Topuk Kanı Zorunlu mu: kısa sorular ve cevaplar
Bu cevaplar, Av. Ertuğrul Targal tarafından yazılan “Topuk Kanı Zorunlu mu? Red Formu, İkinci Topuk Kanı, Cezası ve Mahkeme Tedbiri” makalesinden derlenmiş ve Av. Ertuğrul Targal tarafından 23 Ekim 2026’da onaylanmıştır. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.
Topuk kanı red formundaki "hukuki ve cezai tüm sorumluluğu" cümlesi beni suçlu yapar mı?
Hayır. Bu cümle bir suç yaratmaz; suç ve ceza ancak kanunla konur (Anayasa m. 38/1; TCK m. 2/1). Sağlık formundaki beyan, kanunun suç saymadığı bir davranışı suç hâline getiremez. Cümle yalnızca velinin reddin sonuçları konusunda uyarıldığını kayda geçirir.
Topuk kanı red formunu imzalamak istemezsem ne olur?
Formu imzalamak zorunda kalmazsın. Veli formu imzalamak istemezse hekim ve sağlık çalışanı formdaki ayrı bölümü doldurur; bu bölümde kişinin bilgilendirildiği hâlde hem örnek alınmasını hem tutanağı imzalamayı reddettiği kaydedilir.
Topuk kanını reddedersem bu, sonraki sağlık başvurularımda aleyhime kullanılır mı?
Hayır. Tedaviyi reddetme hakkının kullanılması, kişinin sağlık kuruluşuna tekrar başvurduğunda aleyhine kullanılamaz (Hasta Hakları Yönetmeliği m. 25). Yani reddin sonucunda ileride sağlık hizmeti almanda bir engel çıkmaz.
Topuk kanıyla hangi hastalıklar taranıyor, test ücretli mi?
Bakanlığın formuna göre örnek altı hastalık için incelenir: spinal müsküler atrofi (SMA), fenilketonüri, doğumsal hipotiroidi, biyotinidaz eksikliği, kistik fibrozis ve konjenital adrenal hiperplazi. Test için aileden ücret istenmez.
Topuk kanını reddedince mahkemeye giden sağlık tedbirine nasıl itiraz ederim?
Çocuğun sağlığına ilişkin özel bir gerekçen varsa bunu tedbir kararına itiraz ederken ve tıbbi belgelerinle ileri sürmelisin. Anayasa Mahkemesi bir dosyada, salgın döneminde sağlık kuruluşuna gitme riskine ilişkin iddiayı itiraz aşamasında ileri sürülmediği ve somut verilere dayanmadığı için dikkate almadı.
İkinci topuk kanı için tedbir istenirse mahkeme neyi göstermek zorunda?
Anayasa Mahkemesine göre tekrar örnek için tedbir istenirse mahkeme, tekrarın neden çocuğun üstün yararına olduğunu açıkça göstermek zorundadır. İkinci örneği reddeden veli, hastanede örneğin ne zaman alındığını ve sonucunu belgeleriyle dosyaya koyabilir (B. No: 2020/22948).