Ülkeleri, tarafları, belge dillerini ve kararın nerede uygulanacağını belirle. Bu rehber, ülke ve hukuk seçimi, yabancı kararlar, belge ve tebligat, aile ve miras bağlantıları, sınır ötesi ticari dosya başlıklarını ayrı ele alır. Önce olayına uyan bölümü seç; cevabın yanında belirtilen dayanak ve koşulları dosyanla birlikte değerlendir.
Dosyanı nasıl düzenleyebilirsin?
Yabancı kararın karar tarihiyle kesinleşme ve tebliğ tarihini ayrı yaz. Çeviride kişi veya şirket adı farklıysa bunu gizlemek yerine açık bir karşılaştırma notu ekle.
Olay sırasını kur
1. Sözleşme veya olay → 2. Yabancı başvuru → 3. Karar → 4. Kesinleşme ve tebligat → 5. Türkiye’de işlem. Her aşamaya tarih, belge adı ve bilginin kaynağını ekle. Karar tarihi ile sana ulaştığı tarihi ayrı yaz.
Görüşmenin gündemini belirle
Hangi ülke hukuku ve hangi merci tartışılıyor? Karar için tanıma mı, tenfiz mi gerekli? Belgenin aslı, çevirisi ve tasdiki tamam mı? Yanıtını bilmediklerini ayrı bir listede tut.
Ülke ve hukuk seçimi
İki ülkede yaşayan tarafların sözleşmesine hangi hukuk uygulanır?
Sözleşmedeki hukuk seçimi ve ilişkinin bağlantıları birlikte incelenir. Emredici kuralların etkisi nedeniyle seçilen ülke hukukunun her sorunu çözdüğü varsayılmaz.
Sözleşmenin İngilizce yazılması İngiliz hukukunu seçmek anlamına mı gelir?
Dil seçimi hukuk seçimiyle aynı değildir. Metinde açık hukuk ve uyuşmazlık çözüm hükümlerini, tarafların ve ifanın bağlantılarını ayrıca kontrol et.
Yabancı mahkeme şartı Türk mahkemesinde dava açılmasını her zaman engeller mi?
Şartın geçerliliği, uyuşmazlık türü ve münhasır yetki kuralları önemlidir. Tüketici veya işçi gibi korunan ilişkiler ayrıca değerlendirilir.
Türkiye'deki evi konu alan yabancı hukuk şartını nasıl değerlendirmeliyim?
Taşınmaz ve sözleşme ilişkileri farklı bağlama kurallarına tabi olabilir. Taşınmazın bulunduğu yer ve işlemin niteliğini birlikte belirle.
Birden fazla vatandaşlığımın olması her işlemde istediğim hukuku seçtirir mi?
Hayır. Uygulanacak hukuk için kanundaki bağlama kuralları esas alınır. Vatandaşlık yanında mutat mesken ve ilişkinin türü önem taşıyabilir.
Yurt dışındaki işverenle uzaktan çalışmada sadece şirket merkezi mi önemlidir?
Fiilen çalışma yeri, mutat işyeri ve sözleşme bağlantıları birlikte incelenir. İşçinin emredici korumaları bakımından özel kurallar bulunur.
Yabancı satıcıdan alışverişte Türk tüketici kuralları tamamen devre dışı mı kalır?
Tüketici sözleşmesinin bağlantıları ve özel koruma koşulları değerlendirilir. Satıcının yabancı olması tek başına bütün yerel korumaları kaldırmaz.
Yabancı hukuku mahkemeye ben mi ispatlamak zorundayım?
Hâkim uygulanacak yabancı hukuku araştırır; taraflardan yardım isteyebilir. İlgili resmî metin ve güvenilir çeviriyi dosyaya sunmak yararlı olabilir.
Aynı konuda iki ülkede dava açıldığında dosyalar otomatik birleşir mi?
Hayır. Yetki, mevcut dava ve kararların etkisi ayrı kurallara bağlıdır. Her iki dosyanın tarih, talep ve taraf bilgilerini açıkça paylaş.
Yurt dışı bağlantısını avukata tek sayfada nasıl özetlemeliyim?
Tarafların ülkeleri, işlem yeri, ifa yeri, sözleşme hükümleri ve mevcut kararları listele. Vatandaşlık ile fiilî yaşam yerini ayrı yaz.
Yabancı kararlar
Yabancı mahkeme kararının Türkçe çevirisi tek başına icraya yeter mi?
Genellikle kararın niteliğine göre tanıma veya tenfiz koşulları ayrıca aranır. Çeviri, kararın Türkiye'de icra edilebilirliğini kendiliğinden sağlamaz.
Tanıma ile tenfiz talebini seçerken hangi sonuca bakmalıyım?
Kararın hukuki etkisinin kabulü ile zorla uygulanması farklıdır. Ödeme, teslim veya yalnızca medeni durum sonucu istediğini netleştir.
