Anayasa Mahkemesi veya AİHM İhlal Kararından Sonra Ceza Davasında Yeniden Yargılama: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Anayasa Mahkemesi veya AİHM İhlal Kararından Sonra Ceza Davasında Yeniden Yargılama” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Anayasa Mahkemesi ihlal kararı verirse yeniden yargılama için dilekçe vermem gerekir mi?
Gerekmez. Anayasa Mahkemesi ihlal kararında dosyayı kararı veren mahkemeye gönderir ve o mahkeme yeniden yargılama yapmakla yükümlüdür (6216 sayılı Kanun m. 50/2). Dilekçe süreci başlatan şart değildir; karar geç ulaşırsa yalnızca mahkemenin dikkatini karara çeker.
AİHM ihlal kararından sonra yenileme talebi için ne kadar süre var?
Hükümlü, AİHM kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde hükmü veren mahkemeye yargılamanın yenilenmesini ister (CMK m. 311/1-f). Komite kararları verildikleri gün kesinleşir; Daire kararları ise üç ay içinde Büyük Daireye gönderme talebinde bulunulmazsa kesinleşir.
Anayasa Mahkemesi kararından sonra mahkeme talebi neden reddedemez?
Çünkü bu yolda mahkemenin takdir yetkisi yoktur. Mahkeme yeniden yargılama sebebinin var olup olmadığını tartışmaz, taraflardan talep beklemez ve kabule değerlik aşaması uygulamaz (Aligül Alkaya ve diğerleri (2)). AİHM kararına dayanan yenileme talebinde ise mahkeme kabule değerlik incelemesi yapar.
Yeniden yargılama başladığında önceki mahkûmiyete ne olur?
Mahkeme önce Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı gereğince yeniden yargılamaya başladığına karar verir. Bu kararla ihlale yol açan önceki hüküm kendiliğinden ortadan kalkar. Ardından mahkeme ihlalin nedenini gideren işlemi yapar; kanun mümkünse dosya üzerinden karar verilmesini öngörür.
Her ihlal kararında yeniden yargılama yapılır mı?
Hayır. Yeniden yargılamada hukuki yarar bulunmayan hâllerde Anayasa Mahkemesi tazminata hükmedebilir. Yargılamanın aşırı uzunluğu bunun tipik örneğidir, çünkü gecikme geriye dönük düzeltilemez (Naci İpek). İhlal doğrudan kanun hükmünden kaynaklanıyorsa da yeniden yargılama ihlali gideremeyebilir (Hamit Yakut).
Yenileme talebim reddedilirse hangi yola başvurabilirim?
Kabule değer görülmemesine veya esassız bulunarak reddine ilişkin kararlara itiraz edilebilir (CMK m. 319/3, 321/3). İtiraz da reddedilirse kesin kararı öğrendiğin tarihten itibaren otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilirsin.