Çalışma dönemlerini ve tartışılan ödemeleri aynı çizelgede gör. Bu rehber, işe giriş, ücret ve çalışma, izin ve eşitlik, işten ayrılma, dosya hazırlığı başlıklarını ayrı ele alır. Önce olayına uyan bölümü seç; cevabın yanında belirtilen dayanak ve koşulları dosyanla birlikte değerlendir.
Dosyanı nasıl düzenleyebilirsin?
Bordroda fazla çalışma görünüyor ancak banka ödemesi farklıysa her ayı ayrı satıra yaz. Farkın nedenini bildiğin aylara not ekle; tahmini çalışma saatlerini kesin kayıt gibi gösterme.
Olay sırasını kur
1. İşe giriş → 2. Koşul veya ücret değişikliği → 3. Ödenmeyen ilk dönem → 4. Fesih bildirimi → 5. Arabuluculuk veya dava kaydı. Her aşamaya tarih, belge adı ve bilginin kaynağını ekle. Karar tarihi ile sana ulaştığı tarihi ayrı yaz.
Görüşmenin gündemini belirle
Hangi dönemler ve alacak kalemleri ayrı değerlendirilecek? Ayrılış belgem ile gerçek olay arasında fark var mı? İşe dönüş isteğim için hangi işlemler gerekli? Yanıtını bilmediklerini ayrı bir listede tut.
İşe giriş
Deneme süresinde çalıştığım günlerin ücreti ödenir mi?
Deneme süresi ücretsiz çalışma değildir. Çalışılan günlerin ücreti ve diğer hakları saklıdır; başlangıç tarihini ve ödemeleri kaydet.
Deneme kaydı sonradan sözlü olarak eklenebilir mi?
Deneme süresinin taraflarca kararlaştırılmış olması gerekir. İşe girişteki sözleşmeyi, teklif yazısını ve sonradan istenen değişikliği karşılaştır.
Belirli süreli sözleşmenin başlığında tarih yazması yeterli mi?
Belirli süreli sözleşme için işin niteliği veya belirli olgu gibi objektif koşullar aranır; yalnız bitiş tarihi belirleyici değildir.
Sözleşmem peş peşe yenilenirse belirsiz süreliye dönüşür mü?
Esaslı neden olmadan zincirleme yenileme, ilişkinin başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilmesine yol açabilir. Yenileme gerekçelerini birlikte incele.
Yarı zamanlı çalışmak yıllık izin hakkını kaldırır mı?
Kısmi süreli çalışma tek başına izin hakkını kaldırmaz. Kıdem, çalışma düzeni ve izin kullanımının nasıl planlandığı birlikte değerlendirilir.
İşyeri devredildiğinde kıdemim sıfırlanır mı?
İşyeri devri, mevcut iş sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez. Hizmet süresine bağlı haklarda önceki işe giriş tarihi önemini korur.
Taşeron değişince işçilik alacaklarım silinir mi?
Şirket değişimi alacağı kendiliğinden silmez. Asıl işveren-alt işveren ilişkisi ve devrin koşulları için sözleşme, SGK ve çalışma kayıtlarını karşılaştır.
İşveren beni başka şehre göndermek isterse neyi incelemeliyim?
Nakil maddesini ve değişikliğin çalışma koşullarına etkisini incele. Esaslı değişikliklerde yazılı bildirim ve işçinin kabulüne ilişkin kurallar gündeme gelir.
Uzaktan çalışırken iş araçlarını kim sağlar?
Ekipman, kullanım giderleri, işin yapılma biçimi ve iletişim düzeni sözleşmede açıklanmalıdır. Masrafları yalnız sözlü anlaşmaya bırakma.
Görev tanımım dışında sürekli iş verilmesini kaydetmeli miyim?
Eski görev tanımını ve yeni görevlerin kapsamını sakla. Her ek görev esaslı değişiklik değildir; işin niteliği ve etkisi belirleyicidir.
Ücret ve çalışma
Banka ödemesi ile bordro farklıysa hangisini saklamalıyım?
İkisini de sakla. Bordro tahakkuku, banka ödemesi ve varsa elden ödeme iddiası farklı olguları gösterir; ay bazında karşılaştırma yap.
Prim ve ikramiyeler işçilik hesabına her zaman katılır mı?
Ödemenin sürekliliği, koşulları ve hesaplanan alacağın türü önemlidir. Her prim kalemi bütün tazminat hesaplarına aynı biçimde eklenmez.
Haftalık çalışma süresi ile günlük sınır aynı şey mi?
Haftalık süre ve günlük dağılım ayrı kurallara tabidir. Vardiya çizelgesinde başlangıç, bitiş ve ara dinlenmelerini ayrı göster.
Öğle arası her durumda çalışma süresinden sayılır mı?
Ara dinlenmesi kural olarak çalışma süresinden sayılmaz. Gerçekte çalışmaya devam edilen süreyi yalnız çizelgede mola yazdığı için dışlama.
Gece vardiyasındaki fazla çalışma nasıl değerlendirilir?
Gece çalışmasının özel süre kuralları ve sektörel istisnaları vardır. Vardiya saatlerini, işkolunu ve yazılı onayları birlikte incelet.
Resmî tatilde çalışıp başka gün izin kullanmak aynı şey mi?
Ulusal bayram ve genel tatil çalışmasının ücret sonucu ayrıca düzenlenir. Sonradan verilen izin, her durumda bu ücretin yerine geçmez.
Hafta tatilim sürekli bölünerek kullandırılabilir mi?
Kanundaki hafta tatili kesintisiz dinlenme esasına dayanır. Kısa araların toplamını otomatik olarak hafta tatili sayma.
Fazla çalışma karşılığında serbest zaman istemek mümkün mü?
Kanundaki koşullarla işçi serbest zaman tercih edebilir. Tercihin kaydı, kullanım süresi ve ücret kesilmemesi birlikte kontrol edilmelidir.
İşveren ücretimden ceza kesebilir mi?
Ücret kesme cezası sınırsız değildir. Dayanak, bildirim, kesinti sınırı ve paranın kullanımı kanundaki koşullara uymalıdır.
Maaşımın bir bölümü elden ödeniyorsa nasıl hazırlık yaparım?
Gerçek ücret ile bildirilen ücret farkını ay ay yaz. Hukuka uygun ödeme belgelerini ve ücret konuşmalarını sakla; sahte belge üretme.
İzin ve eşitlik
Kullanılmayan izinler çalışırken paraya çevrilebilir mi?
Yıllık iznin amacı dinlenmedir; çalışırken izin yerine para verilmesi kural olarak izin kullandırma borcunu karşılamaz.
İzin kullandığımı gösteren belge boşsa imzalamalı mıyım?
Kullanım tarihleri ve gün sayısı açık olmayan belgeyi imzalama. İzin talebi, onay ve fiilî kullanım kayıtlarını karşılaştır.
Hastalık raporlu günler yıllık iznimden düşülebilir mi?
Hastalık nedeniyle verilen dinlenme izinleri ile yıllık ücretli izin farklıdır. Aynı günlerin hangi kayıtta nasıl işlendiğini kontrol et.
İzin döneminde başka işte çalışmanın sonucu olur mu?
Yıllık izin sırasında ücret karşılığı başka işte çalışma, izin ücretinin geri istenmesine yol açabilir; izin türünü netleştir.
Doğum izni sonrası aynı ücretle dönme konusu nasıl incelenir?
Analık hakları, eşit davranma ve çalışma koşullarındaki değişiklik birlikte değerlendirilir. Dönüş öncesi ve sonrası ücret-görev kayıtlarını sakla.
Hamilelik nedeniyle işten çıkarılma iddiasında hangi kayıtlar önemlidir?
Hamileliğin bildirildiği tarih, fesih gerekçesi ve işveren yazışmaları önemlidir. Zaman yakınlığı tek başına bütün hukuki değerlendirmeyi tamamlamaz.
Aynı işi yapanlarla ücret farkı her zaman ayrımcılık mıdır?
Her fark hukuka aykırı ayrımcılık değildir. Kıdem, görev ve objektif nedenler ile yasak ayrım sebepleri birlikte incelenir.
Psikolojik taciz iddiasında günlük tutmanın faydası nedir?
Olay günlüğü tekrarları ve kişileri netleştirir. Tek başına kesin ispat sayılmaz; yazışma, başvuru ve tanıklarla desteklenebilir.
İşyerindeki tacizi bildirdikten sonra görevim değişirse ne yapmalıyım?
Bildirim ile değişiklik tarihini kaydet; eski ve yeni koşulları karşılaştır. Koruma yükümlülüğü, ayrımcılık ve fesih ihtimali ayrı incelenmelidir.
İşe girişte alınan sağlık bilgileri sınırsız paylaşılabilir mi?
Sağlık verileri özel niteliklidir. İş ilişkisi, herkesin erişimine açılmasını haklı kılmaz; işleme sebebi ve erişim yetkisi incelenir.
İşten ayrılma
Savunmam alınmadan performans nedeniyle çıkarılabilir miyim?
İş güvencesi kapsamındaki davranış veya verim gerekçeli fesihlerde savunma kuralı önemlidir. Haklı fesih istisnaları ayrıca değerlendirilir.
Fesih gerekçesi sonradan değiştirilirse hangi belge önemlidir?
İlk fesih bildiriminin tam metni ve tebliğ tarihi önemlidir. Sonradan sunulan gerekçelerle farkı kronolojik olarak göster.
İhbar süresinde yeni iş aramak için izin var mı?
Bildirim süresinde kanundaki iş arama izni gündeme gelir. Kullanım saatleri, toplu kullanım talebi ve kesilen ücretleri kaydet.
İşveren ihbar ücretini ödeyip hemen çıkarabilir mi?
Bildirim süresine ait ücretin peşin ödenmesi mümkündür. Bu ödeme, diğer fesih koşulları ve işe iade hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
İşe iade kazandığımda kendiliğinden işbaşı yapmış sayılır mıyım?
Karar sonrası başvuru ve işverenin işe başlatma süreci ayrıca işletilir. Kesinleşme, bildirim ve başvuru tarihlerini geciktirmeden incelet.
İşverenin işe davetinin samimi olup olmadığı nasıl incelenir?
Davetin tarihi, görev, ücret ve işyeri koşulları birlikte değerlendirilir. Daveti cevapsız bırakmak yerine metni ve teslim kaydını incelet.
Emeklilik gerekçesiyle ayrılmadan hangi belgeyi almalıyım?
Kendi sigortalılık koşullarına uygun SGK yazısını ve ayrılış gerekçesini netleştir. Başka çalışanın yaş veya prim sonucunu kendine uygulama.
Askerlik nedeniyle ayrılmak sıradan istifa ile aynı mı?
Askerlik sebebi kıdem değerlendirmesinde özel önem taşır. Sevk ve ayrılış tarihleri ile işverene yapılan bildirimi birlikte sakla.
İkale teklifi ile fesih bildirimi arasındaki fark nedir?
İkale karşılıklı sona erdirme anlaşmasıdır; işveren feshiyle aynı değildir. Ek ödeme, irade ve vazgeçilen hakları bütün metin üzerinden incelet.
Çıkış kodu alacaklarım hakkında tek başına kesin karar verir mi?
SGK çıkış kodu bir kayıt unsurudur. Gerçek ayrılma sebebi, fesih metni ve diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Dosya hazırlığı
Alacak tablosunda brüt ve net tutarı ayırmalı mıyım?
Evet. Ücretin niteliği, kesintiler ve talep türü hesabı etkiler. Hesaplamanın hangi tutardan başladığını açıkça belirt.
İşyerinden ayrılan çalışma arkadaşım tanık olabilir mi?
Olayı doğrudan bilen kişinin anlatımı değerlendirilebilir. Hangi dönem ve çalışma düzenini bildiğini yaz; tanığa ifade ezberletme.
İşverenin bilgisayarındaki bütün dosyaları kopyalamalı mıyım?
Hayır. Erişim yetkinin bulunması sınırsız kopyalama izni değildir. Kendi alacağını ilgilendiren hukuka uygun belgeleri belirle.
Arabuluculuk görüşmesindeki teklifleri mahkemede kullanabilir miyim?
Arabuluculuktaki beyan ve tekliflerin gizliliği ve delil sınırları vardır. Önceden mevcut belgelerle görüşme beyanlarını ayır.
Arabuluculuk anlaşmasında bütün talepler ayrı yazılmalı mı?
Hangi dönem ve alacağın hangi tutarla çözüldüğü açık olmalıdır. Genel ibarelerle kapatılan hakları imzadan önce incelet.
Arabulucuda anlaşamazsam başvuru kaydını saklamalı mıyım?
Son tutanak ve başvuru tarihleri dava hazırlığında önemlidir. Uyuşmazlığın hangi taleplerle görüşüldüğünü de kaydet.
İş kazası alacağı ile maaş alacağı aynı dosya hazırlığını mı gerektirir?