Yabancı ilamın kesinleşme belgesi neden istenir?
Türkiye'de tanıma veya tenfiz koşulları bakımından kararın verildiği ülkedeki kesinliği önem taşır. Karar metni ile kesinleşme kaydını birlikte edin.
Karşı taraf yurt dışı davadan haberdar edilmediyse tenfiz etkilenir mi?
Savunma hakkı ve usulüne uygun çağrı önemli koşullardır. Tebliğ ve katılım belgeleri, bu konuda ileri sürülen itirazın değerlendirilmesini sağlar.
Türk mahkemesi tenfizde yabancı davayı baştan mı görür?
İnceleme esasen tenfiz koşulları üzerindedir. Yabancı kararın sonucunu beğenmemek tek başına davanın esasının yeniden tartışılmasını sağlamaz.
Yabancı kararın sadece nafaka kısmı için tenfiz istenebilir mi?
Kararın bölümleri ve talebin ayrılabilirliği değerlendirilir. Hangi hüküm bölümünün uygulanmasını istediğini açıkça göster.
Yabancı boşanma kararından sonra nüfus kaydı kendiliğinden değişir mi?
İlgili tescil veya tanıma prosedürü tamamlanmalıdır. Kararın niteliği ve gerekli belgeler güncel resmî işlemler üzerinden kontrol edilir.
Yurt dışındaki icra emri her durumda mahkeme ilamı sayılır mı?
Belgenin hangi makamca ve hangi usulle verildiği önemlidir. İdari belge, ödeme emri ve mahkeme kararı ayrımı yapılmalıdır.
Yabancı hakem kararına mahkeme kararıyla aynı tenfiz kuralları mı uygulanır?
Hakem kararları için ayrı düzenlemeler ve uygulanabilir sözleşmeler bulunur. Tahkim anlaşması, karar ve tebliğ belgelerini birlikte hazırlamak gerekir.
Yabancı karar Türkiye'de tenfiz edilince para otomatik hesaba geçer mi?
Tenfiz kararı sonrası gerektiğinde icra işlemleri yürütülür. Kararın kapsamı, kesinleşme ve tahsil aşaması ayrı takip edilmelidir.
Belge ve tebligat
Apostil belgenin içeriğinin doğru olduğunu da garanti eder mi?
Apostil, belgenin resmî niteliğine ilişkin doğrulamayla ilgilidir; içeriğin maddi doğruluğu veya işlemin geçerliliği ayrıca değerlendirilir.
Her yabancı belgeye apostil alınması zorunlu mudur?
Ülke, belge türü ve uygulanabilir uluslararası düzenleme önemlidir. Muafiyet veya başka tasdik usulü bulunup bulunmadığını işlem yapacak makamdan kontrol et.
Yeminli tercüme ile noter onayı aynı işlem midir?
Farklı doğrulama aşamalarıdır. Belgeyi kullanacak makamın dil, tasdik ve asıl nüsha koşullarını öğrenerek gereksiz işlemden kaçın.
Yabancı mahkeme kararının ekran çıktısı başvuruya yeterli olur mu?
Kararın aslına uygun resmî örneği ve gerekli diğer belgeler aranabilir. İnternet çıktısını tek başına yeterli varsaymadan belge listesini kontrol et.
Yurt dışında düzenlenen vekâletnameyi Türkiye'de kullanırken neyi kontrol etmeliyim?
Yetki kapsamı, düzenleyen makam, tasdik ve çeviri koşullarını incele. Satış veya dava gibi işlemlerin özel yetki gereksinimi farklı olabilir.
Yurt dışındaki adresimi eski bırakırsam dava tebligatı etkilenir mi?
Yanlış adres süre ve savunma sorunları doğurabilir. Adres değişikliğini ilgili dosyaya usulüne uygun bildir; elektronik ve fiziksel kayıtları ayrı kontrol et.
E-postayla gelen yabancı dava belgesini görmezden gelebilir miyim?
Belgenin gerçekliğini ve ilgili ülkenin bildirim usulünü hemen doğrulat. Türkiye'deki alışılmış tebligat biçimine benzememesi belgenin etkisiz olduğunu göstermez.
Yabancı belgedeki adım pasaportumdan farklı yazılmışsa ne hazırlamalıyım?
Farklı yazımların aynı kişiye ait olduğunu gösteren resmî kayıtları bir araya getir. İşlem makamından gerekli düzeltme veya eşleştirme belgesini öğren.
Çeviride hüküm kısmının atlanması neden ciddi sorun yaratır?
Talep edilen hukuki sonucun kapsamı hüküm bölümünden anlaşılır. Karar, kesinleşme ve eklerin çeviride eksiksiz eşleştiğini kontrol et.
Yurt dışına gönderdiğim dava evrakının teslimini nasıl dosyalarım?
