Can Atalay Kararı: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Can Atalay Kararı: AYM'nin İhlal Kararları, Yargıtay'ın Uymaması ve Bağlayıcılık” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Can Atalay hangi dava nedeniyle hangi ceza almıştı?
Şerafettin Can Atalay, Gezi Parkı davasında 25.4.2022'de İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesince Hükûmeti ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etmekten 18 yıl hapis cezasına mahkûm edildi. Dosyası Yargıtay'dayken 14.5.2023 genel seçiminde milletvekili seçildi.
Anayasa Mahkemesi ilk ihlal kararında ne kadar tazminata hükmetti?
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu 25 Ekim 2023 tarihli kararında 50.000 TL manevi tazminata hükmetti. Dosya yeniden yargılama, infazın durdurulması, tahliye ve durma kararı verilmesi için İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesine gönderildi. 21 Aralık 2023 tarihli ikinci kararda ise 100.000 TL manevi tazminata hükmedildi.
Anayasa Mahkemesi 22 Şubat 2024 kararında neye karar verdi?
Genel Kurul, E.2024/43, K.2024/65 sayılı kararında okumanın hukuken var olmayan fiilî bir durum olduğunu ve Anayasa'nın 84/2. maddesi kapsamında bir yasama işlemi sayılamayacağını belirtti. İptal talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına oyçokluğuyla hükmetti. Dört üye karşı oy kullandı.
Anayasa Mahkemesi ihlal kararında yeniden yargılama için taraflardan talep gerekir mi?
Gerekmez. Anayasa Mahkemesi yeniden yargılamaya hükmettiyse derece mahkemesi, karar kendisine ulaşır ulaşmaz yeniden yargılamaya başladığına karar vermek zorundadır. Taraflardan talep beklenmez ve kabule değerlik aşaması yoktur (Can Atalay (2), §§ 113-115).
İhlal kararına uyulmazsa ne yapılabilir?
İhlal kararının gereği yerine getirilmezse bu durum ayrı bir ihlal olarak Anayasa Mahkemesine taşınabilir. Mahkeme Can Atalay (3) kararında bunu bireysel başvuru hakkının ihlali saydı ve ek tazminata hükmetti. Yeni başvuru, uygulamayı reddeden kesin kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılır.
AİHM Atalay başvurusunda hangi maddeler hakkında soru sordu?
AİHM, Atalay/Türkiye (B. No: 11503/24) başvurusunu 27.8.2024'te Hükûmete bildirdi. Sorular 5. maddenin 1. ve 4. fıkraları, 6. madde, 1 No.lu Protokol'ün 3. maddesi ve 18. madde ile ilgilidir. 11 Ekim 2026 itibarıyla HUDOC'ta bu başvuruda verilmiş bir karar bulunmuyor.