Marka başvurusu; başvuru sahibinin kimlik bilgilerini içeren form, marka örneği, mal veya hizmet listesi ve başvuru ücretinin ödendiğini gösterir bilgiyi kapsar; her başvuruyla yalnızca bir marka tescil edilebilir, mal ve hizmetler ise Nis sınıflandırmasına göre birden fazla sınıfta yer alabilir (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 11). Başvuru Bültende yayımlandıktan sonra başkasının benzer başvurusuna karşı yayımdan itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak Kuruma itiraz edilebilir; ücret de bu süre içinde ödenmelidir (m. 18).
Bu yazı marka başvurusunda gerekli belgeleri, sınıf seçimini, şekli eksikliklerde süreyi, başvuru tarihinin önemini, rüçhan hakkını, yurt dışında yaşayanların başvurusunu, başvurunun bölünmesi ve geri çekilmesini, tescil ücretini, yayımlanan başvuruya itirazı ve Kurum kararına karşı yapılacakları anlatır. Ret sebepleri ve hükümsüzlük için ret sebepleri yazımıza, devir ve lisans için marka ihlali ve devir yazımıza bakabilirsiniz.
Bu yazıda
- Başvuruda hangi bilgi ve belgeler gerekir?
- Bütün sınıfları seçmeli miyim?
- Şekli eksiklik, başvuru tarihi ve rüçhan
- Yurt dışında yaşayanlar, bölme, geri çekme ve tescil ücreti
- Benzer marka başvurusu gördüm, nasıl itiraz ederim?
- Kullanım ispatı, uzlaşma ve Kurum kararına itiraz
- Görüş bildirme
- Kaynaklar
Başvuruda hangi bilgi ve belgeler gerekir?
Başvuru şunları kapsar (m. 11):
- Başvuru sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri içeren başvuru formu,
- marka örneği,
- başvuruya konu mal veya hizmetlerin listesi,
- başvuru ücretinin ödendiğini gösterir bilgi (güncel ücreti Kurumdan öğrenin),
- ortak marka veya garanti markası için teknik şartname,
- rüçhan hakkı talebi varsa talep ücretinin ödendiğini gösterir bilgi,
- marka örneğinde Latin alfabesi dışında harf kullanılmışsa bunların Latin alfabesindeki karşılığı.
Her başvuruyla sadece bir markanın tescili talep edilebilir; iki ayrı logo veya iki ayrı isim için ayrı başvuru yapmalısınız. Marka başvurusu, başvuru sahibinin talebi üzerine tescil edilene kadar başvuru kapsamındaki mal veya hizmetler bakımından iki ya da daha fazla başvuruya bölünebilir; marka örneğini veya mal-hizmet listesini değiştirmeyen imla hataları ve açık maddi hatalar talep üzerine düzeltilir.
Bütün sınıfları seçmeli miyim?
Hayır; kanun bütün sınıfları seçmenizi şart koşmaz. Başvuruya konu mal veya hizmetler Nis sınıflandırmasına göre birden fazla sınıfta olabilir, Kurum da başvurudaki sınıf ve sınıf numaraları üzerinde gerekli düzeltmeleri yapabilir (m. 11). Sınıf seçerken şunları gözetin:
- Gerçek faaliyetinizi yansıtın: Markayı kullanmayacağınız mal veya hizmetleri listeye eklemek ilk bakışta koruma alanını genişletiyor gibi görünse de, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan ciddi biçimde kullanılmayan mal veya hizmetler bakımından kullanmama gerekçesiyle kısmi iptal gündeme gelebilir (m. 9 ve 26).
- Gelecek planınızı düşünün: Önümüzdeki dönemde genişletmeyi planladığınız alanlar varsa onları listeye eklemeyi düşünün; çünkü tescilli listeye sonradan mal veya hizmet eklemek yerine yeni başvuru gerekebilir ve yeni başvurunun tarihi, araya giren başkasının başvurusu karşısında sizi geride bırakabilir.
- Aynı sınıf benzerlik demek değildir: Mal veya hizmetlerin aynı sınıflarda yer alması benzer olduklarına, farklı sınıflarda yer almaları da benzer olmadıklarına karine oluşturmaz; benzerlik malın niteliği ve karıştırılma ihtimaliyle belirlenir (m. 11 ve 6). Bu yüzden yalnızca kendi sınıfınıza bakmak yeterli olmaz; başkasının farklı sınıftaki markası da sizin başvurunuzun önüne çıkabilir.
- Ücret: Ücretler Kurumun tarifesine bağlıdır ve değişir; güncel tutarı resmî kaynaktan kontrol edin.
Şekli eksiklik, başvuru tarihi ve rüçhan
- Şekli eksiklik: Başvuruda şekli eksiklik bulunursa başvuru sahibine eksikliği gidermesi için iki ay süre verilir; süresinde giderilmeyen başvuru işlemden kaldırılır. Form, marka örneği, mal listesi veya ücret eksikliklerinde başvuru tarihi, eksikliğin giderildiği tarih olarak kesinleşir (m. 15).
- Başvuru tarihi: Şekli eksiklik yoksa başvuru, alındığı tarih, saat ve dakika itibarıyla kesinleşir. Daha önceki tarihte başvurusu yapılmış marka, sonraki benzer başvuru için ret sebebi olabileceğinden başvuru tarihi sıralamada belirleyicidir (m. 5 ve 15).
