AİHM’ye
başvurmak istiyorum.

Sözleşmeye taraf bir devletin yetki alanındaki, Sözleşme veya o devletin taraf olduğu protokollerle korunan haklara ilişkin ihlal iddialarını inceler. Başvuranın mağdur sıfatı bulunmalıdır. AİHM Avrupa Konseyi sistemindedir; Avrupa Birliği mahkemesi veya ulusal mahkemelerin genel temyiz mercii değildir.

AYM bireysel başvurusu, ilgili şikâyet için ulaşılabilir ve etkili bir yol olduğu ölçüde kural olarak tüketilmelidir. İstisna olduğunu düşünmek tek başına yeterli değildir. AYM kararı beklenirken başka bir şikâyete ait sürenin de beklediği varsayılmamalıdır.

Genel süre, etkili iç hukuk yollarındaki nihai karardan itibaren 4 aydır. Nihai kararın başvurucuya veya avukatına ne zaman bildirildiği veya öğrenildiği önemlidir. Süre takvim ayı olarak değerlendirilir; 120 gün varsayımı yapılmamalıdır. Şikâyetin niteliğine göre başlangıç değişebileceğinden dosya özelinde kontrol gerekir.

Kural 47’ye uygun güncel resmî form kullanılmalıdır. Olaylar, ihlal iddiaları ve kabul koşulları formun kendi alanlarında yeterince açıklanır. Sadece “ekli dilekçeye bakınız” yazmak yeterli değildir. İmzalar, temsil bölümü ve zorunlu ekler baştan kontrol edilmelidir.

Olağan bireysel başvuruda güncel form indirilir, doldurulur, imzalanır ve ekleriyle posta yoluyla gönderilir. Genel bir e-posta veya faks dört aylık süreyi korumaz. eComms, Mahkemenin belirlediği sonraki iletişim aşamalarında kullanılır. Kural 39 tedbir başvurularının özel usulü ayrıdır.

İlgili kararların, başvuruların ve süre ile iç hukuk yollarını gösteren belgelerin okunabilir kopyaları eklenir; ekler tarihe göre düzenlenip numaralandırılır. Olay ve ihlal açıklamalarını genişleten ek metin 20 sayfayı aşmamalıdır. Bu sınır bütün delil eklerinin toplamını ifade etmez. Asıl belgelerini göndermek yerine kopyalarını hazırla.

Başlangıçta Türkçe başvuru yapılabilir; tüm belgeleri baştan İngilizce veya Fransızcaya çevirtmek zorunlu değildir. Dosya devlete bildirildikten sonra yazışmalar için kural olarak İngilizce veya Fransızca kullanılır; başka dil için izin koşulları ayrıca değerlendirilir. Mahkemenin dosyaya özgü talimatı izlenmelidir.

İlk başvuruyu avukatsız yapabilirsin. Başvuru ilgili devlete bildirildikten sonraki aşamalarda, Mahkemenin izin verdiği istisnalar dışında avukatla temsil kuraldır. Başvurunun hazırlığı ile sonraki temsil ve yazışma hizmetlerinin kapsamını avukatla baştan belirlemek yararlıdır.

Mahkeme başvuruyu incelemek için harç almaz. Avukat, posta, tercüme ve belge giderleri ayrıca doğabilir. AİHM’nin adli yardım imkânı koşullara ve yargılamanın aşamasına bağlıdır; ilk başvuruyu hazırlamak için otomatik finansman sağlamaz. Hizmet bedeli dosya kapsamı üzerinden avukatla kararlaştırılır.

Yakın ve giderilmesi mümkün olmayan bir zarar tehlikesinde, istisnai koşullarla geçici tedbir istenebilir. Özellikle yaşam veya ağır kötü muamele riski içeren sınır dışı ve benzeri durumlarda somut delil gerekir. Her icra, para kaybı veya davanın uzun sürmesi bu eşiği karşılamaz.