Bankacılık ve finans alanında “banka uyuşmazlıkları, icra ve zamanaşımı” başlığı altında 15 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Bankayla uyuşmazlığımda tüketici hakem heyetine başvurmam gerekir mi? Hakem heyetine nereye başvururum? Hakem heyeti kararı bağlayıcı mıdır, avukatlık ücreti verilir mi?
Banka uyuşmazlıkları, icra ve zamanaşımı
Bankayla uyuşmazlığımda tüketici hakem heyetine başvurmam gerekir mi?
Tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda değeri kanundaki parasal sınırın altında olanlar için tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için hakem heyetine başvuru yapılamaz. Parasal sınır her yıl yeniden belirlenir; güncel tutarı resmî kaynaktan kontrol et.
Hakem heyetine nereye başvururum?
Başvurular tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilir. Tüketici hakem heyetinin bulunmadığı yerlerde başvurular o ilçe kaymakamlığına yapılabilir. Hakem heyetleri başvuruları gereğini yapmak üzere kabul etmek zorundadır.
Hakem heyeti kararı bağlayıcı mıdır, avukatlık ücreti verilir mi?
Tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar. Heyet kararlarında vekâlet ücreti ödenmesine karar verilemez. Kararlar İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir.
Hakem heyeti kararına itiraz için ne kadar süre var?
Taraflar, tüketici hakem heyetinin kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; hâkim talep üzerine tedbirle durdurabilir.
Tüketici davası hangi mahkemede açılır?
Tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir. Tüketici davaları tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir. Tüketici mahkemelerinde tüketiciler tarafından açılan davalar harçtan muaftır.
Şirketim için çektiğim krediden doğan uyuşmazlıkta tüketici hükümlerinden yararlanır mıyım?
Kanun, tüketiciyi ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar. Ticari veya mesleki amaçla yapılan işlemler bu tanıma girmez. Bu yüzden bir işlemin amacı, tüketici hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağını belirler.
İnternet bankacılığıyla aldığım finansal ürüne ne kadar sürede cayabilirim?
Tüketici, finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmelerden on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkına sahiptir. Sigorta ve bireysel emeklilik sözleşmelerinde diğer mevzuattaki tüketici lehine hükümler uygulanır.
Bankanın başlattığı icra takibine ne kadar sürede itiraz etmeliyim?
İtiraz etmek isteyen borçlu, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine itirazını bildirmek zorundadır. İtirazla birlikte dava ve takip işlemlerine esas olmak üzere yurt içinde bir adres de bildirilmelidir.
Borcun yalnızca bir kısmına itiraz edebilir miyim?
Evet, ancak borcun bir kısmına itiraz eden borçlu o kısmın cihetini ve miktarını açıkça göstermelidir; aksi takdirde itiraz edilmemiş sayılır. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur, ancak borçlu borcun yalnızca bir kısmına itiraz etmişse takibe kabul ettiği miktar için devam olunur.
Bankanın hesabıma koyduğu hacizde banka ne yapmak zorunda?
Üçüncü şahıs olarak bankaya gönderilen haciz ihbarnamesinde, bankanın borçluya borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceği bildirilir. Banka, borcu olmadığı gibi bir iddiası varsa haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde bunu icra dairesine bildirmek zorundadır; aksi hâlde borç zimmetinde sayılır.
Takip kesinleştikten sonra borcu ödediysem ne yapabilirim?
Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve ferilerinin itfa edildiğini veya alacaklının kendisine mühlet verdiğini noterden tasdikli ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat ederse takibin iptal veya talikini her zaman icra mahkemesinden isteyebilir.
Borçlu olmadığımı iddia ederek icra takibini nasıl durdurmayı deneyebilirim?
Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Takipten önce açılan davada mahkeme, kanunda belirtilen teminat karşılığında icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir verebilir; takipten sonra açılan davada bu yol sınırlıdır.
Banka alacaklarının genel zamanaşımı süresi nedir?
Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. Dönemsel edimler, anapara faizleri gibi bazı alacaklar için beş yıllık süre uygulanır. Hangi süre uygulanacağı alacağın türüne bağlıdır; borç dökümündeki alacak kalemlerini ayrı ayrı kontrol et.
Zamanaşımı hangi hâllerde kesilir?
Borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse zamanaşımı kesilir. Alacaklının dava veya def'i yoluyla mahkemeye başvurması ya da icra takibinde bulunması da zamanaşımını keser.
Bankanın hatalı tahsil ettiği parayı geri istemek için ne kadar süre var?
Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Hatalı kesintiyi fark edince gecikmeden bankaya yazılı başvur.
Bu konuda sık sorulanlar
Bankayla uyuşmazlığımda tüketici hakem heyetine başvurmam gerekir mi?
Tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda değeri kanundaki parasal sınırın altında olanlar için tüketici hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için başvuru yapılamaz. Güncel tutarı resmî kaynaktan kontrol edin. Ayrıntılı yazı
Yanlış IBAN'a gönderdiğim parayı alıcıdan geri isteyebilir miyim?
Haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından zenginleşen, zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. İstem hakkının zamanaşımı süresi, öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde zenginleşmeden itibaren on yıldır. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.146 ve 147 · m.154 · m.77 ve 82
- 2004 sayılı İcra ve İflas KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.62 · m.62 ve 66 · m.89 · m.71 · m.72
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında KanunMevzuat Bilgi Sistemim.68 · m.70 · m.73 · m.3 · m.49
İlgili konular
- Yetkisiz işlem ve dolandırıcılık · Bankacılık ve finans: kısa cevaplar ve dayanakları
- Banka, kredi kartı ve yetkisiz işlem sorunlarında ne yapabilirim?
- Hesabımdan izinsiz para gönderildi; ilk ne yapmalıyım?
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri