Miras alanında “mirasın açılması, yetki ve yabancı hukuk” başlığı altında 19 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Miras tam olarak ne zaman açılmış sayılır? Miras hangi yerde açılır, hangi mahkeme bakar? Paylaşma davasında kesin yetkili mahkeme neresidir?
Mirasın açılması, yetki ve yabancı hukuk
Miras tam olarak ne zaman açılmış sayılır?
Miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır. Mirasbırakanın sağlığında yaptığı mirasla ilgili kazandırmalar ve paylaştırmalar da terekenin ölüm anındaki durumuna göre değerlendirilir. Ölüm tarihini nüfus kaydındaki ölüm tarihiyle teyit et.
Miras hangi yerde açılır, hangi mahkeme bakar?
Miras, malvarlığının tamamı için mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır. Tasarrufların iptali veya tenkisi, mirasın paylaştırılması ve miras sebebiyle istihkak davaları da bu yerleşim yeri mahkemesinde görülür. Önce ölenin yerleşim yerini kayıtlardan belirle.
Paylaşma davasında kesin yetkili mahkeme neresidir?
Terekenin paylaşılması, paylaşma sözleşmesinin geçersizliği, ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisi ile miras sebebiyle istihkak davalarında ölenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir. Dava açmadan önce bu yeri nüfus kaydından doğrula.
Terekeden bir mal için istihkak davasını malın bulunduğu yerde açabilir miyim?
Terekede bulunan bir mal için açılacak istihkak davası, terekenin yazımı ve tespiti zamanında mal nerede bulunuyorsa orada da açılabilir. Bu, ölenin son yerleşim yeri mahkemesindeki yetkiye ek bir seçenektir.
Mirasçılık belgesinin iptali davasını hangi mahkemede açarım?
Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Yani ölenin son yerleşim yeri mahkemesine ek olarak bu seçenek de vardır.
Yabancı uyruklu biri ölürse miras hangi hukuka göre paylaşılır?
Miras, ölenin millî hukukuna tâbidir. Ancak Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Mirasçılık hakkını kullanacağın ülkenin kurallarını ayrıca araştırmak gerekebilir.
Yurt dışında ölen kişinin Türkiye'deki evi için hangi hukuk geçerli olur?
Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır; ölenin millî hukuku ise genel kural olarak mirası yönetir. Mirasın açılması, iktisabı ve taksimi terekenin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.
Türkiye'de mirasçısı olmayan yabancının terekesi kime kalır?
Türkiye'de bulunan mirasçısız tereke Devlete kalır. Ölenin başka ülkedeki malları ve mirasçıları için o ülkenin hukukuna ve ölenin millî hukukuna bakmak gerekebilir.
Ölenin son yerleşim yeri Türkiye'de değilse miras davası nerede açılır?
Mirasa ilişkin davalar ölenin Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde görülür. Son yerleşim yeri Türkiye'de değilse dava, terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülür.
Miras hak sahibi olabilmek için ölüm anında sağ olmak şart mı?
Evet. Mirasçı olabilmek için mirasbırakanın ölümü anında mirasa ehil olarak sağ olmak gerekir. Bu şart vasiyet alacaklısı için de aranır; kanunun öngördüğü istisnalar saklıdır.
Mirasçı mirasın açıldığı gün sağdı ama kısa süre sonra öldü; hakkı ne olur?
Mirasın açıldığı anda sağ olan mirasçı sonradan ölürse, onun miras hakkı kendi mirasçılarına kalır. Bu nedenle iki ölüm arasındaki sıra ve tarihler önemlidir; nüfus kayıtlarını saklamak yararlı olur.
Mirasçılar mirası nasıl kazanır, ayrıca bir işlem gerekir mi?
Mirasçılar mirası mirasbırakanın ölümüyle bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar. Alacaklar, ayni haklar ve zilyetlikler doğrudan geçer; borçlardan da kişisel olarak sorumlu olurlar. Bu sorumluluğu sınırlamak istiyorsan ret süresine dikkat et.
Atanmış mirasçı mirası ne zaman kazanır?
Atanmış mirasçılar da mirası mirasbırakanın ölümüyle kazanırlar. Yasal mirasçılar, atanmış mirasçılara düşen mirası zilyetlik hükümleri uyarınca onlara teslim etmekle yükümlüdür.
Vasiyet alacaklısı kimden ne isteyebilir?
Vasiyet alacaklısı, vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa ona; yoksa yasal veya atanmış mirasçılara karşı kişisel bir istem hakkına sahip olur. Yükümlülük yerine getirilmezse vasiyet edilen malın teslimini veya hakkın devrini dava edebilir.
Vasiyet alacaklısının dava hakkı ne kadar sürede zamanaşımına uğrar?
Vasiyet alacaklısının dava hakkı, ölüme bağlı kazandırmayı öğrenmesinin veya vasiyet borcu sonradan muaccel olacaksa muaccel olma tarihinin üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Öğrenme tarihini belgele.
Vasiyet alacaklısı mirasbırakandan önce ölürse vasiyet ne olur?
Vasiyet alacaklısı olabilmek için mirasbırakanın ölümü anında sağ olmak gerekir. Alacaklı mirasbırakandan önce ölmüşse, tasarruftan aksi anlaşılmadıkça vasiyeti yerine getirme yükümlülüğü vasiyet yükümlüsünün yararına ortadan kalkar.
Mirasbırakanın alacaklıları ile vasiyet alacaklıları arasında sıra nasıl işler?
Mirasbırakanın alacaklılarının hakları vasiyet alacaklılarının haklarından, vasiyet alacaklılarının hakları da mirasçıların alacaklılarının haklarından önce gelir. Mirası kayıtsız şartsız kabul eden mirasçıların alacaklıları ile mirasbırakanın alacaklıları aynı haklara sahiptir.
Kimler mirastan yoksun kalır?
Mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı olarak öldüren veya öldürmeye teşebbüs edenler, onu sürekli ölüme bağlı tasarruf yapamayacak hâle getirenler, tasarruf yapmasını veya dönmesini aldatma, zorlama ya da korkutmayla etkileyenler ile tasarrufu kasten ortadan kaldıranlar mirasçı olamaz.
Mirastan yoksun kalan kişinin çocukları mirastan pay alır mı?
Mirastan yoksunluk yalnız yoksun olanı etkiler. Yoksun olanın altsoyu, mirasbırakandan önce ölen kimsenin altsoyu gibi mirasçı olur. Ayrıca mirasbırakan affederse yoksunluk ortadan kalkar.
Bu konuda sık sorulanlar
Belgeyi aldıktan sonra mirasçılardan biri ölürse ne yapılır?
İlk belge geçerliliğini korur. Mirasın açıldığı anda sağ olan mirasçı sonradan ölürse onun miras hakkı kendi mirasçılarına kalır. Ölen mirasçı için ayrıca bir belge alınır ve kurumlara iki belge birlikte sunulur. Ayrıntılı yazı
Saklı payı olmayan kardeş muris muvazaası davası açabilir mi?
Evet. Bu dava saklı payın zedelenmesine değil, işlemin geçersizliğine dayanır. Mirası reddetmemiş her yasal mirasçı, saklı payı olmasa da dava açabilir. Mirasçılar mirası ve mirasbırakanın aynî haklarını ölümle kendiliğinden kazandığı için kardeşler de bu hakka sahiptir. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.575 · m.576 · m.580 ve 581 · m.580 · m.599 · m.600 · m.602 · m.581 · m.603 · m.578 · m.578 ve 579
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.11
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında KanunMevzuat Bilgi Sistemim.20 · m.43
İlgili konular
- Yabancı ülkede mal varsa Türkiye’deki miras belgesi yeterli mi?
- Miras: uygulama, belgeler ve ayrıntılı sorular
- Sağ kalan eşin miras payı · Miras: kısa cevaplar ve dayanakları
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri