Kredi kartıyla yapılan işlemlere son ödeme tarihinden itibaren 10 gün içinde kart çıkaran kuruluşa başvurarak itiraz edebilirsiniz; kuruluş şikâyet ve itirazınızı başvuru tarihinden itibaren 20 gün içinde gerekçeli olarak cevaplandırmak zorundadır (5464 sayılı Kanun m. 11). Harcama belgesi düzenlenmeksizin iletişim araçları yoluyla veya sipariş formuyla yapılan alımlardaki hukuka aykırı kullanımlardan doğan zararlardan kart hamili sorumlu tutulamaz ve bu tür işlemlerde ispat yükü üye işyerine aittir (m. 15 ve 32).
Bu yazı, kartınızda tanımadığınız harcamaya itiraz yolunu, hesap özetine itiraz süresini, asgari ödeme, faiz ve ücret kurallarını, kart limiti ve ek komisyon yasağını, çalınan veya kaybolan kart hâlinde sorumluluğu, üye işyerinin yükümlülüklerini, banka kartı ve kredi kartı ile ilgili çağrı merkezi kayıtlarını ve bilginiz dışında kartınızdan çekilen abonelik ücreti ile internet taahhüdü bedelini anlatır.
Bu yazıda
- Tanımadığınız harcamaya itiraz: süre ve cevap
- İnternet ve telefon alışverişinde sorumluluk ve ispat
- Hesap özetine itiraz etmezseniz dava hakkı kaybolur mu?
- Asgari ödeme, faiz ve ücret kuralları
- Faiz artışı ve kartı iptal etme
- Kartınız çalındı veya kaybolduysa
- Üye işyeri: kart kabulü, çift çekim, harcama ve alacak belgesi
- Kartınızdan bilginiz dışında abonelik ücreti çekildiyse
- İnternet taahhüdünü bozarsanız
- Taksit ve erken ödeme
Tanımadığınız harcamaya itiraz: süre ve cevap
Kredi kartıyla yapılan işlemlere son ödeme tarihinden itibaren 10 gün içinde kart çıkaran kuruluşa başvurarak itiraz edebilirsiniz. Başvuruda hesap özetinin hangi unsurlarına neden itiraz ettiğinizi gerekçesiyle belirtin ve başvuru kaydınızın bir örneğini saklayın. Kart çıkaran kuruluşlar, kart ve ek kart hamillerinin kart kullanımıyla ilgili şikâyet ve itiraz başvurularını başvuru tarihinden itibaren 20 gün içinde, hamilin başvuru yöntemini kullanarak ve gerekçeli şekilde cevaplandırmak zorundadır. Başvuru numarasını ve tarihini kaydedin.
İnternet ve telefon alışverişinde sorumluluk ve ispat
Kart numaranız internette başkası tarafından kullanıldıysa, harcama belgesi düzenlenmeksizin iletişim araçları yoluyla veya sipariş formuyla yapılan alımlardaki hukuka aykırı kullanımlardan kaynaklanan zararlardan sorumlu tutulamazsınız; bu tür işlemlerde ispat yükü de üye işyerine aittir. Kart numarası bildirilerek telefon, elektronik ortam veya sipariş formuyla yapılan işlemlerden doğan anlaşmazlıklarda da ispat yükü üye işyerindedir. İşlemi öğrenir öğrenmez kartı kullanıma kapattırın, bankaya itiraz edin; konuşma ve sipariş kayıtlarını, hesap özetini ve itiraz belgelerini saklayın. Kart çıkaran kuruluş ile aranızdaki uyuşmazlıkta işlemin hatasız kaydedildiğini, hesaba intikal ettirildiğini ve teknik yetersizlik veya arıza bulunmadığını ispat yükümlülüğü de kart çıkaran kuruluşa aittir (m. 32). Kanun kapsamındaki telefonla bildirimlerin kayıt altına alınan çağrı merkezleri üzerinden yapılması zorunludur; ilan edilen çağrı merkezlerine iletilen bildirimlerin ses kayıtları bildirim tarihinden itibaren 1 yıl saklanır, ihtilaflı olanlar ihtilaf sonuçlanana kadar muhafaza edilir.
Hesap özetine itiraz etmezseniz dava hakkı kaybolur mu?
Süresi içinde itiraz edilmeyen hesap özeti kesinleşir; ancak hesap özetinin kesinleşmesi genel hükümlere göre dava hakkını ortadan kaldırmaz. İtiraz süresini kaçırsanız da hukuki yollara başvuru imkânınız tümüyle kapanmaz. Yine de süreyi geçirmeden bankaya yazılı itiraz etmek çok daha kolaydır.
Asgari ödeme, faiz ve ücret kuralları
- Asgari ödeme ödenmezse: Hesap özetindeki asgari ödeme tutarı son ödeme tarihinde ödenmezse, ödenmeyen tutar için sözleşmede öngörülen gecikme faizi dışında kart hamili başka bir yükümlülük altına sokulamaz. Asgari tutar dönem borcunun yüzde 20'sinden az olamaz; bu oran yetkili kurul tarafından değiştirilebilir (m. 24).
- Kısmi ödeme: Dönem borcunun bir kısmı ödenirse kalan hesap bakiyesi üzerinden faiz hesaplanır; asgari tutar ve üzerinde ödeme yaparsanız akdî faiz, asgari tutarın altında ödeme yaparsanız gecikme faizi uygulanır (m. 26).
- Bileşik faiz yasağı: Temerrüt hâli de dahil olmak üzere kart uygulamasından doğan borçlarda bileşik faiz uygulanmaz. Azami akdî ve gecikme faiz oranlarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tespit ve ilan eder; güncel oranları resmî kaynaktan kontrol edin.
- Hesap kesim ve son ödeme: Hesap kesim tarihi ile son ödeme tarihi arasında 10 günden az süre olamaz.
- Sözleşmede olmayan masraf: Yaptığınız işlemler nedeniyle sözleşmede yer almayan faiz, komisyon veya masraf gibi adlar altında hiçbir şekil ve surette ödeme talep edilemez ve hesabınızdan kesinti yapılamaz. Sözleşmeyi ve hesap özetini karşılaştırıp yazılı başvurun.
- Limit aşımı: Kart limitinin aşılması hâlinde aşılan miktara işlem tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süre için akdî faizden başka herhangi bir ücret talep edilemez (m. 9).
Talep etmediğiniz veya sözleşme imzalamadığınız hâlde adınıza kart verilemez; habersiz kart gönderildiyse kullanmadan bankaya yazılı bildirip iptalini isteyin. Asgari tutarın son ödeme tarihini izleyen üç ay içinde ödenmemesi durumunda kart çıkaran kuruluş size bildirimde bulunur; bildirimden itibaren 1 aylık süre içinde de ödeme yapılmazsa kredi kartları iptal edilir ve borcun tamamı ödeninceye kadar yeni kredi kartı düzenlenemez (m. 8).
Faiz artışı ve kartı iptal etme
Faiz oranının artırılması durumunda değişikliğin hüküm ifade edebilmesi için 30 gün önceden kart hamiline bildirilmesi zorunludur. Faiz artışına ilişkin bildirim tarihinden itibaren en geç 60 gün içinde tüm borcunuzu ödeyip kredi kartını kullanmaya son verirseniz faiz artışından etkilenmezsiniz. Kart hamili, talep etmek suretiyle kartı iptal ettirmek ve sözleşmeyi feshetmek hakkına sahiptir; fesih talebinizi yazılı veya kayıt altına alınan bir yolla yapın ve iptal sonrası kalan borç ile varsa yıllık ücret iadesini yazılı sorun (m. 25).