Gönderilen nüsha, ek listesi, gönderi ve teslim kayıtlarını bir arada tut. Posta teslimi ile geçerli adli tebligatı aynı şey sayma.
Aile ve miras bağlantıları
Yurt dışında evlenen çiftin boşanmasında evlenme yeri tek belirleyici mi?
Tarafların vatandaşlığı, mutat meskeni ve kanuni bağlama kuralları önemlidir. Evlenme yeri tek başına uygulanacak hukuku belirlemez.
Yabancı velayet kararı çocuğu hemen başka ülkeye götürme yetkisi verir mi?
Kararın etkisi, tanınması ve çocuğun durumuna ilişkin özel kurallar incelenir. Sınır ötesi hareketi yalnızca karar fotokopisine dayanarak planlama.
Çocuğum diğer ebeveyn tarafından başka ülkede tutuluyorsa hangi bilgileri hazırlamalıyım?
Çocuğun önceki yaşam yeri, götürülme tarihi, velayet belgeleri ve ilgili ülkeleri kaydet. Uluslararası iade yolları gecikmeden uzmanla değerlendirilmelidir.
Çocuğun iadesi başvurusu velayetin kime verileceğini de kesin çözer mi?
İade süreci ile velayetin esasına ilişkin karar farklı konulardır. İlgili sözleşme kapsamı ve çocuğun mutat meskeni ayrıca değerlendirilir.
Yurt dışından nafaka tahsili için borçlunun adresi neden önemlidir?
Tebligat, yetki ve tahsil işlemleri için güncel ülke ve adres bilgisi gerekir. Karar, ödenmeyen dönemler ve yapılan ödemeleri birlikte hazırla.
Yabancı mirasçılık belgesi Türkiye'deki tapu işlemini doğrudan çözer mi?
Belgenin niteliği, tanınması ve taşınmazlara ilişkin özel kurallar incelenmelidir. Türkiye'deki kayıt ve gerekli mirasçılık işlemlerini ayrıca doğrula.
Miras bırakan yurt dışında yaşarken Türkiye'deki taşınmaz hangi hukukla değerlendirilir?
Miras için genel bağlama kuralının yanında Türkiye'deki taşınmazlara özgü hüküm bulunur. Her varlığı bulunduğu yer ve türüyle listele.
Yurt dışında yapılan vasiyetin şekli Türkiye'dekinden farklıysa mutlaka geçersiz mi?
Şekle uygulanacak hukuk ve özel miras kuralları değerlendirilir. Düzenlenme yeri, tarih ve kişinin bağlantılarını belgelemek gerekir.
İki ülkedeki mal paylaşımında taşınmaz listesi nasıl hazırlanmalı?
Her mal için ülke, edinim tarihi, mülkiyet kaydı ve finansman kaynağını yaz. Evlilik ve varsa hukuk seçimi belgelerini ayrıca ekle.
Yabancı medeni durum belgem güncel değilse hangi sorun çıkabilir?
İşlem tarihindeki evlilik, boşanma veya ölüm durumunu göstermeyebilir. Belgenin geçerlilik ve güncellik koşullarını kullanacağın makamdan öğren.
Sınır ötesi ticari dosya
Yabancı müşteriden alacağım için faturanın yanında ne saklamalıyım?
Sipariş, kabul, teslim, ödeme ve itiraz yazışmalarını eşleştir. Tarafın resmî kimliği ile uygulanacak hukuk ve yetki şartını belirle.
Sözleşmede yalnızca ülke adı yazan yetki maddesi yeterli mi?
Hükmün açıklığı, kapsamı ve geçerlilik şartları incelenmelidir. Mahkeme seçimi ile hukuk seçimini ayrı maddeler halinde netleştirmek yararlıdır.
Yabancı para alacağında kur tarihi kendiliğinden fatura günü müdür?
Sözleşme, borcun türü ve talep biçimi önemlidir. Asıl para birimini, vade ve ödeme koşullarını ayrı belirle.
Uluslararası sözleşmede tahkim yeri ile duruşma yeri aynı mı?
Tahkimin hukuki merkezi ile fiziksel toplantı yeri farklı olabilir. Şarttaki kurum, kurallar, dil ve yer kavramlarını birlikte incele.
Yabancı şirket adına imza atan kişinin yetkisini nasıl dosyalamalıyım?
Güncel sicil ve temsil belgeleriyle imza yetkisinin kapsamını kontrol et. E-posta unvanını tek başına yeterli kabul etme.
Türkiye'deki malvarlığı için yabancı dava sürerken tedbir istenebilir mi?
Yetki, tedbir türü ve talebin koşulları somut dosyada değerlendirilir. Varlığın yeri, risk ve mevcut davayı belgeleyerek uzman görüşü al.
Uluslararası teslim terimi taşıma hasarındaki her sorumluluğu çözer mi?
Teslim terimi, satış ve taşıma sözleşmelerindeki risk dağılımının yalnızca bir parçasıdır. Taşıyıcıyla ilişkiyi ve uygulanabilir kuralları ayrıca incele.
Yabancı müşteriye gönderdiğim ihtarı Türkçe hazırlamam yeterli olur mu?
Sözleşme dili, tebligat yöntemi ve muhatabın anlayabilmesi önemlidir. İhtarın hukuki etkisini varsaymadan ilgili ülke ve sözleşme koşullarını kontrol et.
Yabancı şirketin internet sitesindeki adresi tahsil için yeterli mi?
Resmî unvan, sicil kaydı ve güncel merkez adresini doğrula. Benzer ticari adlar veya aracı platformlar gerçek borçluyla karıştırılmamalıdır.
İki ülkedeki avukatlara farklı olay özeti vermem sorun yaratır mı?
Tutarlı kronoloji ve ortak belge numaraları kullan. Ülkeler arası işlem ve sürelerin çelişmemesi için mevcut dava ve başvuruları her iki temsilciye bildir.
Şimdi ne yapabilirsin?
- Tarafların yerleşim yeri ve ilgili ülkeler bilgisini elindeki kayıtla karşılaştır.
- İşlem veya olayın gerçekleştiği yer bilgisini elindeki kayıtla karşılaştır.
- Sözleşmedeki hukuk ve yetki seçimi bilgisini elindeki kayıtla karşılaştır.
- Yabancı kararın durumu bilgisini elindeki kayıtla karşılaştır.
- Türkiye’de istenen sonuç bilgisini elindeki kayıtla karşılaştır.
Hangi belgeleri hazırlamalısın?
- Sözleşme ve yabancı dilde asıllar
- Yabancı mahkeme kararları
- Kesinleşme ve tebliğ belgeleri
- Çeviri ve tasdik kayıtları
- Ülkeler arası ödeme ve teslim belgeleri
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Resmî belgedeki başvuru yolunu ve süreyi ayrıca doğrula. Parasal sınırlar ve geçiş hükümleri işlem tarihine göre kontrol edilmelidir.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş. Belge listesinin tamamlanmasını bekleyerek yaklaşan işlemi geciktirme.
Avukat bulmak için önce Anarevo Hukuk WhatsApp hattına yaz. Ekibimiz en geç 5 dakika içinde geri dönerek konunu ve işlem yerini netleştirir, ilgili alanda çalışan müsait avukata yönlendirir.
Yurt dışı bağlantılı işlemler için avukat bul
Ücretsiz avukat önerisi isteAvukat görüşmesi ve resmî başvuru yollarını karşılaştırın
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 5717 sayılı Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair KanunMevzuat Bilgi SistemiUluslararası çocuk kaçırma başvuru düzeni · İade işlemlerinin kapsamı
- 7201 sayılı Tebligat KanunuMevzuat Bilgi SistemiYurt dışı tebligat hükümleri · Yurt dışı bildirim usulü
- 6098 sayılı Türk Borçlar KanunuMevzuat Bilgi Sistemim. 99
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri KanunuMevzuat Bilgi Sistemim. 224 · m. 223-224 · m. 74 ve 76 · m. 199 ve 224 · m. 389-399 · m. 29 ve dürüst davranma yükümlülüğü
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında KanunMevzuat Bilgi Sistemim. 5-6 ve 24 · m. 24 · m. 44-47 · m. 21 ve 25 · m. 4 · m. 27 · m. 26 · m. 2 · Milletlerarası yetki ve tanıma hükümleri · Bağlama kuralları ve milletlerarası yetki · m. 50-59 · m. 50 ve 58 · m. 50 ve 53 · m. 54 · m. 54-55 · m. 52 ve 56 · m. 58; medeni duruma ilişkin özel tescil yolları ayrıca incelenir · m. 50 · m. 60-63 · m. 57 · m. 53 · m. 54 ve savunma hakkı · m. 13-14 · Aile hukuku ve tanıma hükümleri · m. 50-57 · m. 20 · m. 7 ve 20 · m. 15 · m. 24 ve 40 · m. 47 · Yabancı hakem kararlarına ilişkin hükümler · m. 9 ve sözleşmelere ilişkin hükümler · m. 24 ve 29 · m. 7 ve 24 · Milletlerarası yetki ve taraf ehliyeti
İlgili konular
- Yurt dışındaki karar veya sözleşmeyi Türkiye’de nasıl kullanabilirim?
- Yabancı mahkeme kararını Türkiye’de doğrudan uygulatabilir miyim?
- Tanıma ile tenfiz arasındaki fark nedir?
Kaynak türünü ve ilgili maddeyi cevabın yanında bulabilirsin. Güncellik ve düzeltme yöntemimiz.