- Yurt dışı ilk başvuru (rüçhan): Paris Sözleşmesi veya DTÖ anlaşmasına taraf bir devlette yaptığınız usulüne uygun başvuru tarihinden itibaren altı aylık süre içinde aynı marka ve aynı mal veya hizmetler için Türkiye'de başvurursanız rüçhan hakkından yararlanırsınız (m. 12). Rüçhan hakkını başvuruyla birlikte, talep ücretini ödeyerek belirtirsiniz; rüçhan belgesini başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde vermezseniz talep yapılmamış sayılır (m. 13).
- Fuar rüçhanı: Kanunda sayılan sergilerde ürünü markayla birlikte teşhir edip markanın tasdikli örneğini ibraz ederseniz, teşhir tarihinden itibaren altı ay içinde Türkiye'de aynı markanın tescili için başvuru yapmada rüçhan hakkından yararlanırsınız.
Yurt dışında yaşayanlar, geri çekme ve tescil ücreti
- Yurt dışında yaşıyorsanız: Yerleşim yeri yurt dışında bulunan kişiler Kurum nezdinde ancak marka veya patent vekilleri tarafından temsil edilir; vekille temsil edilmeksizin asil tarafından yapılan işlemler yapılmamış sayılır (m. 160).
- Geri çekme: Marka başvurusu, tescil edilmeden önce başvuru sahibi tarafından geri çekilebilir; marka hakkından vazgeçmeye ilişkin hükümler geri çekmede de uygulanır (m. 28).
- Tescil ücreti: İtirazsız kalan veya itirazları nihai olarak reddedilen başvuruda, tescil ücretinin ödendiğine ilişkin bilgi süresi içinde Kuruma sunulmazsa başvuru işlemden kaldırılır (m. 22). Güncel tutarı Kurumun tarifesinden kontrol edin.
Benzer marka başvurusu gördüm, nasıl itiraz ederim?
Bültende yayımlanan başvurunun 5. veya 6. maddelere göre tescil edilmemesi gerektiğine ilişkin itirazlar, yayımdan itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak Kuruma yapılır; gerekçeler bu sürede sunulmazsa itiraz yapılmamış sayılır (m. 18). Adım adım:
- Bülteni takip edin: Başvurunun yayım tarihini belirleyin; iki aylık süre yayımdan başlar. Marka izleme hizmeti veya düzenli bülten taraması süreyi kaçırmayı önler.
- Gerekçenizi belirleyin: Mutlak ret sebepleri (m. 5) ayırt edicilik yokluğu, halkı yanıltma, kamu düzenine aykırılık gibi hallerdir; nispi ret sebepleri (m. 6) önceki bir haklarla çatışmadan doğar: aynı veya benzer önceki tescilli/başvurulu marka, karıştırılma ihtimali, tanınmış marka, ticaret unvanı, kişi ismi, telif hakkı gibi.
- İtirazı yazılı ve gerekçeli yapın: Gerekçeleri bu iki ay içinde sunun; sonradan gerekçe eklenemez.
- İtiraz ücretini süresi içinde ödeyin ve ödendiğine ilişkin bilgiyi aynı süre içinde Kuruma sunun; aksi halde itiraz incelenmez (m. 18). Güncel ücreti resmî kaynaktan kontrol edin.
- Kullanım ispatına hazırlıklı olun: İtiraz gerekçesi marka, başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye'de en az beş yıldır tescilliyse, başvuru sahibinin talebi üzerine, başvurudan önceki beş yıllık sürede markayı ciddi biçimde kullandığınızı veya haklı kullanmama sebebinizi ispatlamanız istenir; ispat edilemezse itiraz reddedilir (m. 19). Fatura, katalog, reklam ve satış kayıtlarını toplayın.
- Uzlaşma: Kurum gerekli görürse tarafları uzlaşmaya teşvik edebilir; uzlaşmayla ilgili hususlarda Arabuluculuk Kanunu hükümleri uygulanır. Böylece itiraz süreci tarafların anlaşmasıyla da sonuçlanabilir (m. 19).
- Karar sonrası: Kurumun kararlarından zarar gören taraf, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak Kurum nezdinde itiraz edebilir. İtiraz süresinden sonra gerekçeler değiştirilemez ve yeni gerekçe eklenemez (m. 20).
Görüş bildirme
Başvuru yayımlandıktan sonra herkes, başvurunun 5. maddenin (ç) bendi hariç diğer bentleri kapsamında tescil edilemeyeceğini yazılı ve gerekçeli olarak markanın tesciline kadar Kuruma sunabilir. Ancak görüş bildirenler Kurum nezdindeki işlemlere taraf olamaz (m. 17). Hakkınızın zedelendiğini düşünüyorsanız görüş bildirmek yerine süresi içinde itiraz etmek, sizi taraf yapar.
Sık yapılan hatalar
- Başvuru yapmadan önce Kurum kayıtlarında ve piyasada aynı veya benzer marka araştırması yapmamak; benzer bir önceki hak, ret ve itiraz riskini artırır.
- İki aylık itiraz süresini yayım tarihine göre değil, öğrendiğiniz tarihe göre saymak.
- İtiraz gerekçelerini sonradan tamamlayacağını düşünmek; gerekçeler süre içinde sunulmalıdır.
- İtiraz veya tescil ücretini ödeyip ödendiğine ilişkin bilgiyi süresi içinde Kuruma sunmamak.
- Kullanım ispatı için fatura ve katalog gibi belgeleri saklamamak.
- Yurt dışında yaşarken vekil olmadan işlem yapmak; bu işlemler yapılmamış sayılır.