Kartınız çalındı veya kaybolduysa
Kart kaybolur veya çalınırsa kart çıkaran kuruluşu derhâl haberdar edin. Kanuna göre bildirimden önceki 24 saat içindeki hukuka aykırı kullanımdan doğan zarar için sorumluluğun kanunda belirlenen bir sınırı vardır; güncel tutarı resmî kaynaktan kontrol edin. Ağır ihmal veya bildirimde bulunmama hâlinde bu sınır uygulanmaz (m. 12). Kart kullanımından doğan sorumluluk, sözleşmenin imzalandığı ve kartın zilyetliğine geçtiği andan itibaren size aittir; postayla gelen kartı teslim almadan önce kaybolması durumunda hemen bankaya bildirmeniz ve bildirim kaydını saklamanız önemlidir (m. 15). Adresinizde meydana gelen değişiklikleri değişiklik tarihinden itibaren 15 gün içinde kart çıkaran kuruluşa bildirmekle yükümlüsünüz (m. 16).
Üye işyeri: kart kabulü, çift çekim, harcama ve alacak belgesi
Üye işyerleri kart hamillerinin mal ve hizmet bedelini banka kartı veya kredi kartıyla ödeme taleplerini kabul etmek zorundadır ve bu zorunluluk indirim dönemlerinde de geçerlidir; kartın kullanılması dolayısıyla komisyon veya benzeri bir isimle ilave ödeme istenemez (m. 17). Üye işyeri harcama belgesi düzenleyip bir nüshasını size vermek zorundadır; iade veya iptalde alacak belgesi düzenlenir (m. 19). Aynı kart ile aynı ödeme işlemi için birden fazla harcama belgesi düzenlenemez; aykırı davranan üye işyeri hizmet veya mal bedelini üye işyeri anlaşması yapan kuruluştan talep edemez (m. 22). Çift çekimi hesap özetiyle belgeleyip bankanıza bildirin.
Kartınızdan bilginiz dışında abonelik ücreti çekildiyse
Bankaya ve hizmet sağlayıcıya hemen itiraz ederek işlemin dayanağını isteyin; kart güvenliğini sağlayın ve üyelik veya yenileme onayını gösteren kayıtları talep edin. Banka itirazı ile tüketici başvurusunun kapsamı farklı olabilir: banka itirazı kart işlemine, tüketici başvurusu ise aboneliğin hukuka uygunluğuna ilişkindir. Sipariş etmediğiniz hizmet için kendinize karşı hak ileri sürülemeyeceğini, bir mal veya hizmetin sipariş edildiğini iddia edenin bunu ispatla yükümlü olduğunu unutmayın (6502 sayılı Kanun m. 7). Abonelik sözleşmesi sonradan feshedildiyse fesih sonrası bedel konusunda, fesih isteğinin yönetmelikteki sürelerde yerine getirilmemesi hâlinde hizmetten yararlanılsa bile bedel istenemeyeceğine dair kural uygulanır (m. 52). Ayrıntılar için abonelik iptali ve fesih yazımıza bakabilirsiniz.
İnternet taahhüdünü bozarsanız
Taahhüdü bozduğunuzda istenen tutarın otomatik olarak haklı olduğunu varsaymayın: cayma bedeli, sağlanan indirim ve diğer faydalar ile sözleşme koşullarına göre inceleme yapılır. Kalan bütün faturaları otomatik borç saymayın; hesabın kalemlerini yazılı isteyin. Hizmetin ayıplı olması veya taşınma gibi nedenleri ayrıca bildirin. Taahhütlü abonelikte istenen bedelin adı belirleyici değildir; cayma bedeli, indirim iadesi ve kalan fatura kalemlerini ayırın ve hesabın sözleşme ile mevzuata uygunluğunu ayrıca inceleyin.
Taksit ve erken ödeme
Kredi kartında faiz karşılığı ödemenin üç aydan uzun ertelenmesi veya benzer taksit imkânı tüketici kredisi sayılır. Tüketici kredisinde vadesi gelmemiş taksitleri veya borcun tamamını erken öderseniz, kredi veren erken ödenen miktara göre faiz ve diğer maliyet indirimi yapmak zorundadır (6502 sayılı Kanun m. 22 ve 27).