Dolandırıcılık, IBAN Kullandırma, Hırsızlık, Yağma ve Güveni Kötüye Kullanma 2026: Cezalar, Nitelikli Hâller, Etkin Pişmanlık ve Uzlaşma

Şu an cebinde, 26 karakterlik bir şey var.

Ve o 26 karakter, bir sabah kapına polis getirebilir.

Şifren değil. Kart numaran değil.

IBAN’ın. Hani şu, “kızım at şuraya” deyip herkese verdiğin numara.

Emre’yi tanıyalım. Yirmi bir yaşında, üniversite öğrencisi.

Ay sonu geldi; kira var, fatura var. Annesi her akşam arıyor: “Oğlum, yemek yiyor musun?”

Yiyor anne. Makarna. Üç gündür aynı makarna.

Bir gece telefonuna bir mesaj düşüyor: “Evden ek gelir. Sadece hesabın yeter.”

Şimdi dur. Bir ilanda “sadece hesabın yeter” yazıyorsa, o işte çalışan sen değilsin; senin hesabın çalışıyor. Sen sadece kefilsin.

Emre soruyor: “Ne iş bu?” Cevap: “İş yok aslında kardeşim. Hesabına para gelecek, komisyonunu al, kalanını bize gönder.”

“Yasal mı?” “Herkes yapıyor.”

Bizde “herkes yapıyor” iki yerde doğrudur: düğünde halayda, bir de başını belaya sokacak işlerde. Bu, halay değil.

Ve Emre, o 26 karakteri gönderiyor.

Peki ne olabilir ki? Sadece bir numara verdi, değil mi?

Değil. O numara şu an, başka birinin hayatının en kötü gününe bağlanıyor.

Şehrin öbür ucunda, emekli bir öğretmenin telefonu çalıyor.

Arayan, kendini bankanın güvenlik birimi olarak tanıtıyor: “Hesabınızda şüpheli işlem var. Paranızı hemen güvenli bir hesaba aktarmamız lazım.”

Net söyleyelim: Bankalar seni arayıp “paranı güvenli hesaba aktar” demez.

Banka seni sadece kart borcun için arar. O da tam sofraya oturduğunda.

Peki o “güvenli hesap” kimin? Bil bakalım.

Para Emre’ye gelir. Oradan üç hesaba, bir kripto cüzdana, bir ATM’ye dağılır.

Dolandırıcı neden kendi hesabını kullanmıyor? Çünkü kendi hesabı kolayca izlenir. Seninki ise izi kesmek için mükemmel bir ara istasyon.

Ama zincirin bir ucu hep görünür kalır: paranın ilk geldiği hesap. Yani… Emre.

Birkaç gün sonra Emre bankanın uygulamasını açıyor. “Hesabınız askıya alınmıştır.”

Aralık 2025’ten beri böyle: Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılıkta makul şüphe varsa, banka hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabiliyor.

Banka bunu derhâl savcılığa bildirir, sana da bildirir. Kaldırılması için savcılığa başvurabilirsin; savcı yirmi dört saat içinde karar verir.

Bu arada hesaptaki suça konu paraya el konulabilir. Para mağdurunsa, ona geri döner.

Emre hemen Kerem abiyi arıyor.

“Aradığınız kişiye şu anda ulaşılamıyor.”

Tabii ulaşılamıyor. Kerem abiler hep böyledir: Para gelirken “kardeşim”, iş patlayınca “numara kullanılmamaktadır”.

Şimdi asıl soru. Belki senin de aklındaki: “Ben sadece IBAN’ımı verdim. Bu suç mu?”

Olabilir. Hesabını dolandırıcılıkta kullanılacağını bilerek ya da öngörerek verdiysen, bu dolandırıcılığa iştirak sayılabilir.

İş bankalar ya da bilişim sistemleri üzerinden yapıldıysa dolandırıcılık nitelikli hâle gelir: üç yıldan on yıla kadar hapis. Alt sınır, dört yıldan az olamaz.

“Ama ben komisyon bile almadım!” Fark etmez. Komisyonun az olması da, hiç almamış olman da, tek başına seni kurtarmaz.

Şimdi bir iyi haber var. Ama çok sevinme.

Temmuz 2026’da kanuna yeni bir fıkra geldi: Katkın sadece hesabını ya da kartını vermekle sınırlıysa, ceza yarı oranında indirilir.

İndirim, af değildir. Suç ortadan kalkmaz; sadece ceza azalır.

Ve asıl tuzak burada: Emre sadece IBAN vermedi. Parayı ATM’den çekti, başka hesaplara aktardı. O çizgiyi geçtiği an, indirim tartışmalı hâle gelir.

Parayı, kaynağının suç olduğunu bilerek aktardıysan bir de aklama gündeme gelebilir: üç yıldan yedi yıla kadar hapis.

