Cumhurbaşkanına Hakaret (TCK 299) ve AİHM: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Cumhurbaşkanına Hakaret (TCK 299) ve AİHM: Vedat Şorli Kararı” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Vedat Şorli kararında AİHM ne karar verdi?
AİHM, 19.10.2021 tarihli kararda Cumhurbaşkanına hakaret suçundan verilen hapis cezasının ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine oybirliğiyle karar verdi. Mahkemeye göre devlet başkanına özel bir kanunla artırılmış koruma sağlanması ilke olarak Sözleşme'nin ruhuna aykırıdır.
TCK 299'a göre ceza ne kadar ve kovuşturma için izin gerekir mi?
TCK 299, Cumhurbaşkanına hakareti bir yıldan dört yıla kadar hapisle cezalandırır. Suç alenen işlenirse ceza altıda bir artırılır ve kovuşturma Adalet Bakanının iznine bağlıdır.
AİHM sonraki yıllarda aynı konuda başka karar verdi mi?
Evet. Vedat Şorli'den sonra Durukan ve Birol (3.10.2023), Erdoğan ve Diğerleri ile Açıkgöz (8.10.2024) ve Parlas ve Diğerleri (14.10.2025) kararlarında TCK 299 uyarınca verilen mahkûmiyet ve HAGB kararları nedeniyle 10. madde ihlali bulundu.
HAGB aldım, kararın bir etkisi yok mu, mağdur sayılır mıyım?
AİHM, HAGB'nin beş yıllık denetim süresi boyunca ifade özgürlüğü üzerinde caydırıcı etki doğurabildiğini ve ceza yargılamasının sonuçlarını gidermediğini kabul ediyor. Hükûmetin mağdur sayılamayacağı yönündeki itirazı Vedat Şorli kararında reddedildi.
HAGB itirazı reddedilirse hangi sürelerle başvurabilirim?
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, ret kararının öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılır. AİHM'e başvuru süresi ise Anayasa Mahkemesi kararının bildirilmesinden itibaren dört aydır.
Vedat Şorli'ye ne kadar tazminat verildi?
Tabloya göre Vedat Şorli kararında manevi tazminat 7.500 avro olarak belirlendi. Sonraki kararlarda tutarlar 2.000 ile 5.000 avro arasında değişti.