Ceza Davasında Hâkimin Reddi (CMK 22-31): kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Ceza Davasında Hâkimin Reddi (CMK 22-31): Hangi Sebeplerle, Ne Zamana Kadar, Kim Karar Verir, Geri Çevirme ve İtiraz” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Hâkimin reddini kimler isteyebilir?
Cumhuriyet savcısı, şüpheli veya sanık ve müdafii, katılan ve vekili ret isteminde bulunabilir (CMK m. 24/2). İstem, hâkimin mensup olduğu mahkemeye dilekçeyle veya zabıt kâtibine tutanakla yapılır.
Hâkim benim akrabam çıkarsa davaya bakabilir mi?
Hayır, bazı yakınlık hâllerinde hâkim davaya bakamaz. Üçüncü derece dahil kan hısımlığı veya ikinci derece dahil kayın hısımlığı bulunan hâkim hâkimlik görevini yapamaz (CMK m. 22). Yasaklı hâkimin hükme katılması hükmün bozulmasını gerektirir.
Hâkimin reddi dilekçesinde sebepleri nasıl yazmalıyım?
Bütün sebepleri olgularıyla birlikte tek seferde yazmalısın. Hâkimin hangi sözü, işlemi veya ilişkisi tarafsızlığından şüphe ettiriyor; tarih ve tutanak sayfasıyla göster. Soyut istem, sebep ve delil gösterilmediği için geri çevrilebilir.
Hâkimin reddi isteminin kabulüne itiraz edilebilir mi?
Hayır. Ret isteminin kabulüne ilişkin karar kesindir; davaya başka bir hâkim veya mahkeme bakar. İtiraz yalnız kabul edilmemesine ilişkin karara karşı yapılır (CMK m. 28).
Aynı davada daha önce tanıklık yapan hâkim davaya bakabilir mi?
Hayır. Aynı davada savcılık, adli kolluk görevi, müdafilik veya mağdur vekilliği yapmış ya da tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş hâkim hâkimlik görevini yapamaz (CMK m. 22).
Ret istemim geri çevrilirse esasa ilişkin savunmamı yapmam gerekir mi?
Geri çevrilirse itiraz et ve itiraz sonuçlanmadan esasa ilişkin işlemlere, özellikle esas hakkındaki mütalaa ve savunmaya geçilmemesini tutanağa geçirt. Ceza Genel Kurulu, itiraz süreci işletilmeden kurulan hükümleri bozdu.