Hukuk Rehberi

IBAN'ımı Arkadaşıma veya Akrabama Verdim, Hesabıma Dolandırıcılık Parası Geldi: Sorumlu muyum, İyi Niyetimi Nasıl İspat Ederim? (2026)

IBAN ve hesap paylaşımıYazar: Hukuk Rehberi yayın ekibiYayın: Av. Ertuğrul Targal onayladı ·

Neden şimdi: 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun değişikliği ile 25 Aralık 2025'ten beri uygulanan 48 saatlik hesap askıya alma düzenlemesi, hesabı yakınlarına verenlerin sorumluluğunu gündeme taşıdı.

IBAN'ınızı bir arkadaşınıza veya akrabanıza verdiniz ve hesabınıza dolandırıcılıktan gelen para yattıysa, sorumlu tutulup tutulmayacağınızı belirleyen şey kastınızdır: suçun işlenmesini bilerek ve isteyerek ya da öngörerek hesabı verdiniz mi (TCK m. 21)? Hesabın kimliğiniz adına olması sorumluluk için yeterli olmaz ama soruşturmanın sizden başlaması için yeterli olabilir. İyi niyetinizi gösteren belgeleri saklamak ve hesabınızı derhâl güvenceye almak, ilk işlerinizdir.

Bu yazı, hesabınıza gelen paranın dolandırıcılık çıkması hâlinde kast ve iyi niyetin nasıl değerlendirildiğini, bunu nasıl gösterebileceğinizi, hangi belgeleri saklamanız gerektiğini ve hemen neler yapmanız gerektiğini anlatır.

Bu yazıda

  • Neden sizden başlanır?
  • Kast nedir, olası kast nedir?
  • İyi niyet nasıl gösterilir?
  • Saklamanız gereken belgeler
  • Hemen yapmanız gerekenler
  • Hesabınız askıya alınır veya bloke edilirse
  • Hukuk yolu: mağdurun tazminat talebi
  • Kaynaklar

Neden sizden başlanır?

Kısa cevap: Mağdurun parayı gönderdiği hesabın sahibi sizsinizdir; soruşturma bu yüzden önce sizi muhatap alır.

Dolandırıcılık mağdurları paranın gittiği IBAN'ı polise ve bankaya bildirir. Bu bilgilerde ad soyad sizin olduğundan, çağrı kâğıdı da size gelir. Bu, suçlandığınız anlamına gelmez; ancak yaşananları ve hesabı kimin kullandığını anlatmak zorunda kalırsınız. Arkadaşınızın veya akrabanızın hesabınızı neden istediği ve parayı ne yaptığı, ifadenizin merkezinde yer alır.

Kast nedir, olası kast nedir?

Kısa cevap: Kast, suçun unsurlarını bilerek ve istemektir; olası kast ise gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili yapmaktır.

TCK m. 21/1'e göre suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır. Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre kişinin suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesi hâlinde olası kast vardır. Bu hâlde diğer suçlarda temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir.

Bu ayrım hesap verenler için önemlidir:

  • Arkadaşınız size "param gelecek, bir işlem için hesabını kullanacağım" dediyse ve her şey olağan görünüyorsa, dolandırıcılığın gerçekleşeceğini öngörmediğinizi savunabilirsiniz.
  • Ama "hesabını kirala, para karşılığı kullanayım", "sana bir pay veririm, kimseye söyleme" gibi sözler varsa, bir suça hizmet edildiğini öngörmeniz gerektiği düşünülebilir.
  • Hesabı kullanacak kişinin geçmişteki davranışları, size anlattığı gerekçe ve verdiğiniz bilgilerin kapsamı (kart, şifre, SMS kodu) da öngörü tartışmasında rol oynar.

Kasıt yoksa dolandırıcılık veya aklama suçu oluşmaz; çünkü bu suçların taksirle işlenebileceğine dair bir hüküm yoktur (TCK m. 22: taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır). Ancak kastınızın bulunmadığını delillerle gösterebilmeniz gerekir.

İyi niyet nasıl gösterilir?

Kısa cevap: Hesabı neden ve kime verdiğinizi, karşılık alıp almadığınızı yazışma, dekont ve tanıkla ortaya koyarsınız.

İyi niyet, soyut bir beyanla değil, somut olgularla gösterilir:

  • Karşılık almamak: Hesabı kullanana bir komisyon ya da pay sözü verilmedi ve ödeme alınmadıysa, fiil kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlama amacından uzak görünür. Hesabınıza gelen ve çıkan para hareketleri bu konuda belge niteliğindedir.
  • Verilen bilginin kapsamı: Yalnızca IBAN numarasını mı verdiniz, yoksa kart, internet bankacılığı şifresi veya SMS kodu da mı verdiniz? İlki, sıradan bir para alma işlemine daha yakındır; ikincisi hesabın tamamen başkasının eline geçtiğini gösterir.
  • Hareketin amacı: Arkadaşınızın veya akrabanızın size anlattığı sebep (alacak, ev kirası, bayram harçlığı, satış bedeli) yazışmalarla destekleniyorsa, bu, olağan bir ilişkiye işaret eder.
  • Olaydan sonraki tutumunuz: Paranın şüpheli olduğunu öğrenir öğrenmez bankaya bildirdiniz, hesabı kapattınız, parayı kimseye aktarmadınız mı? Bu davranışlar olaydan haberdar olmadığınızı destekler.

Saklamanız gereken belgeler

Kısa cevap: Yazışmalar, dekontlar, hesap hareketleri ve bankaya yaptığınız bildirimler.

  1. IBAN'ı nasıl ve neden verdiğinize dair mesaj ve arama kayıtları (ekran görüntüsü alın; mesajları silmeyin).
  2. Hesabınıza gelen ve giden paraların dekontları ile hesap ekstresi.
  3. Gelen paranın kimden ve neden geldiğini gösteren her türlü belge.
  4. Hesabı veya kartı kullanan kişinin kimliği ve ilişkiniz hakkında tanık olabilecek kişilerin bilgileri.
  5. Bankaya, ödeme kuruluşuna veya savcılığa yaptığınız yazılı başvurular ve aldığınız cevaplar.
  6. Çağrı kâğıdı, askıya alma veya blokaj bildirimi ve bunların tarihleri.

Hemen yapmanız gerekenler

Kısa cevap: Parayı kimseye aktarmayın, hesabı güvenceye alın, ifadeden önce bir avukatla görüşün.

  1. Parayı aktarmayın. Hesabınıza gelen para şüpheliyse onu başkasına göndermek, kaynağını gizlemek amacıyla işlem yapmak aklama suçunu tartışmaya açabilir (TCK m. 282). Hesabınızda kalsın ve bankaya bildirilsin.
  2. Bankanızı yazılı olarak bilgilendirin. Hesabınızın kullanıldığını ve gelen paranın şüpheli olduğunu bildirin.
  3. Kart ve erişimi kapatın. Kartı iptal edin, şifreleri değiştirin, hesabı kullanan kişiyle bağlantıyı kesin.
  4. Savcılığa gidebilirsiniz. Çağrı beklemeden olayı anlatan yazılı beyan vermek, iyi niyetinizi gösterebilir.
  5. İfadeden önce avukatla görüşün. Şüpheli olarak size suçlamanın anlatılması, müdafi seçme hakkınızın ve açıklamada bulunmama hakkınızın hatırlatılması gerekir; şüpheden kurtulmak için somut delillerin toplanmasını da isteyebilirsiniz (CMK m. 147).

Hesabınız askıya alınır veya bloke edilirse

Nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158/1, f ve l bentleri) konusunda makul şüphe varsa hesabınız 48 saate kadar askıya alınabilir. Askıya alma size bildirilir; kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilirsiniz ve savcı başvuruya 24 saat içinde karar verir (CMK m. 128/A). Hesaptaki suça konu menfaat mağdura ait olduğu anlaşılırsa mağdura iade edilir. Bu süreçte kendi paranızın da bloke olmaması için, hesabınızdaki paranın kaynağını gösteren belgeleri hazır bulundurun.

Eğer hesap kullandırdığınızı bilerek verdiyseniz

Hesabı, suçta kullanılacağını öngörerek ve haksız menfaat amacıyla vermişseniz fiilinizin dolandırıcılığa iştirak olarak değerlendirilmesi mümkündür. Katkınız yalnızca hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçları vermekle sınırlıysa, 16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla eklenen fıkra uyarınca verilecek ceza yarı oranında indirilir (TCK m. 158/4). Bu durumda "iyi niyetliyim" savunması yerine, avukatınızla birlikte fiilinizin sınırını belgelerle göstermeniz daha sağlıklıdır.

Hukuk yolu: mağdurun tazminat talebi

Ceza soruşturmasından ayrı olarak mağdur, parayı geri almak için hukuk yoluna da gidebilir. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m. 49). Kastınızın veya kusurunuzun bulunmadığını belgelerle gösterebilmeniz, hukuk yargılamasında da önem taşır.

