Belirsiz süreli veya süresi bir yıldan uzun olan abonelik sözleşmesini, gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden istediğiniz zaman feshedebilirsiniz; fesih bildiriminin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılması yeterlidir (6502 sayılı Kanun m. 52). Satıcı veya sağlayıcı, fesih isteğinizi yönetmelikte belirlenen süreler içinde yerine getirmezse, bu sürelerin bitiminden sonra hizmetten yararlanılmış olsa bile sizden bedel talep edemez; ödenmiş ücretin geri kalanı ise fesih bildiriminin hüküm ifade etmesinden itibaren 15 gün içinde kesinti yapılmadan iade edilmelidir.
Bu yazı, internet, telefon, dijital yayın, spor salonu veya kurs gibi düzenli hizmetlerde abonelik sözleşmesinin kapsamını, taahhüt süresinin bitiminde otomatik uzama şartının geçerliliğini, fesih yöntemini, fesihten sonra gelen faturalarla ne yapacağınızı ve hangi belgeleri saklamanız gerektiğini anlatır.
Bu yazıda
- Abonelik sözleşmesi neyi kapsar ve nüsha hakkınız
- Taahhüt bitince sözleşme kendiliğinden uzar mı?
- Sözleşmeyi hangi hâllerde cezasız feshedebilirsiniz?
- Fesih yöntemi: şirket sizi mağazaya gelmeye zorlayabilir mi?
- Fesihten sonra gelen faturalar ve ücret iadesi
- Spor salonu, kurs ve benzeri üyelikler
- Hizmet ayıplıysa veya sağlayıcı hizmeti bırakırsa
- Hangi kayıtları saklamalısınız?
Abonelik sözleşmesi neyi kapsar ve nüsha hakkınız
Kanuna göre abonelik sözleşmesi, tüketicinin belirli bir mal veya hizmeti sürekli veya düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmedir. İnternet ve telefon hatları, dijital yayın platformları, spor salonu üyelikleri ve benzeri düzenli hizmetler bu tanıma uyuyorsa abonelik hükümlerinden yararlanırsınız. Her üyeliğin abonelik niteliği taşıyıp taşımadığı sözleşmenin içeriğine bakılarak belirlenir; hizmetin sürekli sunulması temel ölçüttür.
Sözleşme yazılı veya mesafeli kurulmuşsa bir nüshasının kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısıyla size verilmesi zorunludur. Online aboneliklerde sözleşmenin e-postanıza ya da kalıcı bir ortama gelip gelmediğini kontrol edin ve saklayın. Ayrıca kanunun 4. maddesine göre yazılı sözleşme ve bilgilendirmeler en az on iki punto büyüklüğünde ve anlaşılır dilde düzenlenmelidir. Sözleşmede bulunması gereken bir şartın eksik olması sözleşmeyi geçersiz kılmaz; ancak eksikliğin sözleşmeyi düzenleyen tarafından derhâl giderilmesi gerekir.
Taahhüt bitince sözleşme kendiliğinden uzar mı?
Hayır. Belirli süreli abonelik sözleşmelerine, sözleşmenin belirlenen süre kadar uzayacağına ilişkin hükümler konulamaz. Sözleşme ancak kurulmasından sonra, sözleşmenin sona ereceği tarihe kadar sizin talebiniz veya onayınız hâlinde uzatılabilir. Sözleşmede "taahhüt süresi sonunda kendiliğinden yenilenir" biçiminde bir madde görürseniz bu maddeye itiraz edebilirsiniz. Uzatmayı kabul ettiyseniz onayınızın nasıl alındığını (SMS, çağrı kaydı, e-posta) kayıt altına almaya çalışın; onayınızı gösteremeyen sağlayıcı uzamayı size karşı ileri süremez.
Sözleşmeyi hangi hâllerde cezasız feshedebilirsiniz?
- Belirsiz süreli abonelik: Herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden istediğiniz zaman feshedebilirsiniz.
- Süresi bir yıldan uzun belirli süreli abonelik: Aynı hak bu sözleşmeler için de geçerlidir. Örneğin 24 aylık bir taahhüdün cezasız feshi bu çerçevede tartışılır; hesabın nasıl yapılacağını sağlayıcıdan yazılı isteyin.
- Süresi bir yıldan az belirli süreli abonelik: Satıcı veya sağlayıcı sözleşme koşullarında değişiklik yaparsa sözleşmeyi feshedebilirsiniz. Genel kural olarak da sözleşmede öngörülen koşullar, sözleşme süresi içinde tüketici aleyhine değiştirilemez (m. 4). Değişiklik bildirimini ve tarihini saklayın.
Fesih bildiriminin kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısıyla (e-posta, kayıtlı mesaj gibi) satıcıya veya sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir.
Fesih yöntemi: şirket sizi mağazaya gelmeye zorlayabilir mi?
Satıcı veya sağlayıcı, aboneliğin sona erdirilmesi için sözleşmenin kurulmasını sağlayan yöntemden daha ağır koşullar içeren bir yöntem belirleyemez. Aboneliği internetten kurduysanız feshi de benzer kolaylıkta bir yolla yapabilmelisiniz. Şirket ayrıca fesihle ilgili bildirim ve talepleri yerine getirmek üzere gerekli tedbirleri almak ve gerektiğinde uygun bir sistem kurup bu sistemi kesintisiz açık tutmakla yükümlüdür. İptal kanalına ulaşamıyorsanız denemelerinizi (arama saatleri, ekran görüntüleri, hat bekleme kayıtları) tarihli olarak saklayın.
Fesihten sonra gelen faturalar ve ücret iadesi
Satıcı veya sağlayıcı, aboneliğe son verme isteğinizi yönetmelikle belirlenen süreler içinde yerine getirmek zorundadır. Abonelik bu sürelerde sona erdirilmezse, sürelerin bitiminden sonra mal veya hizmetten yararlanılmış olsa bile sizden herhangi bir bedel talep edilemez. Bu nedenle fesih talebinizin tarihini ve kayıt numarasını mutlaka kaydedin.
Peşin ödediğiniz bir ücret varsa, fesih bildiriminin hüküm ifade etmesinden itibaren 15 gün içinde ödenmiş ücretin geri kalan kısmı kesinti yapılmaksızın size iade edilmelidir. İade gelmezse fesih tarihini gösteren yazışmayı ve ödeme belgesini kullanarak başvurabilirsiniz; tutarına göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu gündeme gelir (ayrıntılar için Tüketici Hakem Heyeti yazımıza bakabilirsiniz). Cihaz bedeli, kullanım ücreti ve fesih sonrası ücretleri birbirinden ayırarak sorun: her kalemin sözleşmedeki dayanağını yazılı isteyin.
Fesih talebiniz sözlü kaldıysa bile bunu kayıt numarasıyla yazılı hâle getirtin. Sağlayıcıdan "talebiniz hangi tarihte alındı ve hangi tarihte kapatıldı" bilgisini yazılı istemek, sonraki faturalara itirazınızın temelini oluşturur.
Spor salonu, kurs ve benzeri üyelikler
Süresi bir yıldan uzun olan spor salonu üyeliğini, sürekli hizmet sunduğu için abonelik niteliği taşıyorsa, gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden feshedebilirsiniz. Üyeliği bitirdiğiniz hâlde kartınızdan çekim sürüyorsa yukarıdaki kural işler: fesih isteği yönetmelikteki sürelerde yerine getirilmemişse hizmetten yararlanılmış olsa bile bedel istenemez ve peşin ücretin kalanı 15 gün içinde iade edilmelidir.
- Salon aniden kapanırsa: Salonun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple hizmet imkânsızlaşırsa borç sona erer ve salon aldığı bedeli geri vermek zorundadır (TBK m. 136). Kapanış salonun kendi kusuruna dayanıyorsa tazminat da gündeme gelebilir. Makbuzları, sözleşmeyi ve kapanış duyurusunu saklayın.
- Reklamdaki havuz veya sauna çalışmıyorsa: Reklam ve ilanlardaki özellikleri taşımayan hizmet ayıplı sayılır; yeniden görülmesini, ayıp oranında bedel indirimini veya sözleşmeden dönmeyi isteyebilirsiniz (m. 13 ve 15).
- Kurs ücretine zam: Sözleşmedeki koşullar süre içinde tüketici aleyhine değiştirilemez; peşin ödenmiş dönem için sonradan gelen zam talebini kabul etmek zorunda değilsiniz.
- Kursa internetten kayıt: Uzaktan iletişim araçlarıyla kurulduysa mesafeli sözleşme sayılır ve on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabilirsiniz; hizmetin ifasına başlanması gibi istisnalar yönetmelikte düzenlenir (m. 48).
Hizmet ayıplıysa veya sağlayıcı hizmeti bırakırsa
İnternet hızı reklamda vaat edilenden çok düşükse, hizmet reklam ve ilanda yer alan özellikleri taşımıyor demektir; bu durumda ayıplı hizmet hükümlerinden doğan seçimlik haklarınızı kullanabilirsiniz. Ücretsiz onarım veya hizmetin yeniden görülmesi talebi, talebin sağlayıcıya yöneltilmesinden itibaren makul sürede ve her hâlükârda 30 iş gününü geçmeden yerine getirilmelidir; aksi hâlde diğer haklarınıza yönelebilirsiniz (m. 15). Hız ölçüm kayıtlarını, arıza kayıt numaralarını ve başvurularınızı saklayın.
Aylık hizmet alırken sağlayıcı hizmeti bırakırsa, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde borçlu temerrüde düştüğünde alacaklı sözleşmeyi feshedebilir ve sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini isteyebilir (TBK m. 126).
Hangi kayıtları saklamalısınız?
- Sözleşmenin kendisi ve varsa onay e-postaları ya da SMS'leri,
- Fesih talebinin tarihi, yöntemi, kayıt numarası ve kapanış teyidi,
- Fesihten önceki ve sonraki tüm faturalar ile ödeme dekontları,
- Hizmetin kesildiğini veya aksadığını gösteren yazışmalar, ekran görüntüleri ve ölçümler,
- Şirketin koşul değişikliği bildirimi ve tarihi.
Talebin alınma tarihi ile fiilî kapanış tarihini karşılaştırmak, hangi faturaların itiraza konu olabileceğini gösterir.
Sık yapılan hatalar
- Fesih talebini yalnızca telefonda sözlü yapıp kayıt numarası almamak,
- Hizmeti kullanmayı bırakmakla aboneliğin bittiğini sanmak,
- Taahhüt bedelinin adına bakıp hesabın doğruluğunu sormadan ödemek,
- Otomatik yenilemeye onay verip vermediğinizi kontrol etmemek,
- Şirketin çağrı merkezinin telefonda "kaydınız alındı" denmesiyle yetinip yazılı başvuruyu hiç yapmamak.
Bu hatalardan kaçınmak için her adımı yazılı veya kayıt altına alınabilir bir yolla atın; böylece hem fesih tarihiniz hem de itirazınız belgelenmiş olur ve sonraki bir başvuruda (hakem heyeti veya mahkeme) elinizde somut bir dosya bulunur.