Trafik cezasına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurabilirsiniz; bu süre içinde başvuru yapılmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir (Kabahatler Kanunu m.27). Başvuru harca tabi değildir; ancak masraflar ve vekalet ücreti başvurusu reddedilen tarafça ödenir (m.31). Cezayı ödemek itiraz hakkınızı etkilemez (m.17).
Bu yazı trafik cezasına itirazın süresini, dilekçesini, harç ve masrafları, ödeme süresini ve gecikme faizini, taksit imkânını, tebligatı, ceza kime kesilir sorusunu (kiralık araç, sürücüsü bilinmeyen araç), zamanaşımını ve araç satışına etkisini; ayrıca hız, kırmızı ışık, telefon, kask, skuter, park ve diğer sık sorulan trafik kurallarının yaptırımlarını anlatır. Ceza tutarları her yıl değişir; güncel tutarı resmî kaynaktan kontrol edin. Ayrıntı için trafik cezasına itiraz yazısına da bakabilirsiniz.
Bu yazıda
- İtiraz: nereye, ne zaman, nasıl?
- Ceza tutanağı ve tebligat
- Ödeme süresi, faiz, taksit; ödeme itiraz hakkını bitirir mi?
- Ceza kime kesilir?
- Mahkeme kararına itiraz ve zamanaşımı
- Cezası olan araç noterde satılabilir mi?
- Hız sınırları ve hız aşımı, radar dedektörü
- Kırmızı ışık, telefon, kemer, kask
- Skuter, park, yaya geçidi, okul servisi, kış lastiği, kavşak
- Kaynaklar
İtiraz: nereye, ne zaman, nasıl?
- Süre ve mercii: Kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde sulh ceza mahkemesi. Süreyi tebliğ tarihinden sayın (Kabahatler Kanunu m.27).
- Dilekçe: Başvuru bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek dilekçeyle ve iki nüsha olarak yapılır. Dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve karara karşı ileri sürülen deliller açıkça gösterilmelidir (m.27).
- Harç ve masraf: İdari yaptırım kararına karşı başvuru yolu harca tabi değildir; kanun yoluna başvuru dolayısıyla oluşan masraflar ve vekalet ücreti, başvurusu veya savunması reddedilen tarafça ödenir (m.31).
Ceza tutanağı ve tebligat
İdari yaptırım kararına ilişkin tutanakta kişinin kimlik ve adresi, kabahat fiili, fiilin işlendiğini ispata yarayan deliller, karar tarihi, kararı veren görevlilerin kimliği ile fiilin işlendiği yer ve zaman açıkça yazılır (Kabahatler Kanunu m.25). Karar Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir ve tebligatta karşı başvurulabilecek kanun yolu, merci ve süre açıkça belirtilir; elektronik tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (m.26). Tutanaktaki eksikleri dilekçenizde belirtin.
Ödeme süresi, faiz, taksit; ödeme itiraz hakkını bitirir mi?
- Ödeme süresi: Ödeme derhal yapılmadıysa para cezalarının tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay yüzde 5 faiz uygulanır ve bu tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m.115).
- İtiraz hakkı: Ödeme yapılması, kişinin idari yaptırım kararına karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez; yine de itiraz süresini ayrıca takip edin ve ödeme belgesini saklayın (Kabahatler Kanunu m.17).
- Taksit: Kişinin ekonomik durumunun müsait olmaması halinde idari para cezasının, ilk taksidi peşin ödenmek koşuluyla, bir yıl içinde ve dört eşit taksitle ödenmesine karar verilebilir (m.17); bunun için ilgili idareye başvurmanız gerekir.
Ceza kime kesilir?
- Sürücüsü bilinmeyen araç: Sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakasına göre ceza tutanağı düzenlenir ve trafik kaydında araç sahibi görünen kişiye cezayı ödemesi için posta yoluyla tebligat yapılır. Sürücü başkasıysa itiraz ederken bunu belgelemelisiniz (KTK m.116).
- Kiralık araç: İhlal tarihinde aracın kiralandığı genel kolluğun denetimine hazır tutulan veriler üzerinden tespit edilirse ve kiracının tebligata uygun adresi bulunuyorsa ceza tutanağı kiracı adına düzenlenir ve ceza kiracıdan tahsil edilir (KTK m.116).
Mahkeme kararına itiraz ve zamanaşımı
Mahkemenin verdiği son karara karşı Ceza Muhakemesi Kanununa göre kararın tebliğinden itibaren en geç iki hafta içinde itiraz edilebilir; ancak kanunda belirtilen parasal sınıra kadar olan idari para cezalarında verilen kararlar kesindir (Kabahatler Kanunu m.28, m.29). Kesinleşmiş idari para cezaları için yerine getirme zamanaşımı vardır; süresi ceza tutarına göre değişir ve kararın kesinleştiği takvim yılını takip eden takvim yılı başından işlemeye başlar. Süre dolarsa ceza artık yerine getirilemez (m.21). Cezanın fiilin işlendiği yılı izleyen takvim yılının sonuna kadar tebliğ edilmemesi halinde ise idari yaptırım kararı verilemez (m.20).
