Başörtüsü Yasağı ve AİHM: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Başörtüsü Yasağı ve AİHM: Leyla Şahin, Ahmet Arslan, Sodan ve Anayasa Mahkemesinin Kanunilik Ölçütü” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
AİHM başörtülü öğretmenlerin ve kamu görevlilerinin başvurularında ne karar verdi?
Leyla Şahin kararından sonra AİHM benzer başvuruları kabul edilemez buldu. Mahkemeye göre kılık kıyafet kuralları bütün kamu görevlilerine eşit uygulanıyordu ve kamu görevlileri görev yaparken devleti temsil ediyordu. Aynı yaklaşım imam hatip öğretmenlerinin başvurularında da uygulandı.
Ahmet Arslan kararında AİHM neden ihlal buldu?
Başvurucular kamu görevlisi değil, sıradan vatandaştı ve kamu kurumunda değil herkese açık yerlerde dinî kıyafetleriyle bulunuyordu. AİHM, kamu düzenine somut tehdit ya da başkalarına baskı oluşturduklarının gösterilmediğini belirterek 23.2.2010 tarihli kararda 9. madde ihlali buldu.
Sodan kararı ne hakkında ve sonuç ne oldu?
Başvurucu vali yardımcısıydı ve eşinin başörtüsü takması incelemede geniş yer tutmuştu. AİHM, 2.2.2016 tarihli kararda 8. madde ihlali buldu ve 9.000 € tazminata hükmetti. Kamu görevlisinin aile üyesinin kıyafeti onun aleyhine kullanılamaz.
Tuğba Arslan kararında Anayasa Mahkemesi ne dedi?
Anayasa Mahkemesi 25.6.2014 tarihli Genel Kurul kararında, başörtülü avukatla duruşma yapılmamasında din özgürlüğü ve ayrımcılık yasağının ihlal edildiğini belirtti. Dinî kıyafete yönelik kısıtlamalarda Anayasa'nın 13. maddesi gereği şekli bir kanun hükmü arandığını vurguladı.
Eski yasak nedeniyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru süresi ne kadar?
Bireysel başvuru süresi kesin kararın tebliğinden itibaren otuz gündür. AİHM'e başvuru süresi ise Anayasa Mahkemesi kararının tebliğinden itibaren dört aydır.
Kadın memurlar için başörtüsü kullanımı ne zaman serbest oldu?
Anayasa Mahkemesinin B.S. kararında aktarıldığına göre, kadın personelin görev yerinde başının daima açık olacağı yönündeki yönetmelik hükmü 8 Ekim 2013'te yürürlükten kaldırıldı ve kadın devlet memurları için başörtüsü kullanmak serbest hâle geldi.