Ve bir sabah, saat altıyı on iki geçe… kapı çalar.

Çağrı kâğıdında, şüpheli sıfatıyla: Emre.

Peki o kapı senin kapın olsaydı? Önce nefes al. İfadeye çağrılmak, suçlu olmak demek değil.

Neyle suçlandığını öğrenme hakkın var. Avukat hakkın var; seçemiyorsan baro görevlendirir. Ve susmak, kanunî bir hakkın.

İfadede sorulacaklar belli: Hesabı kime verdin? Karşılığında ne aldın? Sadece IBAN mı, yoksa şifre, kart, doğrulama kodu da mı?

Hatırlamıyorsan uydurma; “hatırlamıyorum” de. Yazışmalarınla ve hesap ekstrenle çelişen bir ifade, en büyük düşmanın.

Ya o emekli öğretmen? Parası geri gelir mi?

Şikâyet eder. Hesap askıdayken paraya el konulduysa, para ona iade edilir.

Kalan zarar için de hesabını kullandıran kişiye tazminat davası açabilir. Yani “ben sadece aracıydım” diyen Emre, o zararı ödemekle karşı karşıya kalabilir.

Peki sen IBAN’ını çoktan verdiysen? Videoyu kapatmadan, şimdi:

Kullandırmayı hemen bırak. Kartını, internet ve mobil bankacılığını kapattır; şifreleri değiştir. Gelen parayı kimseye aktarma. Yazışmaları silme. Bankana ve savcılığa bildir. İfadeden önce bir avukatla görüş.

Bir de etkin pişmanlık var: Mağdurun zararını kovuşturma başlamadan tamamen gidersen, cezanın üçte ikisine kadarı indirilir. Kovuşturma başladıktan sonra, hüküm verilmeden gidersen, yarısına kadarı.

Ve hesabına tanımadığın birinden para gelirse: o para senin değil. Harcama, aktarma; bankana yazılı bildir.

Kısacası: Emek yok ama kazanç varsa, acele ettiriliyorsan, karşındakinin kim olduğunu bilmiyorsan ve biri sana “herkes yapıyor” diyorsa… dur.

Telefon yine titrer. Aynı mesaj. Bu sefer Emre engelliyor, ekran görüntüsünü alıyor, bildiriyor.

Çünkü bir IBAN, sadece bir numara değildir. Üzerinde senin adın yazar.

Bu videoyu, grupta “kolay para” mesajı atan o arkadaşına gönder. Belki bir kapının çalınmasını engellersin.

Akşam sekiz buçuk. Annenin telefonu çalıyor. Arayan sensin.

Senin sesin, senin "anne" deyişin: "Anne, başım belada, kimseye söyleme, hemen para lazım."

Tek bir sorun var: Sen o sırada salondasın. Elinde çekirdek, maç izliyorsun.

Peki bir anne, oğlunun sesini oğlundan ayırt edemiyorsa ne olacak? Bu ses nereden çıktı, o telefon açılınca ne yapmalı? Gel, baştan alalım.

Nuran Hanım altmış yedi yaşında, emekli öğretmen. Fatih'te üçüncü kat, asansörsüz. Oğlu Kaan pazar akşamları yemeğe gelir.

Nuran Hanım'ın telefonla ilişkisi özeldir. Yazı boyutu en büyükte, ses sonuna kadar açık. Telefonu kulağına değil, ağzına tutar; telsizle konuşur gibi.

Bilinmeyen numarayı her zaman açar, çünkü "belki hastaneden arıyorlardır". Hastaneden hiç aramazlar. Görüntülü aramada da sadece alnı görünür.

O akşam Kaan salonda maç izliyor, Nuran Hanım mutfakta dolma sarıyor. Telefon çalıyor: bilinmeyen numara. Açıyor tabii.

"Anne benim, Kaan. Telefonum bozuldu, arkadaşın telefonundan arıyorum."

Ses birebir Kaan. Aynı "anne", aynı yutulan harfler, aynı sabırsız nefes.

"Anne, kaza yaptım, karşı taraf para istiyor. Polis yanımda, uzun konuşamam. Babama sakın söyleme."

Nuran Hanım'ın elleri titriyor. Dolma yarım kalıyor, banka uygulaması açılıyor; şifre ancak üçüncü denemede tutuyor.

Ve tam o anda salondan bir ses: "Gooool, anne gol oldu!" Bir kulakta Kaan, öbür kulakta... yine Kaan.

Telefondaki Kaan devam ediyor: "Anneciğim, sizi bu saatte rahatsız ettiğim için gerçekten çok özür dilerim."

İşte orada her şey çözülüyor. Gerçek Kaan otuz iki yaşında ve hayatında bir kere "anneciğim" dememiş. Onun cümlesi bellidir: "Anne, yemek ne?"