Sık görülen senaryolar

Kısa cevap: Senaryo değiştikçe kast değerlendirmesi de değişir; ama her senaryoda belge ve yazışma belirleyicidir.

  • "Alacağım var, hesabına göndersinler": Yakınınız hesabınızı kendi alacağını tahsil etmek için kullandıysa ve yazışmalar bunu doğruluyorsa, dolandırıcılığı öngörmediğinizi savunmanız kolaylaşır.
  • "Kendi hesabım dolu, seninkine yatsın": Hesabının neden kullanılamadığını sormadan ve yatan paranın kaynağını öğrenmeden hesabı vermek, şüphe uyandırır. Bu durumda "öngörmedim" savunması zorlaşabilir.
  • "Sana bir pay veririm": Karşılık vaadi varsa, hesabın bir suça hizmet edebileceğinin öngörüldüğü düşünülebilir.
  • Hesabı ailenizden biri kendi başına kullandı: Kart ve şifreyi bilmeden kullanan kişi sizden habersiz işlem yapmışsa, bunu göstermek için ilk uyarı yazışmalarınız ve bankaya bildiriminiz önemlidir.

Yakınlık, iyi niyet karinesi yaratmaz. Aynı şekilde yakın bir akrabanın hesabınızı kullanması, tek başına kast olduğu anlamına gelmez. Savcılık ve mahkeme, ilişkinizin niteliğini, verdiğiniz bilgileri ve olaydan sonraki tutumunuzu birlikte değerlendirir.

İfade verirken dikkat edilecekler

İfadenizde olayı sırasıyla, abartmadan ve belgelerinizle uyumlu biçimde anlatın. Bilmediğiniz konularda tahmin yürütmeyin; hatırlamadığınızı söylemek, yanlış hatırlamaktan daha güvenlidir. Yanınızda yazışma çıktılarını ve hesap ekstrenizi bulundurun. Bu belgeleri ifadeden önce avukatınızla birlikte gözden geçirmeniz, eksik veya çelişkili noktaları görmenizi sağlar.

Sık yapılan hatalar

  • "Akrabam, tanıdığım biri" diyerek hesabın nasıl kullanıldığını sormamak ve sonra hiçbir belgenizin olmaması.
  • Mesajları silip "hiç konuşmadık" demek.
  • Gelen parayı, kendi sorumluluğunuzu azaltmak için hızla çekip akrabaya vermek.
  • Çağrıyı geçiştirmek.

Bu yazı genel bilgidir; somut dosyanız için avukata başvurun. Güncel metni resmî kaynaktan kontrol edin.

Kaynaklar

  1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu: m. 21, 22, 158, 282
  2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu: m. 128/A, 147
  3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: m. 49

Video

“Ben Sadece IBAN’ımı Verdim” – Kiralık IBAN Suç mu, Ceza Ne, Şimdi Ne Yapmalı? — video kapak görseli

“Ben Sadece IBAN’ımı Verdim” – Kiralık IBAN Suç mu, Ceza Ne, Şimdi Ne Yapmalı? · 7 dk

Videonun metni

Şu an cebinde, 26 karakterlik bir şey var.

Ve o 26 karakter, bir sabah kapına polis getirebilir.

Şifren değil. Kart numaran değil.

IBAN’ın. Hani şu, “kızım at şuraya” deyip herkese verdiğin numara.

Emre’yi tanıyalım. Yirmi bir yaşında, üniversite öğrencisi.

Ay sonu geldi; kira var, fatura var. Annesi her akşam arıyor: “Oğlum, yemek yiyor musun?”

Yiyor anne. Makarna. Üç gündür aynı makarna.

Bir gece telefonuna bir mesaj düşüyor: “Evden ek gelir. Sadece hesabın yeter.”

Şimdi dur. Bir ilanda “sadece hesabın yeter” yazıyorsa, o işte çalışan sen değilsin; senin hesabın çalışıyor. Sen sadece kefilsin.

Emre soruyor: “Ne iş bu?” Cevap: “İş yok aslında kardeşim. Hesabına para gelecek, komisyonunu al, kalanını bize gönder.”

“Yasal mı?” “Herkes yapıyor.”

Bizde “herkes yapıyor” iki yerde doğrudur: düğünde halayda, bir de başını belaya sokacak işlerde. Bu, halay değil.

Ve Emre, o 26 karakteri gönderiyor.

Peki ne olabilir ki? Sadece bir numara verdi, değil mi?

