Belirsiz alacak davası kaldırıldı: fazla mesai alacağını nasıl dava edeceksin?

İş hayatıYazar: Hukuk Rehberi yayın ekibiYayın: Güncelleme: Av. Ertuğrul Targal onayladı ·

Neden şimdi: 7589 sayılı Kanun Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanarak HMK'daki belirsiz alacak davasını kaldırdı, kısmi davada talebin artırılmasına imkân verdi, duruşmalar arası süreyi sınırladı ve kanuni faiz esasını değiştirdi.

Kısa cevap: Belirsiz alacak davası (HMK m.107) 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı. Fazla mesai alacağını dava etmek için artık alacağın bir kısmını dava edip, gerektiğinde talebini aynı davada bir defaya mahsus artırabilirsin (kısmi dava, HMK m.109/4). Dava öncesinde ise işçi alacağı için arabulucuya başvurmak zorundasın.

Ne değişti?

Haberlere ve kanun metnine göre 7589 sayılı Kanun, Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve usul hukukunda birkaç değişiklik getirdi:

  • Belirsiz alacak davası kaldırıldı. HMK m.107 mülga edildi. Bu madde, alacağın miktarı davanın açıldığı anda tam belli olmadığında davacıya miktarı sonradan belirleme imkânı veriyordu.
  • Kısmi davada talep artırılabilir. HMK m.109/4'e göre alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Artırılan kısım bakımından da zamanaşımı, dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
  • Duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini belirterek daha uzun süre belirleyebilir (HMK m.147/3).
  • Kanuni faiz esası değişti. 3095 sayılı Kanun m.1'e göre faiz, miktarı sözleşmeyle belirlenmemişse yıllık olarak Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanır. Güncel oranı Merkez Bankası ve resmî kaynaklardan kontrol et; bu yazıda oran vermiyoruz.

Önceden açılmış davalar: 7589 sayılı Kanun 31 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanunun geçiş hükmüne göre bu tarihten önce belirsiz alacak davası olarak açılmış davalar, kaldırılan m.107'nin eski hükmüne göre görülmeye devam eder; yani bekleyen davan bu değişiklik yüzünden düşmez. Yeni açılacak davalarda ise kısmi dava ve m.109'daki bir defalık artırma imkânı kullanılır. Kanun metnini Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edebilirsin.

Fazla mesai alacağını nasıl dava edersin?

  1. Önce hakkını belirle. 4857 m.41'e göre haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar fazla çalışmadır ve her saat için ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesiyle ödenir. İşçi isterse zamlı ücret yerine serbest zaman da kullanabilir.
  2. Delillerini topla: bordro, puantaj ve giriş-çıkış kayıtları, yazışmalar, tanık isimleri, SGK dökümü.
  3. Zorunlu arabuluculuğa başvur. İş Mahkemeleri Kanunu m.3'e göre kanuna veya sözleşmeye dayanan işçi alacağı ve tazminat davalarından önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Başvurmadan açılan dava usulden reddedilir. Arabuluculuk sonunda anlaşılamazsa son tutanağı dilekçene eklemen gerekir.
  4. Dava dilekçesinde miktarı seç. Fazla mesai tutarını kesin hesaplayamıyorsan alacağın makul bir kısmını talep edip kısmi dava açma yolunu düşünebilirsin; bilirkişi raporu sonrasında talebini bir defaya mahsus artırabilirsin. Bu hakkı tek kez kullanabileceğin için artırmayı iyi planla.
  5. Faiz talebini yaz. Dilekçede hangi tarihten itibaren hangi faizin işletileceğini belirt. Hangi faiz türünün uygulanacağı alacağın niteliğine göre değişebilir; mahkeme bunu değerlendirir.

Zamanaşımı

Ücret gibi dönemsel edimler için Borçlar Kanunu m.147 beş yıllık zamanaşımı öngörür. Fazla mesai alacağı da genellikle bu kapsamda değerlendirilir. Dava açılması zamanaşımını keser; kısmi davada artırılan kısım için de dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Arabuluculukta geçen süre zamanaşımı hesabında dikkate alınmaz (6325 m.16). Yıllık izin ücreti ve tazminatlar için ayrıca 4857 Ek Madde 3 vardır; bu yazı ücret alacağına odaklanıyor.

Sık yapılan hatalar

  • Hâlâ belirsiz alacak davası açmaya çalışmak. Madde yürürlükten kalktı; dilekçeni kısmi dava ya da tam miktarlı dava olarak kurmalısın.
  • Artırma hakkını erkenden kullanmak. Talep bir defaya mahsus artırılabilir; ikinci bir artırma imkânı bulunmaz.
  • Arabulucuya başvurmadan dava açmak. Dava usulden reddedilir.
  • Bilirkişi raporunu beklemeden eksik talep yazmak, fazla mesai saatlerini ve ücretini belgelemeden dava açmak.
  • Faizi unutmak ya da faiz oranını haberlerdeki rakama bakıp kendi hesabınla yazmak.

Kendi dosyanda kısmi dava miktarı, davanın açılış tarihi ve geçiş hükümleri belirleyici olabilir; belgelerinle birlikte somut durumuna göre değerlendirme yapılması gerekir.

Kısa sorular ve cevaplar

Belirsiz alacak davası kaldırıldı mı, fazla mesai davası nasıl açılacak?

HMK m.107 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı. Fazla mesai gibi işçi alacaklarında dava öncesinde arabulucuya başvurmak dava şartıdır; ardından alacağın bir kısmını dava ederek kısmi dava yoluna gidebilir, talebini kanundaki sınırlar içinde artırabilirsin.

Arabuluculuk anlaşamamayla bitince dava dilekçesine ne eklemem gerekir?

Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundasın. Eklemezsen mahkeme bir haftalık kesin süre verir; süre içinde sunulmazsa dava usulden reddedilir.

Alacağım ödenmezse temerrüt faizi işler mi?

Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için kanuni faiz esasına göre belirlenen oranda temerrüt faizi ödemeye mecburdur. Faizin başlangıç tarihini ve türünü dilekçende talep etmelisin.

Duruşmalar arasında en fazla ne kadar süre olabilir?

Duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir.

Kanuni faiz oranı şu an nedir, nasıl hesaplanıyor?

Faiz, sözleşmeyle belirlenmemişse yıllık olarak Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden ödenir. Güncel oranı Merkez Bankası ve resmî kaynaklardan kontrol et.

Fazla mesai ücreti normal ücretten ne kadar fazladır?

Her bir saat fazla çalışma için ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesiyle ödenir. Fazla çalışma, haftalık kırk beş saati aşan çalışmadır; işçi isterse zamlı ücret yerine serbest zaman da kullanabilir.

Fazla mesai alacağı için dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Evet. İş Mahkemeleri Kanunu m.3'e göre kanuna veya iş sözleşmesine dayanan işçi alacağı ve tazminat davalarında arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Başvuru yapılmadan dava açılırsa dava usulden reddedilir.

Fazla mesai alacağında zamanaşımı süresi ne kadar?

Ücret gibi dönemsel edimler için Borçlar Kanunu m.147 beş yıllık zamanaşımı öngörür; fazla mesai ücreti genellikle bu kapsamda değerlendirilir. Sürenin başlangıcı ve kesilmesi dosyaya göre değiştiğinden somut tarihlere bakmak gerekir.

Avukat bul: avukata ulaşma yolları

Dayanaklar

Genel bilgidir; hukuki görüş değildir.

Diğer güncel yazılar