Gizli Tanık ve AİHM: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Gizli Tanık ve AİHM: Türkiye Kararlarında Üç Aşamalı Test” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
AİHM gizli tanık beyanının mahkûmiyetteki ağırlığına nasıl bakar?
AİHM, beyanın mahkûmiyetin tek veya belirleyici dayanağı olup olmadığına bakar. Ağırlık suçlamanın her parçası için ayrı incelenir. Beyan belirleyiciyse yargılama en sıkı biçimde denetlenir (Süleyman, § 86).
Mahkeme gizlilik kararında sadece kanun maddesini yazarsa yeterli olur mu?
Olmaz. AİHM Süleyman kararında, kanun metninin tekrarlanmasının bireysel değerlendirme içermeyen bir koruma tedbiri için yeterli gerekçe olmadığını hatırlattı. Mahkeme tehlikenin ne olduğunu açıklamamıştı.
Gizli tanık dinlenirken savunmanın soru sorma imkânı olmalı mı?
Evet. CMK m. 58/3, koşullar gerçekleşse bile dinlemenin ses ve görüntü aktarımıyla izlenmesini ve savunmanın soru sorabilmesini öngörüyordu. Bakır kararında mahkeme bu güvenceyi sağlamadığı için ihlal bulundu.
Hâkimlerin tanığı bizzat gözlemlemesi savunma haklarını dengeler mi?
Tek başına yetmez. Bakır kararında AİHM, hâkimlerin tanığı bizzat gözlemlemiş olmasını tek başına yeterli saymadı; iki tanık ayrı oturumlarda sanık ve müdafii yokken dinlenmişti.
İç hukukta gizli tanık şikâyetimi hangi aşamalarda ileri sürmeliyim?
Şikâyeti her aşamada yinelemelisin: ilk derece mahkemesinde, istinafta, temyizde ve Anayasa Mahkemesinde. Tanığın yeniden dinlenmesi talebi reddedilse bile tutanağa geçirilmelidir. Birden fazla suçlamada, beyanın hangisi için tek delil olduğunu ayrı ayrı göstermelisin.
AİHM ihlal bulursa yeniden yargılama istenebilir mi?
Evet. Süleyman kararında AİHM, başvurucu isterse en uygun giderimin yeniden yargılama olduğunu belirtti. Çongar ve Kala kararında da CMK'nın 311. maddesinin yargılamanın yenilenmesine imkân verdiğini hatırlattı.