Miras alanında “mirasçılık sıfatı ve belgesi” başlığı altında 18 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Noter hangi hâllerde mirasçılık belgesi veremez? Noterin verdiği mirasçılık belgesine itiraz edilebilir mi? Mirasçılık belgesinin geçersizliği ne zaman ileri sürülebilir?
Mirasçılık sıfatı ve belgesi
Noter hangi hâllerde mirasçılık belgesi veremez?
Belge verilmesi yargılama gerektiriyorsa, nüfus kayıtları mirasçılık belgesi için yeterli değilse veya belgeyi yabancılar talep ediyorsa noter mirasçılık belgesi veremez. Bu durumlarda sulh mahkemesine başvurulur.
Noterin verdiği mirasçılık belgesine itiraz edilebilir mi?
Evet. Noterlerin verdiği mirasçılık belgesi hakkında menfaati ihlal edilenler sulh hukuk mahkemesine itiraz edebilir. Mahkeme, kararının bir örneğini ilgili notere ve Türkiye Noterler Birliğine bildirir.
Mirasçılık belgesinin geçersizliği ne zaman ileri sürülebilir?
Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Ayrıca ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkı da saklıdır. Yani belge alınmış olması, bir mirasçının vasiyete veya sıfata itiraz etmesini engellemez.
Vasiyetle atanmış mirasçı belge alabilir mi?
Evet. Mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin tasarruf, mirasçılara veya diğer vasiyet alacaklılarına bildirildikten sonra bir ay içinde itiraz edilmezse, lehine tasarruf yapılan kişiye sulh mahkemesince atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı belgesi verilir.
Miras ne zaman açılır?
Miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır. Mirasbırakanın sağlığında yaptığı mirasla ilgili kazandırmalar ve paylaştırmalar, terekenin ölüm anındaki durumuna göre değerlendirilir. Bu nedenle ölüm anındaki mal ve borç durumu esas alınır.
Miras davaları hangi mahkemede açılır?
Miras, mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır. Ölüme bağlı tasarrufların iptali veya tenkisi, mirasın paylaştırılması ve miras sebebiyle istihkak davaları bu yerleşim yeri mahkemesinde görülür.
Ölenin ölümünden sonra mirası kim kazanır?
Mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak kanun gereğince kazanır. Aynî hakları, alacakları ve zilyetlikleri doğrudan edinirler; borçlarından da kişisel olarak sorumlu olurlar. Atanmış mirasçılar da ölümle mirası kazanır.
Mirasçı olmak için ölüm anında sağ olmak şart mı?
Evet. Mirasçı olabilmek için mirasbırakanın ölümü anında mirasa ehil olarak sağ olmak gerekir. Mirasın açıldığı anda sağ olan mirasçı sonradan ölürse, onun miras hakkı kendi mirasçılarına kalır.
Anne karnındaki bebek mirasçı olur mu?
Cenin, sağ doğmak koşuluyla mirasçı olur. Ölü doğan çocuk mirasçı olamaz. Bu yüzden mirasbırakanın ölümü sırasında anne karnında olan çocuk, canlı doğarsa miras payını alır.
Mirasbırakanı öldüren kişi miras alabilir mi?
Hayır. Mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı olarak öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden kimse mirasçı olamaz ve ölüme bağlı tasarrufla da hak edinemez. Mirastan yoksunluk, mirasbırakanın affıyla ortadan kalkar.
Mirastan yoksunluk kalkar mı?
Evet, mirasbırakanın affıyla ortadan kalkar. Yoksun olanın altsoyunun hakkı ise yoksunluktan etkilenmez; altsoy, mirasbırakandan önce ölmüş kimsenin altsoyu gibi mirasçı olur.
Mirasçılardan biri uzun süredir bulunamıyorsa ne yapılır?
Mirasçılardan biri uzun süreden beri bulunamıyor ve temsilcisi de yoksa, sulh hâkimi terekenin defterinin tutulmasına karar verir; menfaat gerektiriyorsa mirasın resmen yönetilmesine de hükmedebilir.
Ölünün mirasçısı bulunup bulunmadığı belli değilse ne olur?
Mirasta hak sahibi olduğunu ileri sürenlerden hiçbiri mirasçılık sıfatını yeterince ispatlayamazsa veya mirasçı bulunup bulunmadığı şüpheli olursa sulh hâkimi re'sen mirasın resmen yönetilmesine karar verir.
Terekeyi korumak için sulh hâkimine başvurabilir miyim?
Evet. Mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi, istem üzerine veya re'sen tereke mallarının korunması için gerekli önlemleri alır. Bunlar defter tutma, mühürleme, resmen yönetim ve vasiyetnamelerin açılması olabilir. Giderler terekeden alınmak üzere başvurandan karşılanır.
Terekenin defterinin tutulmasını kimler isteyebilir?
Mirasçılardan veya ilgililerden biri ölüm tarihinden başlayarak bir ay içinde isterse sulh hâkimi terekenin defterinin tutulmasına karar verir. Ayrıca mirasçılar arasında vesayet altındaki kişi varsa veya bulunamayan mirasçı varsa da defter tutulur.
Tereke mühürlenirse evde yaşayanlar ne olur?
Mühürlemede, mirasbırakanla birlikte oturanların ihtiyaçları için gerekli eşya tutanakla tespit edilip güvenilir kişi olarak kendilerine bırakılır. Taşınmazların oturmaları için zorunlu bölümleri de mühürlemenin dışında tutulur.
Vasiyet alacaklısı da mirasçı sayılır mı?
Hayır. Vasiyet alacaklısı, vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa ona; yoksa yasal veya atanmış mirasçılara karşı kişisel bir istem hakkına sahiptir. Mirasçı atamak ise mirasın tamamı veya belli oranı için olur.
Vasiyetnamede kardeşim mirasçı atanmışsa ve ben yasal mirasçıysam ne olur?
Atanmış mirasçı mirasın tamamı veya belli bir oranı için atanan kişidir. Saklı payın zedelenip zedelenmediğine bakılır; zedelenmişse saklı paylı mirasçı tenkis davası açabilir, değilse tasarruf uygulanır.
Bu konuda sık sorulanlar
Mirasçılık belgesi başvurusunu kimler yapabilir?
Yasal mirasçılar başvurabilir; belge başvuru üzerine mirasçı oldukları belirlenenlere verilir. Vasiyetle atanan mirasçı veya vasiyet alacaklısı belgesi ise yalnızca sulh mahkemesinden alınır ve tasarrufa bildirimden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmemiş olması gerekir. Ayrıntılı yazı
Saklı payı olmayan kardeş muris muvazaası davası açabilir mi?
Evet. Bu dava saklı payın zedelenmesine değil, işlemin geçersizliğine dayanır. Mirası reddetmemiş her yasal mirasçı, saklı payı olmasa da dava açabilir. Mirasçılar mirası ve mirasbırakanın aynî haklarını ölümle kendiliğinden kazandığı için kardeşler de bu hakka sahiptir. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.598 · m.575 · m.576 · m.599 · m.580 · m.582 · m.578 · m.578 ve 579 · m.590 ve 592 · m.592 · m.589 · m.590 · m.591 · m.516 ve 600 · m.516 ve 560
- 1512 sayılı Noterlik KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.71
İlgili konular
- Mirasçılık belgesini noterden alamazsam ne yapacağım?
- Miras: uygulama, belgeler ve ayrıntılı sorular
- Sağ kalan eşin miras payı · Miras: kısa cevaplar ve dayanakları
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri