Anayasa Mahkemesinde Pilot Karar Usulü: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Anayasa Mahkemesinde Pilot Karar Usulü” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Anayasa Mahkemesi hangi durumda pilot karar verir?
Mahkeme, bir ihlalin yapısal bir sorundan kaynaklandığını ve bu sorunun başka başvurulara yol açtığını ya da açacağını tespit ederse pilot karar verir. Pilot kararda yapısal sorunu ve çözümü için alınması gereken tedbirleri belirtir, benzer başvuruların incelenmesini erteleyebilir (İçtüzük m. 75).
Anayasa Mahkemesi bugüne kadar kaç pilot karar verdi?
Mahkeme 2019-2026 arasında on başvuruda pilot karar usulünü uyguladı ve hepsini Genel Kurul karara bağladı. Benzer başvuruların incelenmesi, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren dört ay ile bir yıl arasında ertelendi.
Pilot karardan sonra yasama organı düzenleme yapmazsa ne olur?
Benzer başvurular önce idari mercilerce pilot karardaki ilkeler çerçevesinde çözülür; çözülmezse Mahkeme tarafından topluca karara bağlanır. Örneğin Hamit Yakut kararında öngörülen süre içinde TCK m. 220/6'da değişiklik yapılmadı ve Mahkeme çok sayıda başvuruda ihlal kararı verdi.
Pilot karardan sonra kanunda ne değişti?
İki kararda yasama organı düzenleme yaptı. Y.T. kararından sonra 7196 sayılı Kanun, 24 Aralık 2019'da sınır dışı etme kararlarına karşı açılan davaların durdurma etkisini geri getirdi. Nevriye Kuruç kararından sonra 7499 sayılı Kanun, Tazminat Komisyonuna makul süre başvurularını inceleme görevi verdi.
Ceza infaz kurumunda belgelerimin alıkonulması pilot karara konu oldu mu?
Evet. Bişar Bilen ve diğerleri kararında (19.2.2026) ceza infaz kurumunda hükümlü ve tutukluların dokümanlarının alıkonulması yapısal sorun olarak tespit edildi ve benzer başvurular için 1 yıl erteleme öngörüldü.
Enflasyon nedeniyle alacağımın değer kaybı pilot karara konu oldu mu?
Evet. Caner Şafak kararında (8.7.2025), özel hukuktan doğan alacağın enflasyon karşısındaki değer kaybının tazmin edilmemesi yapısal sorun olarak tespit edildi ve benzer başvurular için 6 ay erteleme öngörüldü.