Ödeme emrine itiraz için süre, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gündür; itiraz dilekçe ile veya sözlü olarak takibi yapan icra dairesine bildirilir ve süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m. 62 ve 66). Borcun yalnız bir kısmına itiraz ediliyorsa o kısmın cihet ve miktarı açıkça gösterilmelidir.
Bu yazı, itirazın nereye ve nasıl yapılacağını, süreyi kaçıranlar için gecikmiş itiraz imkânını, kısmî itirazı, imza itirazını, adres bildirme yükümlülüğünü, itiraz sebeplerinin sonradan değiştirilememesini, takip sürelerinin nasıl hesaplandığını ve borcu itiraz etmeden ödeyenin istirdat hakkını anlatır. Konunun kısa özeti için ödeme emrine itiraz yazımıza da bakabilirsiniz.
Bu yazıda
- İtiraz süresi ve yapılacak yer
- İtiraz belgesi ve alacaklıya bildirim
- İtirazın takibe etkisi, kısmî itiraz
- Yurt içi adres bildirmek
- İmza itirazı
- İtiraz sebeplerinin sonradan değiştirilememesi
- Süresinde itiraz edemeyenler için gecikmiş itiraz
- Süre hesabı
- İtirazdan sonra alacaklının ve borçlunun yolları
- Mirasçı, veli ve vasi için tazminat
İtiraz süresi ve yapılacak yer
İtiraz etmek isteyen borçlu, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itirazını dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmelidir. Süreyi tebliğ tarihine göre hesaplayın; kaçırırsanız takip kesinleşebilir (İİK m. 62). Aynı yedi gün, ödeme emrinde borcun ve masrafların ödenmesi için de geçerlidir; ödeme emri takip talebinden itibaren nihayet üç gün içinde tebliğe gönderilir (İİK m. 60 ve 61).
İtiraz, takibi yapan icra dairesine bildirilir. Başka bir icra dairesine yaparsanız o daire gereken masrafı itirazla birlikte alır ve itirazı derhal yetkili icra dairesine gönderir. Yine de süre kaçmasın diye itirazı mümkünse takibin yapıldığı daireye verin (İİK m. 62).
İtiraz belgesi ve alacaklıya bildirim
Borçluya itiraz ettiğine dair bedava ve pulsuz bir belge verilir; bu belgeyi saklayın. Ayrıca itiraz, alacaklıya mahsus ödeme emri nüshasına kaydedilir ve takibe itirazın alacaklıya üç gün içinde bir muhtıra ile tebliğ edilmesi gerekir (İİK m. 62 ve 64).
İtirazın takibe etkisi, kısmî itiraz
Süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz süresinde değilse alacaklının talebi üzerine takip alacağın tamamı için devam eder. Borcun yalnız bir kısmına itiraz edilmişse takibe, borçlunun kabul ettiği miktar için devam olunur. Bunun için itiraz ettiğiniz kısmın cihetini ve miktarını açıkça göstermelisiniz; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılırsınız (İİK m. 62 ve 66). İtirazı sözlü veya dilekçeyle yapabilirsiniz.
Yurt içi adres bildirmek
Borçlu veya vekili, itirazla birlikte borçluya ait yurt içinde bir adresi bildirmek zorundadır. Adresini değiştirip yeni adres bildirmezse ve yurt içinde yeni adresi bulunamazsa takip talebinde gösterilen adrese çıkarılan tebligat kendisine yapılmış sayılır (İİK m. 62).
İmza itirazı
Borçlu takibin dayandığı senet altındaki imzayı reddediyorsa bunu itirazında ayrıca ve açıkça beyan etmelidir; aksi takdirde icra takibi yönünden senetteki imzayı kabul etmiş sayılır. Borç itirazı ile imza itirazını birlikte yazmalısınız. Takibe dayanak senet altındaki imza size ait değilse bunu ödeme emrindeki süre içinde ayrıca ve açıkça bildirmeniz, aynı dilekçede borca da itiraz etmeniz mümkündür (İİK m. 60 ve 62).
İtiraz sebeplerinin sonradan değiştirilememesi
İtiraz eden borçlu, itirazın kaldırılması duruşmasında, alacaklının dayandığı senet metninden anlaşılanlar dışında itiraz sebeplerini değiştiremez ve genişletemez (İİK m. 63). Bu nedenle itiraz dilekçesinde dayanaklarınızı baştan eksiksiz yazın.
Süresinde itiraz edemeyenler için gecikmiş itiraz
Borçlu kusuru olmaksızın bir mani yüzünden süresinde itiraz edememişse paraya çevirme işlemi bitinceye kadar itiraz edebilir; ancak manin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretini gösterir delillerle itirazını ve sebeplerini bildirmelidir (İİK m. 65). Mücbir sebeple süreyi kaçıranların harç ve masrafları da ödemesi gerekir. Mazeretinize ilişkin belgeleri (hastalık raporu, yurt dışı kaydı gibi) saklayın.
Süre hesabı
Gün olarak belirlenen sürelerde ilk gün hesaba katılmaz; yani tebliğ günü sayılmaz. Sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen günde biter ve süre son günün tatil saatinde bitmiş sayılır. Ay veya yıl olarak belirlenen süreler ayın veya yılın aynı gününde biter (İİK m. 19).
İtirazdan sonra alacaklının ve borçlunun yolları
- İtirazın iptali: itirazın tebliğinden itibaren bir sene içinde alacaklı mahkemeye başvurabilir (İİK m. 67).
- İtirazın kaldırılması: takip imzası ikrar edilen veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede ya da resmî makbuz veya belgeye dayanıyorsa alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu süre kaçırılırsa yeniden ilamsız takip yapılamaz (İİK m. 68).
- Borçtan kurtulma: itirazın muvakkaten kaldırılması kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde borçlu borçtan kurtulma davası açabilir; davanın dinlenebilmesi için alacağın yüzde on beşinin ilk duruşma gününe kadar depo edilmesi veya teminat gösterilmesi şarttır (İİK m. 69).
- İstirdat ve menfi tespit: takibe itiraz etmediği veya itirazı kaldırıldığı için borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kalan kişi, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde genel hükümlere göre istirdat davası açabilir ve davada borçlu olmadığını ispat eder. Takipten önce açılan menfi tespit davasında mahkeme, alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verebilir; takipten sonra açılan davada takip durdurulamaz (İİK m. 72).
Bu yolların ayrıntısı için itirazın iptali davası yazımıza bakabilirsiniz.
Mirasçı, veli ve vasi için tazminat
İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin ispatına bağlıdır. İyi niyetle yapılan itiraz bu kişiler için tazminat yükü doğurmayabilir. Murisin borcunda terekenin borca batık olduğunu ileri sürüyorsanız ayrıca ilam getirmeniz istenir (İİK m. 67 ve 68).
İtiraz dilekçesinde bulunması gerekenler
- İcra dairesi ve dosya numarası ile borçlu ve alacaklının kimlik bilgileri.
- İtirazın hangi kısma ilişkin olduğu: borcun tamamına mı yoksa belirli bir kısmına mı itiraz ettiğiniz, kısmî itirazda itiraz ettiğiniz cihet ve miktar.
- İtiraz sebepleri: borcun olmaması, ödenmiş olması, zamanaşımı gibi dayanaklarınız. Sebepleri baştan yazın, çünkü sonradan genişletilemez.
- Senet varsa imza itirazı: imza sizin değilse bunu ayrıca ve açıkça yazın.
- Yurt içi adresiniz ve varsa vekilinizin bilgileri; değişiklik olursa yeni adresi bildirmeyi unutmayın.
Pratik örnek
Ödeme emrini bir cuma günü teslim aldınız ve sürenin son gününün bir resmî tatile denk geldiğini fark ettiniz. Tebliğ günü sayılmadığı için ertesi gün birinci gün olur; son gün resmî tatile rastlarsa süre tatili izleyen günde biter. Yine de itirazı tatil beklemeden mesai saatleri içinde, mümkünse ilk günlerde icra dairesine vermek en güvenli yoldur. İtiraz ettiğinize dair size verilen belgeyi dosyanızda saklayın; alacaklıya bildirim muhtırasının ayrıca gittiğini unutmayın.
Kambiyo ve kira takibinde süreler farklıdır
Bu yazıdaki yedi günlük süre genel haciz yoluyla ilamsız takip içindir. Çek, bono veya poliçeye dayanan kambiyo takibinde ödeme emrinde borcun on gün içinde ödenmesi istenir ve itirazlar beş gün içinde icra mahkemesine yazılı olarak bildirilir (İİK m. 168 ve 169). Kira ve tahliye içeren ödeme emrinde ise kural olarak yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilir; kiraya verene altı günlük süre sonunda sözleşmeyi feshetme imkânı verilen hâllerde süre üç gündür (İİK m. 269). Elinize geçen ödeme emrinin hangi türde olduğunu başlığından ve içeriğinden mutlaka kontrol edin; süreyi yanlış hesaplamak itiraz hakkınızı kaybetmenize yol açabilir. Ödeme emri ve takip türleri hakkında ayrıntı için ilgili yazılarımıza başvurabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Yedi günlük süreyi tebliğ gününden saymak veya resmî tatil kuralını hesaba katmamak.
- Kısmî itirazda itiraz edilen miktarı ve nedenini yazmamak.
- Senet altındaki imzayı kabul etmediği hâlde bunu ayrıca ve açıkça belirtmemek.
- İtiraz sebeplerini dilekçede eksik bırakıp duruşmada genişletmeye çalışmak.
- Yurt içi adresi bildirmemek ve tebligatı kaçırmak.
