AYM İhlal Kararından Sonra AİHM'e Başvuru: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “AYM İhlal Kararından Sonra AİHM'e Başvuru: Mağdur Sıfatı ve Yeterli Giderim” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Anayasa Mahkemesine yaptığım başvuruda tazminatı nasıl istemeliyim?
Maddi ve manevi tazminat talebini, zararı gösteren belgelerle birlikte başvuru formunda yapmalısın. Karahasanoğlu ve Sabuncu ve Diğerleri kararlarında tazminat istememek, mağdur sıfatının düşmesinde rol oynadı.
Bütün şikâyetlerimi önce Anayasa Mahkemesine götürmem gerekir mi?
Evet. Anayasa Mahkemesinin incelemediği şikâyetler bakımından mağdur sıfatı korunur, ancak AYM'de hiç ileri sürülmeyen şikâyet AİHM'de iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle reddedilebilir (Bulaç, § 87). Bu yüzden her şikâyeti önce Anayasa Mahkemesine götür.
Anayasa Mahkemesi ihlal buldu ama AİHM'deki şikâyetim farklıysa mağdur sayılır mıyım?
Evet. Akan kararında AYM kolluğun güç kullanması nedeniyle ihlal bulup tazminat vermişti; AİHM'deki başvuru ise soruşturma izni verilmemesine ilişkindi. AİHM, AYM'nin incelemediği şikâyet bakımından mağdur sıfatının devam ettiğini belirtti (§ 51).
Anayasa Mahkemesinin verdiği tutar düşükse AİHM'de neyi göstermeliyim?
AİHM'e başvuruda AYM'nin verdiği tutarın, AİHM'in benzer Türkiye kararlarındaki tutarlarla karşılaştırılarak yetersiz olduğunu göstermelisin (Bulaç, §§ 52-53; İ.G., § 48). Tutar açıkça yetersizse mağdur sıfatı devam eder.
AİHM ihlal buldu ama tazminat vermedi, nedeni ne olabilir?
İ.G. kararında başvurucu mağdur sıfatını korudu ve 3. maddenin ihlali bulundu, ancak adil tazmin talebini bildirim aşamasında sunmadığı için tazminat alamadı (§ 53). Adil tazmin talebini süresinde sunmalısın.
Anayasa Mahkemesi yargılama süresi nedeniyle yeterli tazminat verdiyse AİHM'de aynı şikâyeti sürdürebilir miyim?
Genelde sürdüremezsin. Tanrıverdi kararında AYM ceza yargılamasının uzunluğu nedeniyle ihlal bulup yeterli tazminat vermişti; AİHM bu şikâyet bakımından başvurucuların mağdur sıfatı taşımadığına karar verdi (§ 12). Aynı karardaki uzun tutukluluk şikâyeti ise esastan incelendi.