Gözaltında Avukat Yasağı ve AİHM: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Gözaltında Avukat Yasağı ve AİHM: Bekdemir ve Aykaç Kararları” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Bugün gözaltında müdafisiz alınan ifade hükme esas alınabilir mi?
Yürürlükteki CMK'nın 148/4 maddesine göre kollukta müdafi bulunmaksızın alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Bekdemir kararı bu kuralı hatırlatır; eski dönemde alınan bazı ifadeler ise sonraki mahkûmiyetlerde de delil olarak kullanıldı.
AİHM Bekdemir kararında hangi tazminata hükmetti?
AİHM, Bülent Bekdemir/Türkiye kararında 6/1 ve 6/3-c maddelerinin ihlal edildiğine karar verdi ve başvurucuya 3.000 avro manevi tazminat verdi. En uygun giderimin, başvurucu isterse yeniden yargılama olduğunu da belirtti.
Aykaç kararında tanıkların dinlenmesi neden ihlal sayıldı?
On iki tanık, oturdukları yerdeki mahkemelerde istinabe yoluyla dinlenmiş ve yazılı ifadeleri duruşmada okunmuştu. AİHM tanıkların gelmemesi için iyi bir neden gösterilmediğini tespit edip 6/3-d ihlali buldu; başvurucuya 1.500 avro manevi tazminat verdi.
AİHM ihlal kararından sonra yeniden yargılama istenebilir mi?
Evet. AİHM ihlal kararı ya da deklarasyon üzerine verilen düşme kararı, CMK 311/1-f uyarınca yeniden yargılama sebebidir. Talep reddedilirse itiraz edilmelidir.
Anayasa Mahkemesine şikâyet ederken hangi iddiaları ileri sürmeliyim?
Bekdemir kararında AİHM, başvurucunun Anayasa Mahkemesinde yalnızca kolluk ve savcılık ifadelerini şikâyet ettiğini, yer gösterme ve yüzleştirme gibi işlemlerde avukat bulunmaması şikâyetini orada ileri sürmediğini belirterek bu kısmı incelemedi. Tüm şikâyetleri baştan ileri sürmek gerekir.
AİHM'in tek taraflı deklarasyonla düşürdüğü başvuru yeniden kayda alınabilir mi?
Aykaç kararında AİHM, deklarasyondaki taahhütlerin iç hukukta hiçbir pratik etki doğurmamasını istisnai hâl sayarak başvuruyu 22.10.2024'te yeniden kayda aldı. Kararda bu dosyanın benzer başvurular arasında yeniden kayda alınan tek dosya olduğu da not edildi.