Değil. O numara şu an, başka birinin hayatının en kötü gününe bağlanıyor.

Şehrin öbür ucunda, emekli bir öğretmenin telefonu çalıyor.

Arayan, kendini bankanın güvenlik birimi olarak tanıtıyor: “Hesabınızda şüpheli işlem var. Paranızı hemen güvenli bir hesaba aktarmamız lazım.”

Net söyleyelim: Bankalar seni arayıp “paranı güvenli hesaba aktar” demez.

Banka seni sadece kart borcun için arar. O da tam sofraya oturduğunda.

Peki o “güvenli hesap” kimin? Bil bakalım.

Para Emre’ye gelir. Oradan üç hesaba, bir kripto cüzdana, bir ATM’ye dağılır.

Dolandırıcı neden kendi hesabını kullanmıyor? Çünkü kendi hesabı kolayca izlenir. Seninki ise izi kesmek için mükemmel bir ara istasyon.

Ama zincirin bir ucu hep görünür kalır: paranın ilk geldiği hesap. Yani… Emre.

Birkaç gün sonra Emre bankanın uygulamasını açıyor. “Hesabınız askıya alınmıştır.”

Aralık 2025’ten beri böyle: Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılıkta makul şüphe varsa, banka hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabiliyor.

Banka bunu derhâl savcılığa bildirir, sana da bildirir. Kaldırılması için savcılığa başvurabilirsin; savcı yirmi dört saat içinde karar verir.

Bu arada hesaptaki suça konu paraya el konulabilir. Para mağdurunsa, ona geri döner.

Emre hemen Kerem abiyi arıyor.

“Aradığınız kişiye şu anda ulaşılamıyor.”

Tabii ulaşılamıyor. Kerem abiler hep böyledir: Para gelirken “kardeşim”, iş patlayınca “numara kullanılmamaktadır”.

Şimdi asıl soru. Belki senin de aklındaki: “Ben sadece IBAN’ımı verdim. Bu suç mu?”

Olabilir. Hesabını dolandırıcılıkta kullanılacağını bilerek ya da öngörerek verdiysen, bu dolandırıcılığa iştirak sayılabilir.

İş bankalar ya da bilişim sistemleri üzerinden yapıldıysa dolandırıcılık nitelikli hâle gelir: üç yıldan on yıla kadar hapis. Alt sınır, dört yıldan az olamaz.

“Ama ben komisyon bile almadım!” Fark etmez. Komisyonun az olması da, hiç almamış olman da, tek başına seni kurtarmaz.

Şimdi bir iyi haber var. Ama çok sevinme.

Temmuz 2026’da kanuna yeni bir fıkra geldi: Katkın sadece hesabını ya da kartını vermekle sınırlıysa, ceza yarı oranında indirilir.

İndirim, af değildir. Suç ortadan kalkmaz; sadece ceza azalır.

Ve asıl tuzak burada: Emre sadece IBAN vermedi. Parayı ATM’den çekti, başka hesaplara aktardı. O çizgiyi geçtiği an, indirim tartışmalı hâle gelir.

Parayı, kaynağının suç olduğunu bilerek aktardıysan bir de aklama gündeme gelebilir: üç yıldan yedi yıla kadar hapis.

Ve bir sabah, saat altıyı on iki geçe… kapı çalar.

Çağrı kâğıdında, şüpheli sıfatıyla: Emre.

Peki o kapı senin kapın olsaydı? Önce nefes al. İfadeye çağrılmak, suçlu olmak demek değil.

Neyle suçlandığını öğrenme hakkın var. Avukat hakkın var; seçemiyorsan baro görevlendirir. Ve susmak, kanunî bir hakkın.

İfadede sorulacaklar belli: Hesabı kime verdin? Karşılığında ne aldın? Sadece IBAN mı, yoksa şifre, kart, doğrulama kodu da mı?

Hatırlamıyorsan uydurma; “hatırlamıyorum” de. Yazışmalarınla ve hesap ekstrenle çelişen bir ifade, en büyük düşmanın.

Ya o emekli öğretmen? Parası geri gelir mi?

Şikâyet eder. Hesap askıdayken paraya el konulduysa, para ona iade edilir.

Kalan zarar için de hesabını kullandıran kişiye tazminat davası açabilir. Yani “ben sadece aracıydım” diyen Emre, o zararı ödemekle karşı karşıya kalabilir.

Peki sen IBAN’ını çoktan verdiysen? Videoyu kapatmadan, şimdi:

Kullandırmayı hemen bırak. Kartını, internet ve mobil bankacılığını kapattır; şifreleri değiştir. Gelen parayı kimseye aktarma. Yazışmaları silme. Bankana ve savcılığa bildir. İfadeden önce bir avukatla görüş.