Cezası olan araç noterde satılabilir mi?
Tescilli araçların satış ve devri, araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi ve trafik idari para cezası borcu bulunmadığının tespit edilmesi ve araç üzerinde kısıtlayıcı tedbir bulunmaması halinde noterlerce yapılır; bu yüzden borcu önce ödemeniz gerekebilir (KTK m.20).
Hız sınırları, hız aşımı, radar dedektörü
- Azami hız: Kanun, şehirlerarası çift yönlü karayollarında 90 km/s, bölünmüş yollarda 110 km/s, otoyollarda 120 km/s hızı geçmeyecek şekilde yönetmelikle hız sınırı belirlenmesini öngörür; yetkili kuruluşlar yol ve trafik durumuna göre sınırları azaltabilir veya artırabilir (KTK m.50).
- Ceza: Hız ölçen cihaz veya teknik usullerle yapılan tespitte yönetmelikteki sınır aşılırsa, aşım kademesine göre kanunda gösterilen idari para cezası verilir; yerleşim yeri içi ve dışı kademeleri farklıdır (KTK m.51).
- Radar dedektörü: Hız tespit cihazlarının yerini bildiren veya sürücüyü ikaz eden her türlü cihazın imali, ithali ve araçlarda bulundurulması yasaktır; bulunduran işletene idari para cezası uygulanır ve cihaza mülki amir tarafından el konulur (KTK m.51).
Kırmızı ışık, telefon, kemer, kask
- Kırmızı ışık: Son ihlalden geriye bir yıl içinde ikinci, üçüncü ve sonraki ihlallerde idari para cezası kademeli olarak yükselir; ihlal sayısına göre sürücü belgesi geri alınabilir veya iptal edilebilir (KTK m.47).
- Telefon: Seyir halinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanmak yasaktır. Bir yıl içinde tekrar ihlalde ceza artar; üç veya daha fazla ihlalde sürücü belgesi her seferinde otuz gün süreyle geri alınır (KTK m.73).
- Çocuk ve koruyucu sistem: Sürücüler, 15 yaşını doldurmamış çocukların koruyucu sistemleri kullanmalarını sağlamak zorundadır; aksi halde idari para cezası uygulanır (KTK m.78).
- Kask: Koruma başlığı ve koruma gözlüğünün usulüne uygun kullanılması zorunludur; kullanmayan sürücü veya yolcuya idari para cezası verilir, bir yıl içinde ikinci ve sonraki ihlallerde ceza artar (KTK m.78).
Skuter, park, yaya geçidi, okul servisi, kış lastiği, kavşak
- Elektrikli skuter: Yayaların kullanmasına ayrılmış yerlerde, otoyolda, şehirler arası karayollarında ve azami hız sınırı 50 km/s üzerinde olan karayollarında kullanılamaz; sırtta taşınabilen kişisel eşya dışında yük ve yolcu taşınması yasaktır (KTK m.66).
- Engelli park yeri: Engellilerin araçları için ayrılmış park yerlerinde park etmek yasaktır ve bu ihlalde para cezası iki kat artırılır; yasaklara aykırı park edilmiş araçlar trafik zabıtasınca kaldırılabilir. Çekilen aracın giderleri ile verilen ceza ödenmeden araç teslim edilmez (KTK m.61).
- Yetkisiz park ücreti: Karayolu üzerindeki park yerlerinde park ücreti yalnızca yetkili idare veya onun işletme izni verdiği kişiler tarafından alınabilir; aykırı davranan veya teşebbüs eden kişiye hapis ve adli para cezası öngörülmüştür (KTK m.79).
- Yaya geçidi: Sürücüler yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak ve buralardan geçen veya geçmek üzere bulunan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermek zorundadır (KTK m.74).
- Okul servisi: Okul taşıtlarının DUR işaretini yaktığı hallerde bütün araçların durması zorunludur; işaret yalnızca öğrencilerin binmeleri veya inmeleri sırasında yakılır (KTK m.75).
- Kış lastiği: Araçlarda kış lastiği kullanımı, illerin hava ve iklim şartlarına göre Bakanlık tarafından araç cinslerine göre yılın belirli dönemi için zorunlu tutulur; uymayan aracın işletenine idari para cezası uygulanır (KTK m.65/A).
- Kavşak: Işık veya zabıta bulunmayan kavşaklarda tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara geçiş hakkı vermek zorundadır; dönel kavşağa gelen sürücüler de dönel kavşak içindeki araçlara yol verir (KTK m.57).
Sık yapılan hatalar
- Onbeş günlük süreyi tebliğ tarihinden değil, ceza tarihinden saymak.
- Sürücü başkasıysa bunu belgelemeden itiraz etmek.
- Ödemeyi yapıp dilekçe vermeyi unutmak ya da tersi.
- Kiralık araçta kira sözleşmesi ve tarih belgelerini hazırlamamak.