Miras alanında “vasiyetname bulundu” başlığı altında 18 kısa soru ve cevap. Her cevabın dayandığı kanun maddesi yanında gösterilir. Örnek sorular: Bulduğum vasiyetname geçersiz gibi görünüyorsa yine de teslim etmem gerekir mi? Vasiyetnameyi yok eden mirasçıya ne olur? Vasiyetle atanan mirasçıya belge verilmesine ne kadar sürede itiraz edebilirim?
Vasiyetname bulundu
Bulduğum vasiyetname geçersiz gibi görünüyorsa yine de teslim etmem gerekir mi?
Evet. Ölümden sonra ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmelidir. Ölümü öğrenen ve vasiyetnameyi bulan kişi teslim etmezse bundan doğacak zarardan sorumlu olur. Geçerlilik incelemesini hâkim yapar.
Vasiyetnameyi yok eden mirasçıya ne olur?
Mirasbırakanın artık yeniden yapamayacağı bir durumda ve zamanda ölüme bağlı tasarrufu kasten ve hukuka aykırı biçimde ortadan kaldıran veya bozan kişi mirasçı olamaz, ölüme bağlı tasarrufla da hak edinemez. Mirasbırakan affederse yoksunluk kalkar.
Vasiyetle atanan mirasçıya belge verilmesine ne kadar sürede itiraz edebilirim?
Mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin tasarrufa, mirasçılar veya diğer vasiyet alacaklıları tarafından kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmedikçe, lehine tasarruf yapılan kişiye sulh mahkemesince belge verilir. Ayrıca ölüme bağlı tasarrufun iptali dava hakkı saklıdır.
Babam noterde vasiyetname yaptırdı, noter örneğini bana verir mi?
Noter işlemlerinin örnekleri kural olarak ilgililerine ve mirasçılarına verilir. Ancak Medeni Kanuna göre açılmadıkça, vasiyetnamenin örneği vasiyeti yapandan veya bu konuda özel yetkili, noterlikten onaylı vekâletname taşıyan vekilinden başkasına verilemez.
Vasiyet edilen evin ölümden sonraki kirası kime aittir?
Belirli mal, mirasın açılması anındaki durumuyla teslim edilir; yarar ve hasar, mirasın açılması anında kendisine malın bırakıldığı kişiye geçer. Ölümden sonra mala yapılan harcamalar için tasarrufu yerine getirme yükümlüsü vekâletsiz iş görenin hak ve borçlarına sahip olur.
Vasiyetteki yüklemenin yerine getirilmesini kim isteyebilir?
Mirasbırakan, ölüme bağlı tasarrufunu koşul veya yüklemeye bağlayabilir. Tasarruf sonuçlarını doğurduğu andan itibaren her ilgili kişi koşulun veya yüklemenin yerine getirilmesini isteyebilir. Hukuka veya ahlâka aykırı koşul ve yüklemeler ise tasarrufu geçersiz kılar.
Vasiyet alacaklısı vasiyeti reddederse bundan kim yararlanır?
Vasiyet alacaklısı vasiyeti reddederse, mirasbırakanın arzusunun başka türlü olduğu tasarruftan anlaşılmadıkça, bu redden vasiyet yükümlüsü yararlanır. Yani vasiyeti yerine getirmesi gereken mirasçı veya kişi borçtan kurtulur.
Vasiyeti yerine getirdikten sonra ölenin bilinmeyen borcu çıkarsa ne olur?
Mirasçılar vasiyet yükümlülüğünü yerine getirdikten sonra mirasbırakanın önceden bilmedikleri borçlarını öderlerse, vasiyetin tenkisini isteyebilecekleri oranda verileni vasiyet alacaklısından geri isteyebilir. Vasiyet alacaklısı, geri isteme zamanında var olan zenginleşmesi kadar sorumlu tutulur.
Vasiyetnamenin açılmasından uzun yıl sonra iptal davası açabilir miyim?
İptal davası hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayanlara karşı yirmi yıl geçmekle düşer. Hükümsüzlük def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.
Bir vasiyetin iptali önceki vasiyeti geçerli kılarsa tenkis süresi ne zaman başlar?
Bir tasarrufun iptali bir öncekinin yürürlüğe girmesini sağlarsa, tenkis davası için öngörülen süreler iptal kararının kesinleşmesi tarihinde işlemeye başlar. Kararın kesinleşme tarihini mahkeme kaleminden öğrenip takvimine yaz.
Birden fazla vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa biri çekilince ne olur?
Tasarruftan veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça görevliler görevi birlikte yürütür. Biri görevi kabul etmez, edemez veya görevi sona ererse diğerleri görevine devam eder. Birlikte hareket etmek üzere atanmış olsalar bile acele hâllerde her biri gerekli işlemleri yapabilir.
Görevine son verilen vasiyeti yerine getirme görevlisi karara itiraz edebilir mi?
Sulh hâkimi görevlinin yetersiz olduğunu, görevi kötüye kullandığını veya ağır ihmalini tespit ederse görevine son verir. Bu karara karşı tebliğden başlayarak on beş gün içinde asliye mahkemesine itiraz edilebilir; itiraz üzerine verilen karar kesindir.
Mirasbırakan malvarlığını sağlığında miras sözleşmesiyle devretmişse atanan mirasçı ne isteyebilir?
Mirasbırakan sağlığında bütün malvarlığını miras sözleşmesiyle atadığı mirasçıya devretmişse bu mirasçı resmî defter düzenlenmesini isteyebilir. Malvarlığı tamamen devredilmemişse veya sonradan yeni mal edinilmişse, aksi yoksa sözleşme yalnız sağlıkta devredilmiş malları kapsar.
Henüz doğmamış torunuma mal bırakmak mümkün mü?
Mirasın açıldığı anda henüz var olmayan bir kimseye artmirasçı veya art vasiyet alacaklısı olarak tereke ya da tereke malı bırakılabilir. Mirasbırakan önmirasçı atamamışsa yasal mirasçı önmirasçı sayılır. Bu tür vasiyet için hukukî yardım almak yerinde olur.
Evde yangın çıktı, vasiyetname yandı; vasiyet geçerli kalır mı?
Kaza sonucunda veya üçüncü kişinin kusuruyla yok olan ve içeriği aynen ve tamamen belirlenemeyen vasiyetname hükümsüz kalır. Tazminat isteme hakkı saklıdır. Noterde ya da sulh hâkimliğinde saklanan bir örnek varsa mutlaka araştır.
Babamı baskıyla vasiyet yaptıran akrabam yine de miras alabilir mi?
Mirasbırakanın ölüme bağlı bir tasarruf yapmasını veya böyle bir tasarruftan dönmesini aldatma, zorlama veya korkutma yoluyla sağlayanlar ya da engelleyenler mirasçı olamaz, ölüme bağlı tasarrufla da hak edinemez. Mirasbırakanın affıyla yoksunluk ortadan kalkar.
Vasiyetle mirasçı atandım, yasal mirasçılar evi bana teslim etmiyor, ne yapabilirim?
Atanmış mirasçılar da mirası ölümle kazanır. Yasal mirasçılar, atanmış mirasçılara düşen mirası onlara zilyetlik hükümleri uyarınca teslim etmekle yükümlüdür. Anlaşamazsanız mirasçılık sıfatını belgeleyip miras sebebiyle istihkak yoluna başvurabilirsin.
Babam vasiyette evi büyük oğluma bıraktı demişse bu vasiyet sayılır mı?
Mirasbırakanın aksini arzu ettiği tasarruftan anlaşılmadıkça, tereke malını bir mirasçıya özgülemesi vasiyet sayılmaz; sadece paylaştırma kuralıdır. Kural, kastedilmemiş bir eşitsizlik varsa payların denkleştirilmesi saklı kalmak üzere mirasçıları bağlar.
Bu konuda sık sorulanlar
Mirasçılık belgesi başvurusunu kimler yapabilir?
Yasal mirasçılar başvurabilir; belge başvuru üzerine mirasçı oldukları belirlenenlere verilir. Vasiyetle atanan mirasçı veya vasiyet alacaklısı belgesi ise yalnızca sulh mahkemesinden alınır ve tasarrufa bildirimden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmemiş olması gerekir. Ayrıntılı yazı
Muvazaa davası açarken tenkis talebini de eklemeli miyim?
Saklı paylı mirasçıysanız çoğu zaman yerinde olur. Muvazaa kabul edilmezse geriye tenkis kalır; tenkis hakkı ise saklı payın zedelendiğini öğrenmeden başlayarak bir yıl ve her hâlde mirasın açılmasından on yıl geçince düşer. Bu yüzden istemler uygulamada kademeli bildirilir. Ayrıntılı yazı
Şimdi ne yapabilirsin?
- Olayına uyan soruyu bul ve cevabın dayandığı maddeyi resmî metinden oku.
- Tarihleri, belgeleri ve tebligatları not et; süreler olay tarihine göre değişir.
- Dosyana özel sonuç için ilgili alanda çalışan bir avukatla görüş.
Neye dikkat etmelisin?
- Türkiye hukuku kapsamında genel bilgilendirme içerir; dosyanın tarihleri ve özel koşulları sonucu değiştirebilir.
- Cevaplar kanun metninin genel kuralını anlatır. Süreleri ve istisnaları resmî metinden ve olay tarihine göre ayrıca kontrol et.
Ne zaman avukatla görüşmelisin?
Karar veya tebligat aldıysan, bir belge imzalayacaksan ya da hangi yolun uygulanacağını ayıramıyorsan ilgili alanda avukatla görüş.
İşini kolaylaştıracak araçlar
Dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.595 · m.578 · m.598 · m.518 · m.515 · m.616 · m.604 · m.559 · m.571 · m.551 · m.555 · m.572 · m.583 · m.543 · m.599 ve 637 · m.647
- 1512 sayılı Noterlik KanunuMevzuat Bilgi Sistemim.94
İlgili konular
- Mirasçılık belgesini noterden alamazsam ne yapacağım?
- Miras: uygulama, belgeler ve ayrıntılı sorular
- Sağ kalan eşin miras payı · Miras: kısa cevaplar ve dayanakları
Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Yayın ilkeleri