Bir de etkin pişmanlık var: Mağdurun zararını kovuşturma başlamadan tamamen gidersen, cezanın üçte ikisine kadarı indirilir. Kovuşturma başladıktan sonra, hüküm verilmeden gidersen, yarısına kadarı.

Ve hesabına tanımadığın birinden para gelirse: o para senin değil. Harcama, aktarma; bankana yazılı bildir.

Kısacası: Emek yok ama kazanç varsa, acele ettiriliyorsan, karşındakinin kim olduğunu bilmiyorsan ve biri sana “herkes yapıyor” diyorsa… dur.

Telefon yine titrer. Aynı mesaj. Bu sefer Emre engelliyor, ekran görüntüsünü alıyor, bildiriyor.

Çünkü bir IBAN, sadece bir numara değildir. Üzerinde senin adın yazar.

Bu videoyu, grupta “kolay para” mesajı atan o arkadaşına gönder. Belki bir kapının çalınmasını engellersin.

Hukuk Rehberi YouTube kanalı · Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.

Kısa sorular ve cevaplar

Hesabıma dolandırıcılık parası geldi, otomatik suçlu sayılır mıyım?

Hayır. Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır. Hesabın sizin adınıza olması soruşturmanın sizden başlamasına yol açabilir; ancak bilmeden verdiğinizi gösterebilirseniz suç unsuru oluşmaz.

Kast ve olası kast arasındaki fark nedir?

Kast, suçun unsurlarını bilerek ve istemektir. Olası kastta kişi unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili yapar. Olası kastta diğer suçlarda temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir.

Arkadaşıma IBAN'ımı verdim, hesabıma gelen para dolandırıcılık çıktı, ne yapmalıyım?

Parayı kimseye aktarmayın, bankanıza yazılı bildirin, kartı ve erişimi kapatın, yazışmaları saklayın. Çağrı gelirse ifadeden önce bir avukatla görüşün; açıklamada bulunmamak kanuni hakkınızdır.

İyi niyetimi nasıl ispatlarım?

Yazışmalar, dekontlar, hesap hareketleri ve tanıklar kullanılır. Karşılık almadığınızı, yalnızca IBAN verdiğinizi, parayı aktarmadığınızı ve öğrenir öğrenmez bankaya bildirdiğinizi göstermek iyi niyeti güçlendirir.

Komisyon ya da pay almadıysam sorumluluğum azalır mı?

Menfaat sağlama amacı, hesap vermenin suç olarak değerlendirilmesinde önem taşır. Karşılık almamak iyi niyetinizi destekleyebilir; ancak hesabın dolandırıcılıkta kullanılacağını öngörmüşseniz sorumluluk tartışması sürer.

Hesabımdaki paranın hepsi bloke edilir mi?

Nitelikli dolandırıcılık şüphesinde hesap 48 saate kadar askıya alınabilir. Askıya alma size bildirilir; savcılığa başvurabilirsiniz ve savcı başvuruya 24 saat içinde karar verir. Kendi paranızın kaynağını belgeleyin.

Hesabıma gelen parayı geri göndermem doğru mu?

Kendiliğinden göndermeyin. Şüpheli parayı başkasına aktarmak, kaynağını gizlemek amacıyla işleme tabi tutmak aklama olarak değerlendirilebilir. Bankanıza yazılı bildirin ve iadeyi resmî süreç içinde yapın.

Savcılığa kendiliğimden gidebilir miyim?

Evet. Çağrı beklemeden olayı anlatan yazılı beyan vermek iyi niyetinizi gösterebilir. İfadede kendisini suçlayan açıklamada bulunmama kanuni hakkınız vardır ve müdafi seçme hakkınız bildirilir.

Hesabı bilerek verdiysem indirim hakkım var mı?

Katkınız yalnızca hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçları vermekle sınırlıysa dolandırıcılığa iştirakte verilecek ceza yarı oranında indirilir. Bu, suçun ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Mağdur benden parayı hukuk yoluyla da isteyebilir mi?

Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren zararı gidermekle yükümlüdür. Mağdur ceza sürecinden ayrı olarak zararını hukuk yoluyla da talep edebilir; kusurunuzun bulunmadığını belgelemeniz önemlidir.

İlgili yazılar

Avukat bul: avukata ulaşma yolları

Dayanaklar

Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.

Diğer güncel yazılar