Maaş için dönem ve ödeme kayıtları; kazada olay, sağlık ve zarar belgeleri öne çıkar. Başvuru koşulları da farklılaşabilir.
Çalışma belgesi verilmezse bunu talep edebilir miyim?
İşten ayrılan işçiye işin çeşidini ve süresini gösteren belge verilmesi düzenlenmiştir. Talebini ve cevabı yazılı sakla.
İşverenin iflas etmesi ücret alacağını kendiliğinden bitirir mi?
Alacak ortadan kalkmaz; tahsil yolu değişebilir. İflas dosyası, alacak kaydı ve varsa ücret güvencesi koşulları ayrı incelenir.
Aynı işyerinde aralıklı çalıştığım dönemleri nasıl listelemeliyim?
Her işe giriş, çıkış, ayrılış sebebi ve yapılan ödemeyi ayrı satıra yaz. Dönemlerin birleştirilmesi her hak bakımından aynı değildir.
Şimdi ne yapabilirsin?
- İşe giriş ve çıkış tarihleri bilgisini elindeki kayıtla karşılaştır.
- İşverenin tam unvanı ve fiilî işyeri bilgisini elindeki kayıtla karşılaştır.
- Görev, haftalık düzen ve ara dinlenmeler bilgisini elindeki kayıtla karşılaştır.
- Ayrılışta verilen belge ve bildirimin alındığı tarih bilgisini elindeki kayıtla karşılaştır.
- Brüt/net ücret, prim ve diğer ödemeler bilgisini elindeki kayıtla karşılaştır.
Hangi belgeleri hazırlamalısın?
- Sözleşme ve görev değişikliği yazıları
- Ay bazında bordro ve banka kayıtları
- Vardiya veya giriş-çıkış kayıtları
- SGK hizmet dökümü ve çıkış kaydı
- Fesih, istifa veya anlaşma belgesinin tamamı
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Resmî belgedeki başvuru yolunu ve süreyi ayrıca doğrula. Parasal sınırlar ve geçiş hükümleri işlem tarihine göre kontrol edilmelidir.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş. Belge listesinin tamamlanmasını bekleyerek yaklaşan işlemi geciktirme.
Avukat bulmak için önce Anarevo Hukuk WhatsApp hattına yaz. Ekibimiz en geç 5 dakika içinde geri dönerek konunu ve işlem yerini netleştirir, ilgili alanda çalışan müsait avukata yönlendirir.
Ücretsiz avukat önerisi isteAvukat görüşmesi ve resmî başvuru yollarını karşılaştırın
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.417 · m.1 ve 26; sözleşme serbestisi
- 2004 sayılı İcra ve İflas KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.206 ve 219
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.240 ve 255
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.6 ve 12 · m.4, 5 ve 12
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.13 ve 21
- Arabuluculuk hakkında sık sorulan sorularAdalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire BaşkanlığıArabuluculukta gizlilik ve delil kullanımı · Anlaşma belgesi ve anlaşmanın kapsamı · Dava şartı arabuluculuk ve son tutanak
- İş Kanunu hakkında sık sorulan sorularÇalışma ve Sosyal Güvenlik BakanlığıKıdem tazminatı ve emeklilik açıklamaları · Kıdem tazminatı; askerlik nedeniyle fesih · Kıdem tazminatı ve hizmet süresi açıklamaları
- 4857 sayılı İş KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.15 · m.15 ve 22 · m.11 · m.13 ve 53 · m.6 · m.2 ve 6 · m.22 · m.14 · m.32 ve 37 · m.17 ve 32 · m.63 ve 68 · m.68 · m.69 · m.44 ve 47 · m.46 · m.41 · m.38 · m.53 ve 59 · m.56 · m.58 · m.5, 22 ve 74 · m.5 ve 18 · m.5 · m.19 · m.19 ve 20 · m.27 · m.17 ve 18 · m.21 · m.21 ve 22 · m.17, 24 ve 25 · m.28
İlgili konular
- İşveren maaşımı düşürmek istiyor; kabul etmek zorunda mıyım?
- Başka şehre nakli kabul etmezsem tazminatım yanar mı?
- Deneme süresindeyim; çalıştığım günlerin ücreti ödenir mi?
Kaynak türünü ve ilgili maddeyi cevabın yanında bulabilirsin. Güncellik ve düzeltme yöntemimiz.