İcra ve borçlar alanında “haciz işlemi ve ihtiyati haciz” başlığı altında 12 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Alacaklı borcumdan fazla mal haczettirebilir mi? Hacze gelen memur kilitli dolap ve odaları açtırabilir mi? Haciz sırasında evde bulunmazsam haciz geçerli olur mu?
Haciz işlemi ve ihtiyati haciz
Alacaklı borcumdan fazla mal haczettirebilir mi?
Hayır. Haciz, alacaklının ana para, faiz ve masraflar dahil bütün alacağına yetecek miktar üzerinden yapılır; bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz. Fazla haciz yapıldığını düşünüyorsan haciz tutanağını inceleyip icra mahkemesine şikâyet edebilirsin.
Hacze gelen memur kilitli dolap ve odaları açtırabilir mi?
Evet. Talep hâlinde borçlu kilitli yerleri ve dolapları açmak ve eşyayı göstermek zorundadır. Gerekirse bu yerler zorla açtırılır. Borçlu üzerinde para veya kıymetli şey sakladığı anlaşılıp vermekten kaçınırsa, kişiye karşı kuvvet de kullanılabilir.
Haciz sırasında evde bulunmazsam haciz geçerli olur mu?
Borçlu haciz sırasında malın bulunduğu yerde bulunmaz ve hemen bulundurulması mümkün olmazsa haciz borçlunun yokluğunda yapılır. Bu durumda haciz tutanağını incelemen ve diyeceğin varsa söylemen için icra dairesi seni üç gün içinde davet eder.
Haczedilen eşyamı alacaklıdan habersiz satabilir miyim?
Hayır. Borçlu, alacaklının muvafakati ve icra memurunun müsaadesi olmadan haczedilmiş taşınır mallar üzerinde tasarruf edemez. Haczi koyan memur borçluya bunun cezai sorumluluk doğuracağını ihtar eder. İyi niyetle mal edinen üçüncü kişinin zilyetliğe dayanan hakları ayrıca saklıdır.
Konutta haciz için icra mahkemesi onayı neden gerekir?
Haciz yapılması istenen yerin konut olduğu tespit edilirse icra müdürü haciz kararı verir ve derhâl icra mahkemesinin onayına sunar. Mahkeme dosyanın gönderildiği tarihten itibaren en geç üç gün içinde dosya üzerinden inceleme yapıp kesin olarak karar verir. İhtiyati hacizde bu usul uygulanmaz.
Haciz günü ve saati sınırlı mı, tatil günlerinde haciz yapılır mı?
Güneşin batmasından bir saat sonra ile doğmasından bir saat önceye kadar olan gece vaktinde ve tatil günlerinde takip işlemleri yapılamaz. Tatil günlerinde ise haciz ve tebligat yapılabilir. Borçlunun mal kaçırdığı anlaşılırsa gece vakti de haciz yapılabilir.
İhtiyati haciz nedir, hangi borçlar için istenebilir?
Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borç için ancak borçlunun yerleşim yerinin olmaması veya mal kaçırması gibi sayılan hâllerde istenebilir.
İhtiyati haciz kararını kaç gün içinde infaz ettirmek gerekir?
Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemek zorundadır. Aksi hâlde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar.
Haciz sırasında yanımdaki kişiye tutanak verilirse bana ayrıca bildirim yapılır mı?
Haciz sırasında borçlu veya alacaklı adına Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebellüğe yetkili kimse bulunursa haciz tutanağının bir örneği ona verilir ve borçluya ayrıca haber verilmez. Bulunmazsa üç gün içinde tutanağı incelemek için davet edilirsin.
Haciz tutanağında neler yazılır?
Taşınır malın haczinde tutanakta alacaklı ve borçlunun isimleri, alacağın miktarı, haczin hangi gün ve saatte yapıldığı, haczedilen mallar ve takdir edilen kıymetleri ile varsa üçüncü şahısların iddiaları yazılır ve haczi yapan memur imzalar. Tutanağı dikkatle kontrol et.
İhtiyati haciz için teminat gösterilmesi gerekir mi?
İhtiyati haciz isteyen alacaklı, haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın uğrayacağı zararlardan sorumludur ve HMK m.96'da yazılı teminatı vermek zorundadır. Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz. İlam niteliğinde belgede teminat gerekip gerekmediğini mahkeme takdir eder.
İhtiyati haciz yaptıran alacaklı kaç gün içinde dava veya takip açmalıdır?
Dava açılmadan veya icra takibine başlanmadan önce ihtiyati haciz yaptıran alacaklı, haczin uygulanmasından ya da haciz tutanağının tebliğinden itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunmak veya dava açmak zorundadır. Aksi hâlde ihtiyati haciz hükümsüz kalır.
Bu konuda sık sorulanlar
Haciz sırasında evde yoksam meskeniyet süresi ne zaman başlar?
Haciz tutanağı tutulurken borçlu veya tebellüğe yetkili biri bulunmazsa, borçlu tutanağı incelemesi için icra dairesine davet edilir. Şikâyet süresi haczi öğrendiğiniz tarihten işlediği için bu davetiyenin veya haczi bildiren başka bir tebligatın tarihi önem taşır. Ayrıntılı yazı
Haczedilen aracımı kullanmaya devam edebilir miyim?
Aracın yakalanması istenmemişse araç sizde kalır ve kullanabilirsiniz. Ancak alacaklının muvafakati ve icra memurunun izni olmadan araç üzerinde tasarruf edemezsiniz; aracı satmak, rehin vermek veya değerini düşürmek alacaklıya karşı hüküm doğurmaz. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflas KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.85 · m.80 · m.80 ve 103 · m.86 · m.79/a · m.51 · m.257 · m.261 · m.103 · m.102 · m.259 · m.264
İlgili konular
- Süreler, tebligat ve şikâyet · İcra ve borçlar: kısa cevaplar ve dayanakları
- Haciz ve uygulanması · İcra ve borçlar: kısa cevaplar ve dayanakları
- İhtiyati haciz · İcra ve borçlar: kısa cevaplar ve dayanakları
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri