Meşru Müdafaa (TCK 25) ve Sınırın Aşılması (TCK 27): kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Meşru Müdafaa (TCK 25) ve Sınırın Aşılması (TCK 27): Şartları, Hangi Karar Verilir ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu Örnekleri” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Saldırı bittikten sonra karşılık verirsem meşru savunma sayılır mı?
Sayılmaz. Meşru savunmada saldırı ile savunma eşzamanlı olmalıdır; saldırı gerçekleşiyor ya da gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olmalıdır. Saldırı bitmişse meşru savunma değil, haksız tahrik tartışılır. Olayın akışını saniye saniye anlatman bu yüzden önemlidir.
Üzerimde önceden getirdiğim silahla ateş edersem meşru savunma kabul edilir mi?
Zor. Ceza Genel Kurulu, tarlada çıkan yumruklu kavgada yanında getirdiği av tüfeğiyle iki el ateş eden sanık için meşru savunma şartlarının gerçekleşmediğini, sınırın kasten aşıldığını belirtti. Önceden getirilen tüfekle ateş edilmesi sınırın kasten aşıldığına dair güçlü bir olgu sayıldı.
Henüz başlamamış ama başlayacağı kesin saldırıya karşı savunma yapabilir miyim?
Yapabilirsin. Ceza Genel Kurulu, başlamamış ama başlaması kesin olan ve başladığında savunmayı imkânsız ya da çok güç hâle getirecek bir saldırıya karşı yapılan savunmayı meşru saydı. Olayda iki kişiye karşı konut dokunulmazlığına yönelen saldırıyı orantılı biçimde defeden sanık beraat etti.
Savunma sırasında korkudan fazla güç kullandıysam ceza alır mıyım?
Orantı aşılmış ama aşma mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan ileri gelmişse ceza verilmez; ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir. Bunu somut olgulara bağla: saldırganların sayısı, silah, yerde olman, gece ve ıssız yer gibi.
Meşru savunmayı kanıtlamak için hangi delilleri toplamalıyım?
Saldırının ağırlığını delillendirmelisin: darp raporu, kamera kaydı, tanıklar ve saldırganın kullandığı alet. Kayıtlar kısa sürede silinebilir; bu yüzden erken talep et. Kullandığın aracın nereden geldiğini de açıklamalısın.
Mahalle kavgasına katılırsam meşru savunma iddia edebilir miyim?
Edemezsin. İlk haksız hareketin kimden geldiği belli olmayan mahalle kavgasına katılmak amacıyla hareket eden sanık için savunmanın zorunluluğu şartı gerçekleşmediğinden meşru savunma kabul edilmedi; bu durumda sınırın aşılması hükmü de uygulanamaz.