Kamulaştırmasız El Atma ve İmar Kısıtlaması: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Kamulaştırmasız El Atma ve İmar Kısıtlaması: AİHM'in Türkiye Kararları” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Tazminat Komisyonuna ne zaman başvurulur?
AİHM bazı Türkiye davalarında maddi ve manevi zararın belirlenmesini 6384 sayılı Kanun'la kurulan Tazminat Komisyonuna bırakıyor. Yavuz Özden kararında başvurucuya, karar kesinleştikten sonra bir ay içinde Komisyona başvurma yolu gösterildi.
Tapum iptal edilmediyse de AİHM el atmayı ihlal sayar mı?
Sayabilir. Yavuz Özden kararında arazi 1987'den beri askerî güvenlik bölgesindeydi. AİHM, tapu iptal edilmemiş olsa da başvurucunun sonu belirsiz bir süre boyunca malikliğin bütün yetkilerinden yoksun kaldığını belirtti ve kanunilik ihlali buldu.
Hak arama yolları tükendikten sonra kaç gün içinde nereye başvururum?
Olağan yollar tükendikten sonra 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılır. Anayasa Mahkemesinin kararından sonra dört ay içinde AİHM'e başvurulabilir.
Sit alanında kalan arazimin değeri düştüyse tazminat alabilir miyim?
Değer düşüşü tek başına tazminat hakkı doğurmuyor. AİHM birinci derece arkeolojik sit alanı ilan edilen tarla ve tarihî köprünün koruma alanındaki arazi için ihlal bulmadı; Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'ndaki trampa imkânı ek güvence sayıldı.
Kamulaştırma kararı bana tebliğ edilmediyse ne olur?
Halil Göçmen kararında idare kamulaştırma kararını yurt dışında yaşayan malike tebliğ etmemişti. AİHM, kamulaştırma kararı bulunmasının sonucu değiştirmediğini, idarenin adresi araştırdığını gösteren belge de olmadığını belirtti. Tebliğ edilmediğini dosyada belgelemelisin.
El atma nedeniyle dava açmak zorunda kalmak neden sorun sayılıyor?
AİHM Sarıca ve Dilaver kararında, devri meşrulaştıran tek şeyin malikin açtığı dava sonunda verilen mahkeme kararı olduğunu belirtti. Malik dava açıp masraf yapmak zorunda kalıyor; oysa resmî kamulaştırmada süreci idare başlatır. Bu yöntem hukuki güvenlik sağlamıyor.