Nuran Hanım telefona soruyor: "Oğlum, sesin niye bu kadar kibar?" Hat kapanıyor.

O ses nereden geldi? Kaan'ın geçen yaz sosyal medyaya koyduğu otuz saniyelik bir videodan: deniz, güneş, "Selam millet, burası cennet!"

Yapay zekâ, birkaç saniyelik bir kayıttan bile benzer bir ses üretebiliyor. Otuz saniye ona bol bile.

Yöntem hep aynı: Sesi sosyal medyadan ya da bir telefon konuşmasından al, yapay zekâyla taklit et, yaşlı bir yakını ara, panik yarat.

Konuşma kısa tutulur; ağlama, telaş, "polis yanımda" eklenir. Hattaki cızırtı, sesteki tuhaflıkları örter. Amaç tek: Düşünmene fırsat vermemek.

Ekim 2026'da haberlere yansıyan uyarıların özeti de bu: Sesin tanıdık gelmesine güvenme, aramayı doğrula.

Hukuken bu işin temelinde dolandırıcılık var. Banka ya da bilişim sistemleri araç olarak kullanıldıysa, nitelikli dolandırıcılık gündeme gelir.

Cezası üç yıldan on yıla kadar hapis ve adlî para cezası. Bu hâlde hapsin alt sınırı dört yıldan az olamaz.

Peki sesin kopyalanması? Kişisel verileri hukuka aykırı kaydedene bir yıldan üç yıla kadar hapis. Başkasına veren, yayan ya da ele geçirene iki yıldan dört yıla kadar.

Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı ifşa etmek de iki yıldan beş yıla kadar hapis gerektirir.

Ama sesin kişisel veri sayılıp sayılmayacağı ve hangi hükmün uygulanacağı, olayın ayrıntılarına göre savcılık ve mahkemece belirlenir. Her dosyada aynı sonuç çıkmaz.

KVKK da biyometrik verileri özel nitelikli sayar; bunların işlenmesi, kanundaki şartlar dışında yasaktır. Sesinin biyometrik veri olup olmadığı ise nasıl işlendiğine bağlı.

Sesin bir şirketin kayıtlarından sızdıysa, o şirket verileri korumak için teknik ve idari tedbir almak zorundaydı. Önce ona başvur; cevap gelmez ya da yetersizse, cevabı öğrendiğin günden itibaren otuz, her hâlde başvurudan itibaren altmış gün içinde KVK Kurulu'na şikâyet edebilirsin.

Şimdi telefon sana geldi diyelim. Önce kapat. Panik ve acele, yöntemin ta kendisi.

Sonra yakınını bildiğin, kayıtlı numarasından geri ara; açmıyorsa ortak bir tanıdığı ara. Ses artık kimlik kanıtı değil; doğrulama ikinci bir kanaldan yapılır.

Kart bilgisini, şifreni, telefona gelen doğrulama kodunu "acil durum" bahanesiyle kimseye verme. Ses ve video paylaşımlarını da mümkünse sadece tanıdıklarına açık tut.

Para gönderdiysen dekontla hemen bankanı ara, işlemin durdurulmasını iste. Arama kaydını, numarayı, mesajları sakla; Cumhuriyet başsavcılığına ya da emniyete suç duyurusunda bulun. Şikâyeti bekletme.

Ve en önemlisi, bunu annenle babanla konuş: Sadece sizin bildiğiniz bir doğrulama kelimesi ya da sorusu belirleyin.

Nuran Hanım'ın evinde bu toplantı ertesi pazar yapıldı. Gündem tek: "İlkokulda kedimizin adı neydi?"

Kaan özgüvenle: "Pamuk." Nuran Hanım: "Pamuk komşunun kedisiydi oğlum, bizimki Tarçın'dı." Kendi testinde ilk elenen, Kaan'ın kendisi.

Beş dakika sonra Nuran Hanım aile grubuna yazıyor: "Aile şifremiz Tarçın, kimseye söylemeyin." Grupta on bir kişi var; ikisi komşu.

Kaan "Anne, sil şunu!" diyor. Nuran Hanım siliyor: "Benden sil"e basarak.

Kural basit: Şifre yüz yüze konuşulur, hiçbir yere yazılmaz. Cevabı profilde duran bir şey de seçilmez; Tarçın'ın fotoğrafı zaten herkesin önünde.

Yeni şifre o akşam belirleniyor: Kaan'ın ilkokuldaki lakabı. Kaan itiraz ediyor, oy çokluğuyla kabul.

Bir sonraki pazar kapı çalıyor. "Anne, benim!" İçeriden: "Şifre?"

Kaan, elinde market poşeti, bütün apartmanın önünde bağırıyor: "Patates! Anne, ben Patates!" Yöneticinin kapısı aralanıyor.

Bu hikâye temsilîdir. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Para gittiyse beklemeden bankanı ara, bir avukata danış.

“Aa... bir cüzdan. İçinde... bu kadar para mı olur?” “Aman Emre, bir şey olmaz. Yerde bulduğun senindir, harca gitsin!”

“Abi yüzde on senin hakkın! Derste gördüm, bulan onda birini alır!” “Kimliği içinde. Sahibine götürüyorum.”

“Cüzdanım! Ver bakayım... Bir, iki, üç... Bir banknot eksik!” “Abi ben açmadım bile!”

“Peki... ödül falan?” “Ödül mü? Asıl sen bana o banknotu vereceksin!”

Sen hâkim olsan? A: Emre ödülü hak etti, Necdet ödemeli. B: Cüzdanı geri vermek zaten görevi; ödül yok, eksik parayı da açıklamalı. Önce yorumlara cevabını yaz; sonra kararı birlikte açalım.

Mahkeme salonuna tekrar hoş geldin, hâkim. Önce kanunun ilk cümlesi.

Kaybedilmiş bir şeyi bulan kişi, sahibini biliyorsa ona, bilmiyorsa kolluğa, köylerde muhtara bildirmek ya da araştırıp gerekirse ilan etmek zorundadır. Bulunan şey önemli ölçüde değerliyse, her hâlde kolluğa veya muhtara bildirilmelidir.

Yani Recep Abi'nin yerde bulduğun senindir kuralı kanunda yok. Bulunan eşyayı iade etmeden ya da yetkilileri haberdar etmeden kendi malı gibi kullanan kişi, şikâyet üzerine bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır.

Recep Abi'nin aman bir şey olmaz dediği her şeyin bir kanun maddesi var. Bu da onlardan biri.

Peki Emre ödül isteyebilir mi? Evet. Bulunan şey sahibine geri verilirse, bulan kişi yaptığı giderlerin ödenmesini ve uygun bir ödül verilmesini isteyebilir.

Kuzen Barış'ın yüzde onu ise kanunda yazmıyor. Kanun bir oran vermiyor; uygun bir ödül diyor. Barış yine aynı dersi yarım dinlemiş.

Bir istisna var: Cüzdan bir evde, iş yerinde ya da kamu hizmeti verilen bir yerde bulunursa, kanun o yerin sahibini ya da kurumu bulan sayar ve onlar ödül isteyemez. Otobüste ya da bir mağazada bulduysan görevliye teslim edersin.

Peki Necdet'in bir banknot eksik iddiası? İspat yükü, iddia ettiği olgudan kendi lehine sonuç çıkaran taraftadır. Yani eksikliği Necdet ispat etmeli.

Ve o sokağın da bir Saniye Teyzesi var: Pencereden her şeyi görmüş. Emre cüzdanı yerden aldı, açmadı, kimliğe baktı ve doğrudan Necdet'in kapısına gitti. Saatiyle, dakikasıyla, defterinde.

Emre'ye bir not: Bir dahaki sefere teslimi bir tanığın yanında yap, mümkünse tutanakla ya da kolluk aracılığıyla. Dürüstlüğün de belgesi olsun.

Ya Emre cüzdanın sahibini hiç bulamasaydı? Kolluğa bildirir ve beklerdi. Sahibi bildirim tarihinden başlayarak beş yıl içinde ortaya çıkmazsa, yükümlülüklerini yerine getiren bulan kişi o şeyin mülkiyetini kazanır.

Yani Recep Abi'nin harca gitsin dediği para, beş yıl ve bir karakol ziyareti sonra gerçekten Emre'nin olabilirdi. Kanun sabrı ödüllendiriyor, Recep Abi'yi değil.

Ve karar zamanı.

“Cüzdan sahibine iade edilmiştir. Eksik olduğu iddia edilen para ispat edilememiştir. Davalı, davacıya giderlerini ve uygun bir ödül ödeyecektir.” “Uygun ne kadar, hâkim bey?” “Hâkim hanım. Size uygun olmayacak kadar.”

Doğru cevap A'ydı. Cüzdanı geri vermek görev, ödül ise hak. Ve eksik banknot, ispat edilmedikçe yoktur.

Bir şey bulursan ne yapmalısın? Sahibini biliyorsan ona ulaş; bilmiyorsan ya da bulduğun şey değerliyse kolluğa veya muhtara bildir. Bir mağazada ya da otobüste bulduysan görevliye teslim et.

Teslimi tanık önünde yap, mümkünse tutanak al. Ve bulduğun şeyi kendi malın gibi kullanma.

Yorumlarda kaç kişi A dedi, kaç kişi B? Bir sonraki davada hâkim yine sensin.

Bu hikâye temsilîdir; kişiler ve olaylar kurgudur. Genel bilgidir; hukuki görüş değildir. Kendi dosyan için bir avukata danış.