazminat mı verilir?
İhlal bulunan 153 şikâyetin 150'sinde yeniden yargılamaya karar verildi. Tazminat çoğunlukla reddediliyor; Mahkeme yeniden yargılamanın yeterli giderim sağlayacağını kabul ediyor. Yeniden yargılamada tanıkların duruşmada ya da SEGBİS ile dinlenmesi istenebilir.
Savunma tanığı talebim reddedildi, ne yazmalıydım?
Mahkemenin bütün savunma tanıklarını dinleme yükümlülüğü yok. Talebinde tanığın neden önemli ve gerçeğin ortaya çıkması için neden gerekli olduğunu açıklamalısın. Tanık talebini yargılama sırasında, istinafta ve temyizde açıkça yazmak gerekiyor.